/9.ümte / BİTKİLERDE EŞEYLİ ÜREME
Gerçek yapraklar
Çenek
Hipokotil
pikoti
Kuruyan
çenekler
Hipokotil
29.
30.
a-
31.
Örnek Sorular
Bir bitkinin çimlenme periyodunda aşağıda-
kilerden hangisi gerçekleşmez?
Fasulye Embriyonik
tohumu kök (radikula)
Çenek
Tohum
kabuğu
Çift çenekli bir bitki olan fasulye tohumunun çimlenerek genç bir bitkiyi oluşturması
b. Çenekleri toprak altında kalanlar:
Tek çeneklilerin çoğu ve bezelye, meşe gibi bazı çift çenekli bitkilerin çenekleri
çimlenme sırasında toprağın altında kalır.
Bu bitkilerde embriyonik gövde kıvrılmaz, doğrudan toprak üstüne çıkarak gelişir.
A)
B)
C)
D)
E)
Embriyo hücrelerinin ürettiği giberellin mik-
tarının artması
Mayoz bölünme sonucu embriyodaki hüc-
re sayısının artması
Ozmozla su girişi sonucu tohum kabuğu-
nun çatlaması
Embriyonik kökün yerçekimi doğrultusun-
da büyümesi
Oksijenli solunum ile ATP sentezlenmesi
Gerçek yapraklar
Koleoptil
Koleoptil
Mısır
tohumu
Embriyonik kök
Tohumları taşıyıcı aracılar tarafından uzak-
lara taşınamayan bir ağaç türü ile ilgili,
I. Daha fazla tohum üretir.
II. Kendi yavrularıyla kaynaklar için rekabe-
te girmek zorunda kalır,
III. Yayılış alanı görece daha sınırlı kalır.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II C) Yalnız III
D) II ve III
Tek çenekli bir bitki olan mısır tohumunun çimlenerek genç bir bitkiyi oluşturur.
Çimlenmeye Etki Eden Faktörler
E) l, II ve III
(2015- LYS)
a.
Bitki tohumlarının çimlenebilmesi için genelde şu üç çevre koşulunun uygun
olması gerekir: Su, sıcaklık ve oksijen.
Su (nem):
Çimlenmenin başlayabilmesi için önce tohumun su alması gerekir. Su tohum
kabuğunun çatlamasını sağlar. Tohuma giren su enzimleri aktifleştirir ve çim-
lenme başlar.
Suyun çok fazla olduğu ortamda tohum yeterli oksijen alamadığından
Aşağıdaki durumlardan hangisi sonucunda
elde edilen bitkinin kalıtsal yapısının ana
bitkiden farkJJ olması beklenir?
çimlenme durur.
b.
Sıcaklık:
Sıcaklık su emilimini, enzim etkinliğini ve difüzyonu etkilemesi dolayısıyla çim-
lenmeyi de etkiler.
Tohumların çimlenmesi için gerekli olan uygun sıcaklık bitki türüne göre değişir.
Çoğu bitki için uygun sıcaklık yaklaşık 25-300 C arasındadır.
Oksijen:
Embriyo hücreleri bölünmeleri için gerekli olan enerjiyi oksijenli solunum ile kar-
şiarlar. Bu nedenle bitki tohumları genellikle oksijenden yoksun ortamda çimle-
nemez.
Bazı bitki tohumları oksijenin olmadığı ya da çok az olduğu ortamlarda
A)
B)
C)
D)
E)
Afrika menekşesi yaprağından tam bir bitki
üretilmesi durumunda
Bir süs bitkisinin yaprak uçlarındaki küçük
bitkiciklerin toprağa düşüp köklenmesiyle
tam bir bitki gelişmesi durumunda
Patates yumrusunun vejetatif tomurcuk
içeren kısımlarının her birinden tam bir bitki
elde edilmesi durumunda
Elodea'nın kırılmış sürgünlerinden tam bir
bitki elde edilmesi durumunda
Hurma çekirdeğinin toprağa ekilmesiyle
tam bir bitki elde edilmesi durumunda
(2010 - YGS)
25
29
c 26
çimlenebilir. Bu tohumlar oksijensiz solunum ile ATP üretirler.
27
D
B 28
31
371