2.Ümte / ENDOKRİN SİSTEM
II. Öz (Medulla) Bölgesi
Adrenal medullada adrenalin (epinefrin) ve noradrenalin (nörepinefrin) hormon-
ları salgılanır.
Bu hormonlar pozitif ve negatif stres durumlarında sempatik sinirlerin adrenal
medullayı uyarması sonucu salgılanır.
a. Adrenalin
Heyecan, aşın sevinç, korku, sinirlenme, soğukta kalma gibi durumlarda salgılanır.
Adrenalin hormonunun başlıca etkileri aşağıda verilmiştir.
(2012 -LYS)
28.
29.
30.
Örnek Sorular
Bir insanın kanındaki adrenalin seviyesinin
yükselmesi,
III.
karaciğerde depolanan glikojen miktarının
artması,
kalp, beyin ve çizgili kaslara giden kan
miktarının artması,
solunumun hızlanıp, kan basıncının yük-
selmesi
durumlarından hangilerine neden olur?
•
Kalp atışını hızlandırıp, kan basıncını artırır.
Glikojenin glikoza dönüşmesini hızlandırarak kandaki glikoz miktarını artırır.
Göz bebeklerinin büyümesine ve tüylerin diken diken olmasına neden olur.
Bazı damarları genişletirken, bazı damarları daraltarak vücudun farklı böl-
gelerine giden kan miktarını ayarlar.
Korkan bir bireyde kalp, beyin ve iskelet kaslarına giden damarlar geniş-
A) Yalnız I
D) ıveııı
B) Yalnız III C) ı ve II
E) II ve III
lerken, deriye giden damarlar daralır. Korktuğumuzda rengimizin sararmasının ne-
deni budur.
b. Noradrenalin
Görevleri adrenaline benzer. Öncelikli olarak kılcal damarların daralması ve kan
basıncının artmasına neden olur.
Stres durumunda adrenal korteksten salgılanan hormonlar uzun süreli; adrenal
medulladan salgılanan hormonlar ise kısa süreli tepki oluşturur. Aşağıda bu
a-
İnsanda böbrek üstü bezinin öz (medulla)
ve kabuk (korteks) bölgesinden salgılanan
kortizol ve adrenalin hormonlarının gerçek-
leştirdiği aşağıdaki işlevlerden hangisi or-
taktır?
durum özetlenmiştir.
Sinir
Omurilik
uyanları
(eni kesit)
A)
B)
C)
D)
E)
Metabolik hızı artırma
Kan basıncını artırma
Bağışıklık sistemini baskılama
Sindirim etkinliklerini azaltma
Kanda glikoz düzeyini artırma
lgllatıcı
hormon
Sinir
hücresi
Sinir hücresi
Adrenal medu[la
adrenalin ve
noradrenalin salgılar
Stres
Hipotalamus
Ön hipofiz
Kan daman
Adrenal korteks
aldosteron ve kortizol
salgılar
Strese uzun süreli tepki
Aldosteronun etkileri Kortizolün etkileri:
1. Böbreklerden sodyum 1. Protein ve yağlann
iyonları ve suyun geri parçalanarak glikoza
Strese kısa süreli tepki
Adrenalin ve noradrenalinin etkileri:
1. Glikojen glikoza parçalanmış; kan glikoz
düzeyi artmış
2. Kan basıncı artmış
3. Solunum hızı artmış
4, Metabolik hız yükselmiş
5. Kan dolaşımındaki değişikliklere
bağlı olarak, dikkat artmış, sindirim
ve böbrek etkinlikleri azalmış
Aşağıda verilen hormon çiftlerinden hangisi
aynı bez tarafından ğrpğjlmpz?
2. Kan hacmi ve
basıncında artış
dönüştürülmesi
sonucu, kan glikoz
düzeyinin artması
. Bağışıklık sisteminin
baskılanma olasılığı
A)
B)
C)
D)
E)
25
Tiroksin - Kalsitonin
Kortizol - Adrenalin
STH - Prolaktin
Aldosteron - Parathormon
insülin - Glukagon
26
27
c
45
