5.
6.
TYT / Türkçe
(I) Alman arkeolog Klaus Schmidt 25 yıl önce Urfa'da
bir tepede kazıya başladığında, burada ortaya çıkardığı
yapıların olağan dışı ve müstesna olduğuna inanıyordu.
(II) Urfa'daki Göbeklitepe'de kireç taşı platonun
üzerinde Schmidt 20'den fazla anıtsal yuvarlak yapı
keşfetti. (III) Bunların en büyüğü 20 metre çapındaydı ve
5,5 metre yüksekliği olan iki oymalı sütuna sahipti.
(IV) Bunları oymak ve dikmek, teknik olarak büyük
zorlukların aşılmasını gerektirmiş olmalıydı. (V) Zira o
dönem insanlarının henüz haymanları evcilleştirmediği,
metal aletler bir yana, çanak çömleğe bile sahip
olmadığı biliniyordu. (VI) Göbeklitepe, insanlığın en eski
anıtsal yapılarına sahipti ve bunlar barınma amacıyla
değil, başka bir maksatla inşa edilmişti.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi,
kendinden Önceki yargının bir gerekçesi
durumundadır?
B) III
c) ıv
E) vı
7.
8.
(I) Bitki hormonlarının çoğu, iletim dokuları aracılığı ile
hedeflerine ulaşırken gaz hâlinde salgılanan tek hormon
olan etilen, hava yardımıyla bitkinin tüm organlarına
ulaşır. (II) Sistematik ismiyle eten olarak da bilinen etilen
molekülü, bitkinin neredeyse tüm dokularında üretilir.
(III) Öyle ki yüz milyon molekül İçeren bir gaz
kümesinde tek bir etilen molekülü bulunsa dahi bitkiler
buna yanıt verebilecek hassasiyettedir. (IV) Bu hormon,
olgunlaşmayı baskılayan genleri devre dışı bırakıp
meyveyi daha çekici hâle getirecek enzimlerin
çalışmaya başlamasına olanak sağlar. (V) Örneğin,
pektinaz enzimi hücre duvarlarını parçalayarak
meyvenin yumuşamasını sağlarken emilaz enzimi,
depolanan nişastayı daha basit şekerlere dönüştürerek
meyveyi tatlandırır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinden
sonra "Ağırlıklı olarak ise yaprakların, meyvelerin
büyümesi, yaralanması veya dökülmesi sırasında
üretilen etilen hormonuna karşı bitkiler son derece
duyarlıdır." cümlesi getirilirse parçanın anlam
bütünlüğü sağlanmış Olur?
C) III
3
Deneme - 1
(I) Kimyasal savaş maddeleri ve türevleri oldukça zehirli
kimyasal bileşikler olup inşan hayatı ve çevre için büyük
risk teşkil ediyor. (II) Genellikle bu sentetik bileşiklerle
temas edildiğinde, kışa sürelerde Ölümcül etki
görülüyor. (III) Bu nedenle kimyasal savaş maddelerinin
ya da türevlerinin kolay ve güvenli yöntemlerle zararsız
hâle getirilmesi gerekiyor. (IV) Bu tür maddeleri zararsız
hâle getirmek için yakma, alkali hidrolizleme ve atık
gömme gibi işlemler yaygın olarak kullanılıyor. (V) Bir
kimyasal maddeyi toprağa gömerek etkisiz hâle
getirmek, çok doğru bir uygulama değil. (VI) Çünkü yer
altı suları gömülerek toprağa karışan bu maddelerin
tekrar yeryüzüne dönmesine yol açıyor. (VII) Ayrıca
toprağın kimyasal maddelerle kirlenmesi, o toprağın yer
aldığı ekosistemin zarar görmesine, dolayısıyla doğal
dengenin sarsılmasına neden oluyor.
Bu parça iki paragrafa ayrılmak istenirse ikinci
paragrafın hangi cümleyle başlaması uygun olur?
B) III
Yirminci yüzyılın ilk yarısında dergilere yazdığı çok
sayıda şiir, öykü, makale ve eleştiri türü yazılarıyla
edebiyat sahnesine adımını atan sanatçı; romanları,
hikâyeleri, denemeleri, oyunları ve anılarıyla en önemli
edebiyatçılarımız arasında yer alır. Anı türündeki
eserlerini tarihe şahitlik edecek bir kalem yerine günlük
hayatın ayrıntılarında gizli olanı yakalamaya çalışan bir
romancı tavrı ile yazan sanatçının, hayatının çeşitli
dönemlerini anlattığı beş anı kitabı bulunmaktadır.
Uslup özellikleri bakımından onun eserleri, Türkçenin
geçirdiği bütün evreleri yansıtır. Eserlerinin konu ve fikir
zenginliği de dil özelliğinin çeşitliliğinden aşağı kalmaz.
Bu parçadan sözü edilen sanatçıyla ilgili olarak
aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Farklı türlerde eser veren üretken bir yazar olduğuna
B) Anlatımının, zamansal ilerlemeye bağlı olarak
değişim gösterdiğine
C) Romanlarının çoğunu, anı türüne yakın bir söyleyişle
yazdığına
D) Dergilere yazdığı metinlerle yazarlığa başladığına
E) Eserlerinin, zengin bir İçeriğe sahip olduğuna
Diğer sayfaya geçiniz.
