4. Ünite
Ara madde organik ve inorganik moleküllerden oluşur. Kemik dokudaki inor-
ganik madde miktarı organik madde miktarından çoktur. Organik kısım protein
yapılı kollajen liflerden oluşur ve kemiklere esneklik kazandırır. İnorganik kısmı
ise kalsiyum fosfat, kalsiyum karbonat ve magnezyum fosfat tuzlarından oluşur
ve kemiğe sertlik kazandırır.
Havers
kanalı
Osteosit
Kemik doku
Bebeklerin kemik dokusundaki organik madde oranı fazla olup kemikleri
oldukça esnektir. Birey büyüdükçe kemik dokudaki inorganik tuz oranı artar. Bu
durum kemiklerin iyice sertleşmesine ve kırılganlığının artmasına neden olur.
Kemik doku sıkı (sert) kemik doku ve süngerimsi kemik doku olmak üzere ikiye
ayrılır.
a. Sıkı kemik doku : Kemiklerin dış kısmında bulunan sert tabakadır. Osteositler,
aralarındaki katı ara maddeye rağmen, kemik içindeki ince kanallar boyunca uzanan,
uzun hücresel bağıntılar sayesinde birbiriyle teması sürdürürler. Kemik doku içinde
boyuna uzanan Havers kanalları ile bu kanalları birbirine bağlayan Volkmann
kanalları bulunur. Bu kanalların içinde kan damarları ve sinirler vardır. Osteositler
kan damarlarından besin ve oksijen alırken, atık maddelerine de aynı yoldan kana
verirler.
b. Süngerimsi kemik doku : Uzun kemiklerin baş kısmında, kısa ve yassı kemiklerin
içinde yer alır. Gözenekleri arasında kırmızı kemik iliği bulunur.
Süngerimsi kemik doku içinde bulunan kırmızı kemik iliğinde kan hücre-
4.
5.
a-
6.
/ DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ
Örnek Sorular
Kemik dokuya ait olan havers ve volkmann
kanallarında,
osteosit,
kan damarlan,
sinir hücreleri
yapılarından hangileri bulunur?
A) Yalnız I
B) ı veıı
C) ı veııı
D) II ve III
E) ı, II ve III
Omurgalı hayvanlarda bulunan kemik doku
ile ilgili,
III.
Kılcal damar içermediğinden metaboliz-
ma hızı düşüktür.
İçerdiği inorganik madde oranı, organik
madde oranından fazladır.
Farklılaşarak kıkırdak dokuyu oluşturur.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız il C) Yalnız III
D)lvell
E) II ve III
leri üretilir.
peri ost
İçeriye
giren
lifler
Havers kanalı
Süngerimsi
Merkezi
kemik
kanal
Volkman
kanalları
Aşağıda bazı hayvansal dokular (I) ve bu doku-
lara ait olan hücre çeşitleri (II) verilmiştir.
Yapılan eşleştirmelerden hangisi doğru
ğjlğir?
A)
B)
C)
D)
E)
1
Bağ doku
Kıkırdak doku
Sinir doku
Kemik doku
Kan doku
II
Trombosit
Kondrosit
Nöron
Osteosit
Alyuvar
Kan
damarları
B
2
c
3
Kemik dokuyu oluşturan yapılar
