/9.Ünite [BİTKİLERDE EŞEYLİ ÜREME
Örnek Sorular
Tam çiçeğe ait olan,
I. erkek organ,
taç yaprak,
III. dişi organ,
IV. çanak yaprak
yapılarının jçtemdpşa doğru sıralanışı aşağı-
dakilerden hangisinde verilmiştir?
A) II - ıv -l- III
c) ııı-ıv-ı-ıı
B) il -IV- III -ı
E) -II-IV I
Aşağıda çift eşeyli bir çiçeğe ait bazı kısımlar
ı. BİTKİLERDE EŞEYLİ ÜREME
Tohumlu bitkilerin üreme organı çiçektir. Tozlaşma, döllenme, tohum ve meyve
oluşumu çiçekte meydana gelir.
A. ÇİÇEĞİN YAPISI VE KISIMLARI:
Bir çiçekte dıştan içe doğru; çanak yaprak, taç yaprak, erkek organ ve dişi
organ yapıları bulunur.
Çanak yaprak: Çiçeğin en dışında bulunur. Genellikle yeşil renkli olup çiçeğin
iç kısmındaki organları korur.
Taç yaprak: Çiçekteki parlak ve cezbedici renkli yapraklardır. Böcek ve diğer
tozlaştırıcıların ilgisini çekerek tozlaşmaya yardım ederler.
Erkek organ: Sapçık (filament) ve başçık (anter) olarak adlandırılan iki kısım-
dan oluşur. Başçıkların her biri sapçıkla çiçek tablasına bağlanmıştır. Başçık,
polenlerin oluştuğu kısımdır.
Dişi organ: Çiçeğin orta kısmında bulunur. Tepecik (stigma), dişicik borusu
(stilus) ve yumurtalık (ovaryum) olmak üzere üç kısımdan oluşur.
2.
3.
verilmiştir.
x
Bu yapılarla ilgili,
•
z
Yumurtalık, dişi organın alt kısmında bulunan genişlemiş yapıdır. İçinde
tohuma dönüşecek olan tohum taslakları bulunur.
Dişicik borusu, yumurtalığın tepeciğe kadar uzanan boyun kısmıdır. Polen
tüpü burada gelişir,
Tepecik, dişicik borusunun üstünde bulunur. Polenlerin tutunarak çimlen-
diği nemli ve yapışkan kısımdır.
Erkek
organ
Başçık
I. Polen oluşumu X bölgesinde gerçekleşir.
II, Tohum taslağı Z bölgesinde bulunur,
III. Polenler dişi organa ait Y bölgesine tutu-
nur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B)lveıı
C) I ve III
Sapçık
Taç yaprak
Çiçek tablası
Dişi
Tepecik
organ
Dişicik
borusu
Yumurtalık
Çanak yaprak
D) II ve III
E) l, II ve III
Tam bir çiçeğe ait olan aşağıdaki yapıların
hangisinde mayoz bölünme gerçekleşebi-
lir?
A) Ovaryum
C) Taç yaprak
B) Sapçık
D) Tepecik
Tam çiçeğin yapısı
Bir çiçek çanak yaprak, taç yaprak, erkek organ ve dişi organ yapılarının ta-
mamına sahipse tam çiçek (erselik) olarak adlandırılır. Kiraz, elma, şeftali ve
bezelye gibi bitkiler tam çiçeğe sahiptir.
Bir çiçek, bu dört temel kısımdan bir ya da daha fazlasını içermiyorsa eksik
çiçek olarak adlandırılır. Söğüt, kavak, ceviz ve fındık gibi bitkiler eksik çiçeğe
sahiptir.
Bir eksik çiçek, sadece erkek organ bulunduruyorsa erkek çiçek, dişi organ
bulunduruyorsa dişi çiçek adını alır.
E) Çanak yaprak
-y
LI! 362
