/.Umte /SiNiR SİSTEMİ
26.
27.
28.
Örnek Sorular
Sinapslardaki iletim ile ilgili,
I. Dendritten aksona doğru tek yönlü ger-
çekleşir.
II. Nörondaki iletime göre daha yavaştır.
III. Nörotronsmitter maddeler aracılığı ile
sağlanır.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) ı ve III
B) Yalnız III C) I ve II
E) II ve III
Aşağıda uzunlukları eşit olan üÇ nöron veril-
miştir.
II
O
Üç numaralı nöronun çapı bir numaralı nö-
rondan büyük olduğuna göre, numaralı sinir
hücrelerindeki impuls iletim hızının büyük:
temkğçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden
hangisinde verilmiştir?
C) II III
81-11- III
E) III -11-1
İnşan sinir sistemindeki impuls oluşumu ve
iletimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi
yanlıştır?
A) Sinir hücrelerindeki impuls oluşumu, sod-
yum ve potasyum iyonlarının hücre zarında
yarattığı kimyasal ve elektriksel değişimdir.
B) Bir uyarının, sinir hücrelerinde impuls oluş-
turabilmesi için en azından eşik değere
ulaşması gerekir,
C) Eşik değer veya üzerindeki uyanlara nö-
ronlar aynı şiddette cevap verir.
D) Akson üzerindeki Ranvier boğum sayısı ve
akson çapı impuls iletim hızını etkilemez.
E) Dinlenme hâlindeki bir nöronun içindeki ve
dışındaki iyon derişimi farklıdır.
(2018 - AYT)
Sinaps boşluğuna bırakılan nörotransmitter maddeler görevini tamam-
ladiğında sinaps boşluğundaki enzimler tarafından parçalanır veya nöron tara-
fından tekrar hücre içine alınır. Böylece sinaps yeni bir uyarıya hazır hale getirilir.
Sinapslar kolaylaştırıcı ve durdurucu olmak üzere ikiye ayrılır.
a. Kolaylaştırıcı Sinaps: Akson ucundan salgılanan nörontransmitter maddeler,
komşu hücrenin zarını uyarır ve impuls bir sonraki nörona iletilir.
b. Durdurucu Sinaps: Akson ucundan salgılanan nörotransmitter maddeler, im-
pulsun bir sonraki nörona geçmesini sağlayamaz.
Sinapslardaki bu durum seçici direnç olarak adlandırılır. Seçici direnç olayı
sayesinde oluşan impulslar sadece ilgili tepki organına ulaşır ve diğer tepki
organlarının uyarılması engellenmiş olur.
Sinapslardaki iletim kimyasal olup nörondaki iletime göre daha yavaş-
tır. Bu nedenle sinaps sayısının artması iletim hızını azaltır.
Sinapslardaki iletim aksondan dendrite doğru tek yönlü gerçekleşir.
İmpuls hızını etkileyen faktörler :
•
•
A
24
E
25
c
Miyelinli nöronlardaki iletim hızı miyelinsiz nöronlardan fazladır.
Akson çapı arttıkça iletim hızı da artar.
Sıcaklık iletim hızını etkiler.
Sinaps sayısı arttıkça iletim hızı azalır.
Daha öncede belirtildiği gibi uyarının şiddetinin artması oluşan impulsun bü-
yüklüğünü (şiddetini) değiştirmez. Uyarının şiddetinin artması daha fazla sayıda
ve daha sık aralıklar ile impuls oluşumuna neden olur. Bu durum tepki şiddeti-
nin artmasını sağlar.
Örneğin Ilık bir cisme dokunan bireyde az sıklıkta ve sayıda impuls oluşur. Bu
impulslar beyindeki duyu merkezlerine ulaştığında cisim Ilık olarak algılanır.
Ilık
Sıcak bir nesneye dokunan bireyde oluşan impulsların büyüklüğü değişmez.
Fakat daha sık ve fazla sayıda impuls oluşur. Bu impulslar beyindeki duyu mer-
kezlerine ulaştığında cisim sıcak olarak algılanır.
-4
Sıcak
16
