TYT / TÜRKÇE
PARAGRAF DENEME - 26
HIZ
YAYINLARI
17. Salah Birsel, Kahveler Kitabı adlı eserinde özellikle yazarların
kahvehanelerde çok uzun zamanlar geçirdiğini belirtiyor ve
insanları camiden uzaklaştırdığı gerekçesi ile bu mekânların
zaman zaman şeyhülislamlar tarafından kapattırıldığının altı-
nı çiziyor. Hatta bazı rivayetlere göre kahvehaneciler idam bile
edilmiş. Osmanlı'dan bu yana devam edegelen bu kültür Cum-
huriyet sonrasında da halk tarafından sürdürülmüş.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşıla-
m az?
A) Kahvehanelerin din adamları tarafından faydalı yerler olarak
görülmediğine
B) Osmanlıda idam cezası konusunda dinî hükmün şeyhülis-
lamlar tarafından verildiğine
C) Salah Birsel'in, eserinde kahvehaneleri konu edindiğine
D) Osmanlıda zaman zaman kahvehanecilerin ölüm cezasıyla
karşı karşıya kaldığına
E) Kahvehane kültürünün Cumhuriyet Dönemi'nde de yaşatıldı-
gına
18. Schiller'in "Dünyanın çarkını döndüren aşk ve açlıktır." şeklinde
hoş bir sözü vardır. Mevlânâ açlığa yabancıdır. O, aşkı arar. Ken-
dinden önce gelen Yunus Emre'de olduğu gibi bir sistemleşmiş
din anlayışı, Baba İshak gibi zulme karşı isyancılık, kendinden
sonra gelen Şeyh Bedreddin gibi yoksulları merkeze alan bir
yaşam kurma kaygısı yoktur. Dünyanın ne hâli varsa görsün
dercesine aşkı konuşur ki o dönem ayrıca Anadolu diken üs-
tündedir. Moğol saldırıları iyice artmıştır. Halk bu zulümlerden
bıkmıştır. Fakat Mevlânâ genel olarak dert etmez bu kaygıları.
Elini eteğini çekmiş bu davalardan, etliye sütlüye karışmamış-
tır. Dolayısıyla da ölümünden sonra Mevlevilik, iyice aristokrat
kesimin ilgilendiği bir "kulüp" olmuş, sema gösterileri de bu ku-
lüplerde içi boşaltılmış dans hâlini almıştır.
Bu parçada yazar, Mevlânâ İle İlgili olarak aşağıdakilerden
hangisine
A) Mevlânâ'nın açlığı değil aşkı tercih ettiğine
B) Dini Yunus Emre kadar içselleştirmediğine
C) Mevlânâ'daki İlâhî aşkın her şeyin önüne geçtiğine
D) Mevleviliğin aristokrat kişilerin ilgisini çektiğine
E) Sema gösterilerinin esas amacından uzaklaştığına
19 ve 20. sorulan aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
Yeni bir zevk ortaya çıkarabilmek için eski olan her şeyden uzak duran
Orhan Veli, 1930'IU yılların sonunda edebiyat dünyasına Donkişotva-
ri bir giriş yaptı. Edebiyat dünyasının yel değirmenleriyle savaşmaya
kararlıydı. Hece ve aruz ölçülerini kullanmayı reddetti. Kafiyeyi ilkel,
edebî sanatları gereksiz bulduğunu açıkladı. Başlangıçta küçümse-
nen Don Kişot Orhan Veli, yıllar içinde edebiyat dünyasının şövalyesi
olmayı başardı. "Geçmiş edebiyatların öğrettiği her şeyi, bütün ge-
leneği atmak" amacıyla yola çıkmıştı şövalyemiz. Elinde şiir yazmak
için kullanabileceği fazla bir olanak yoktu. Güvendiği iki şey vardı:
kalem ve kelimeler. O, kelimelerle oyun oynamıyordu; kalem oyunları
da çevirmiyordu. Olabildiğince özgür bırakmıştı kelimeleri. Şiirde gü-
zellik için süse ihtiyaç yoktu onun dünyasında. Basit ama etkili şiirler
yazmayı başardı. işin sonunda Don Kişot gibi hayal kırıklığına da
uğramadı. Kısa sürede büyük bir hayran kitlesi oluşturdu. Edebiyat
dünyasına adını altın harflerle yazdırmayı başardı.
19. Bu parçada Orhan Veli İle İlgili olarak aşağıdakilerden han-
gişine değinilmemiştir?
A) Şiirde ölçüyü ve kafiyeyi reddettiğine
B) Yalın bir üslupla basit ama etkili şiirler yazdığına
C) Şiire ilk adımlarını attığında bazı çevrelerce ciddiye alınmadı-
ğına
D) Kışa süren şiir yaşamında saygı duyulan bir şair Olmayı ba-
şardlğına
E) Şiirde hayal ettiklerini gerçekleştirebildiğine
20. Bu parçaya göre Orhan Veli'nin şiirde asıl yapmak istediği
aşağıdakilerin hangisinde açıklanmıştır?
A) Kafiyesiz şiirin edebî sanatlara ihtiyaç duymadan yazılabile-
ceğini göstermek
B) Şiirde hece ve aruz ölçüsünün gereksizliğini ispatlamak
C) Cumhuriyet Dönemi'nde şiir alanında önde gelen isimlerden
biri olmak
D) Farklı tarzda şiir yazılabileceğini herkese göstermek
E) Geçmişten gelen kuralları yıkarak şiirdeki geleneğe son ver-
(Û /hizyayinlari
@/hizyayinlari
mek
7
Diğer sayfaya geçiniz.