/3.ümte / BİYOTEKNOLOJİ VE GEN MÜHENDİSLİĞİ
Aşağıda bir cinayet olayının aydınlatılması amacıyla kullanılan DNA parmak izi
yöntemi gösterilmiştir.
Örnek Sorular
Genetik mühendisliği tarım bitkilerine,
I
ı
ı
I
Davalının
kanı
Davalının
elbiselerinden
alınan kan
Kurbanın
kanı
27.
28.
29.
IV.
hastalığa karşı duyarlı olma,
ürün miktar ve kalitesini artırma,
kurak ortamlarda yaşayabilme,
böceklere karş dirençli olma
Bu araştırmada davalının kanı, davalının elbiselerinden alınan kan ve kurbanın
kanının DNA parmak izleri çıkarılmıştır. Yukarıda da görüldüğü gibi davalının el-
biseleri üzerindeki DNA, kurbanın DNA parmak izine uymakta, ancak davalının
DNA parmak izinden farklılık göstermektedir. Bu durum davalının üzerindeki
kanın kurbandan geldiğinin yani cinayeti davalının işlediğinin kanıtıdır.
BİYOGÜVENLİK VE BİYOETİK
Biyogüvenlik terimi, transgenik ürünlerin olası risklerinin değerIendirilmesi ve —
kontrol altına alınması anlamına gelen, genel tanımıyla modern biyoteknolojinin
inşan sağlığı ve çevreye zarar vermeden uygulanmasını sağlamak için alınması
a-
gereken politik ve işlevsel önlemlerin tümü olarak tanımlanabilir.
2000 yılında aralarında Türkiye'ninde bulunduğu birçok ülke GDO'ları riskli ola-
rak kabul eden Biyogüvenlik Protokolü üzerinde anlaşmışlardır. Bu protokole
göre herhangi bir transgenik canlının kullanıma sunulmadan önce tam bir risk
değerlendirilmesinin yapılması ve başka bir ülkeye ihraç edilmeden önce itha-
latçı ülkenin onayının alınması sağlanmıştır.
Biyoetik, biyoteknoloji ve gen teknolojisinde yaşanan gelişmelerin; insanın öz-
gürlük ve onuru açısından etik anlamda meydana getirdiği sorunların irdelenme-
si ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi üzerinde çalışan bir disiplindir. Klonlama,
organ, doku ve hücre bağışı, embriyolojik çalışmalar, kök hücre tedavileri, ilaç
sanayi, kürtaj, yapay döllenme, gen aktarımı ile GDO üretimi gibi oldukça farklı
konuyla ilgili araştırma sonuçları, sınırları ve kullanım ilkeleri biyoetiğin kapsama
alanına girer.
özelliklerinden hangilerini kazandırmak için
kullanılır?
B) II velV C) III ve ıv
D) II, III ve ıv
E) ı, II, III ve ıv
Bir canlıda bulunan kök hücrelerin farklılaş-
ması ile oluşan S ve P hücrelerinin,
I. DNA nükleotit dizilimi
II. aktif genleri
III. içerdikleri protein çeşitleri
özelliklerinden hangileri farklı Q!gmaz?
B) Yalnız III C) ı ve II
A) Yalnız I
D)lveııı
E) ve III
Karyotip hazırlama işleminde, bir hücredeki
kromozomlar özel boyalarla boyandıktan son-
ra fotoğraflan çekilir ve homolog kromozomlar
bir araya getirilir.
Karyotip analizinde, bir homolog kromo-
zom çifti incelendiğinde aşağıdaki özellik-
lerden hangisinin aynı görülebilir?
A)
B)
C)
D)
E)
24
27
Kromozomların uzunluklarının
Kromozomların sentromerlerinin konumla-
rının
Kromozomların boyandıklarında gösterdik-
leri bant desenlerinin
Kromozomların lokuslarındaki genlerin ko-
numlarının
Kromozomlar üzerindeki alellerin
(2013 - LYS)
c
D
25
28
E
A
26
29
263