UiNj [ VAŞAUVNfİ] HAİN! şiiNÜ
Test
Gönül Çalap'ın tahtı
Çalap gönüle bahtı
İki cihan bedbahtı
Kim gönül yıkarısa
(Yunuş Emre)
Hararet nârdadır, sac'da değildir,
Keramet sendedir, tâc'da değildir.
Her ne arar isen, kendinde ara,
Kudüs'te, Mekke'de, Hâc'da değildir.
(Hacı Bektaşl Veli)
Aşağıdakilerden hangisi bu İki şiirin Ortak yönleri ara—
sında sayılamaz?
A) 13-14. yüzyıl coşku ve heyecanı dile getiren metin Ol-
maları
B) Tasavvufi düşünceleri anlatan söyleyişlere yer verme-
[eri
C) Bilgece söyleyişleri dile getirmeleri
D) Didaktik nitelik taşımaları
E) Alevi - Bektaşi şiir geleneği ürünü olan şathiyeye örnek
olmaları
Aşağıdaki yargılardan hangisi dini-tasavvufi halk şiiri
İçin söylenemez?
3.
4.
Buyruğun tut Rahman'ın
Tevhide gel tevhide
Tazelensin imanın
Tevhide gel tevhide
Yaban yerlere bakma
Canın odlara yakma
Her gördüğüne akma
Tevhide gel tevhide
Bu dörtlükler aşağıdaki şiir türlerinin hangisinden
alınmış olabilir?
A) Netes
B)
İlahi
C)
Şathiye
D)
Deme
E)
Nutuk
Bir gün ol Hazret'e varam ağlayu ağlayu
Azrail'e hem canımı verem ağlayu ağlayu
Mühür uralar dilime zincir uralar koluma
Âley defterim elime alam ağlayu ağlayu
2.
o
A)
B)
C)
D)
E)
Ahmet Yesevi'nin yolunda gidenlerce tekkeler etra-
tında oluşturulmuştur.
Nefsi arzulardan, heva ve heveslerden arındırıp Olgun
inşan Olmayı telkin eden şiirlere ağırlık verilir.
İslami ve tasavvufi görüşlerin yayılması için söylenen
didaktik şiirler ile ilahi aşkın çoskusunu dile getiren lirik
şiirler yaygındır.
İlahi türü yaygındır ve İlahiye Mevlevilerde ayin, Gül-
şenilerde tapuğ, Halvetilerde durak, Alevi-Bektaşİ-
lerde nefes-deme ve diğer dergâhlarda cumhur gibi
İşimler verilir.
Musikiden yararlanılmayan bu şiirlerde din dışı konu-
larda yazılan şiirlere şathiye denmiştir.
II.
III.
IV.
V.
(Yunus Emre)
İçerik ve üslup bakımından ilahiye ait özellikler taşı-
maktadır.
İç uyaktan yararlanılmış, dize ortasında da ahenkli
söyleyiş Oluşturulmuştur,
Dizeler gerektiğinde dörtlük olarak da söylenebilecek
biçimde oluşturulmuştur.
Müstezat gazel örneğidir, beşeri aşkı dile getirmek-
tedir.
Yoğun bir anlatım özelliği taşımaktadır, bilgece bir
söyleyiş vardır.
Bu dizelerle ilgili numaralanmış ifadelerden hangisi
söylenemez?
C) III
D) IV
140
