TYT / TÜRKÇE
PARAGRAF DENEME - 13
HIZ
YAYINLARI
17. Veba salgınları tarihte önemli bir yere sahiptir. Bunda veba-
nın geçmiş dönemlerdeki olumsuz yaşam koşulları nedeniyle
kolayca yayılmasının payı büyüktür. Farelerde yaşayan bir tür
bakteri, onları ısıran pireler yoluyla insanlara bulaşır ve veba-
ya neden olur. 14. yüzyılda gerçekleşen ve "kara ölüm” ya da
"kara veba” olarak anılan veba salgını 75-100 milyon insanın
hayatını kaybetmesine neden oldu. Hastalığın Çin'de başlayıp
ticaret yollarıyla özellikle İpek Yolu üzerinden ve Cenevizlilerin
gemileriyle taşındığı düşünülüyor. Kimi kaynaklar hastaların de-
risindeki renk değişimi yüzünden kimi kaynaklar ise hastalığın
büyük çaplı kayıplara neden olmasından dolayı bu salgının "ka-
ra veba” olarak nitelendirildiğini söylüyor.
Bu parçada veba İle İlgili olarak aşağıdakilerin hangisine
İnilmem • -r?
A) 14. yüzyılda yaklaşık 100 milyon insanın ölümüne yol açtığına
B) Farelerdeki bir tür bakterinin pireler aracılığıyla insanlara bu-
[aşmasıyla ortaya çıktığına
C) Çin'de başlayıp ticaret yollarıyla dünyanın değişik yerlerine
dağıldığına
D) "Kara veba" olarak adlandırılmasının farklı gerekçelere da-
yandığına
E) Olumsuz yaşam koşullarının ortadan kalkmasıyla günümüz-
de artık bir salgına dönüşmediğine
18. Yirminci yüzyıl başında Amerika'da sigara ayıplanan bir şeydi,
ülkeye göçmenlerin taşıdığı bir kusur olarak görülüyordu. Bu al-
gı Birinci Dünya Savaşı'yla birlikte değişti. Büyük Savaş sigarayı
meşrulaştırdı, kötü bir alışkanlıktan milliyetçilik sembolüne çe-
virdi. Cephede Kızılhaç bile askerlere sigara dağıtıyordu. İkinci
Dünya Savaşı bittiğinde İse sigara, Amerikan yaşam biçiminin
ve ekonomisinin vazgeçilmeziydi. Kadınların dörtte biri, erkekle-
rin yansından çoğu artık "aktif' içiciydi. Soğuk Savaş boyunca
"komünizm tehlikesi” bahanesiyle dünyaya satılan tütün Ameri-
kan ekonomisinin belkemiğiydi. Amerika kazanıyor ama dünya
amansız bir illet yüzünden zehirleniyordu.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine
maz?
A) Amerikan kültüründe sigaranın başlangıçtaki olumsuz imajı
zamanla değişmiştir.
B) Soğuk Savaş döneminde komünizm propagandasının en
önemli silahı hâline gelmiştir.
C) Savaşlar, Amerikan toplumunun sigaraya olan bakış açısını
değiştirmiştir.
D) Ekonomik getirisi yüzünden zararlarına bakılmaksızın üreti-
mine devam edilmiştir.
E) 1910'lu yıllara kadar sigara, Amerika'da bir kusur olarak algı-
[anmıştır.
(Û /hizyayinlari
@/hizyayinlari
7
19 ve 20. sorulan aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
Yazarların dil hassasiyetlerine saygı duymakla beraber, Türkçeyi öz-
leştireceğim derken kısırlaştırmanın yanlış olacağını düşünüyorum.
Dilimize yabancı dillerden girmiş fakat Türkçeye mal olmuş veya
Türkçeleşmiş diyebileceğimiz sözcüklerin kullanılması Türkçeyi
yaralamaz, tersine dilimizi zenginleştirir ve sözcük dağarcığımızın
genişlemesini sağlar. Zaten biz yabancı dillerden gelen ve Türkçenin
yapısına uymayan sözcükleri bu yapıya uydurarak alıyoruz. Mesela
üniversite kelimesinin orijinali "üniversity"dir. Biz onu üniversite ola-
rak yazıp Türkçeye uydurmuşuz. Türkçeleşti işte, fena mı oldu?
19. Bu parçada aşıl anlatılmak İstenen aşağıdakilerden hangi-
sidir?
A) Türkçenin özleştirilmeye çalışılması gereksiz bir çabadır.
B) Yabancı dillerden sözcükleri Türkçeleştirerek dile kazandır-
mak dilimizi zenginleştirir.
C) Yabancı dillerden alınan sözcükler Türkçeleştirilerek alınmalı-
D) Yazarların yabancı sözcüklere olumsuz yaklaşımları dilimizde
kısırlaşmaya sebep olmaktadır.
E) Türkçeleşmiş ve dile mal olmuş sözcükleri kullanmak yazar-
ların en önemli görevidir.
20. Bu parçada aşırı dil hassasiyeti Olan yazarların eleştirilme
nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yabancı sözcükleri Türkçeleştirmeden dile kazandırmaları
B) Dilimize çok sayıda yabancı sözcüğün girmesine neden ol-
malan
C) Dilin özleştirilmesi çalışmalarını abartarak Türkçeyi zayıflat-
maları
D) Sözcük dağarcıklarını yabancı sözcüklerle doldurmaları
E) Türkçenin yapısına uymayan sözcükleri kullanmaları
Diğer sayfaya geçiniz.
