TÜRKÜYE İKLİMİ
b. Ocak Ayı Ortalama Sıcaklık Dağılışl
Türkiye İçinde, bölgesel sıcaklık farkları en belrgin olarak ocak ayında
görülür.
Nemliliğin yüksek olduğu kıyı kesimlerinde sıcakhk fazla düşmez.
İÇ kesimlerde, özellikle yükseltinin fazla olduğu alanlarda şiddetli soğu-
ma görülür.
./ En yüksek sıcaklıklar, nemlilik ve enlem etkisine bağlı -Olarak, Akdeniz
kıyı kuşağında görülür (Anamur 11,4'C, Antalya ve Adana 9,90C).
Kıyılarda kuzeye gidildikçe sıcaklıklar azalır.
Ancak kış aylarında görülen fön rüzgarlarının etkisiyle Doğu Karadeniz
kıyılarında şıcakllk, Karadenitin diğer kıyılarına göre daha yüksektir
(Trabzon: 73C, samsun 6,9 zonguldak
Harita-3: Türkiye ocak ayı ortalama gerçek sıcaklık dağılışı
b/ Kıyılardan iç kesimlere gidildikçe, karasalllğın etkisiyle, sıcaklıklar belir-
gül olarak düşer.
İÇ kesimlerde sıcaklığı, daha çok yükselti belirler. Yükseltinin fazla
Olduğu Doğu Anadolu'da sıcaklıklar -120CYe kadar İner (Erzurum -8.7•C,
Kars -11,5'C).
Güneydoğu Anadolukla, İç kesimlerdeki alçak ovalarda ve derin vadiler-
de sıcaklıklar TC'nin altına nadiren düşer (Şanlıurfa Gaziantep
2,50C) (Harita-3).
Türkiye'nin ocak ayı indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde;
Kıyılarda, enlem etkisine bağlı olarak. güneyden kuzeye doğru sıcaklık
azalır.
İç kesimlerde İse karasalllğın şiddetlenmesine bağlı olarak, batıdan
doğuya doğru azalır.
Harita- 4: Türkiye ocak ayı artalama Indirgenmiş sıcaklık dağılış'
En yüksek sıcaklıkların görüldüğü Akdeniz kıyılarında IOC izoterm
eğrisi geçerken, en düşük değerlerin görüldüğü Erzururn - Kars BÖ-
lümünde —4'C eğrisi görülür (Harita-4).
Coğrafr•a 1-2 Konu Anlatımlı / Saru Bankası
ÖRNEK SORU:
Aşağıda Türkiye'nin deniz seviyesine
İndirgenmiş ocak ayı İzoterm Veril-
Buna göre, en düşük sıcaklıkların Doğu
Anadolu'da görülmesinde,
L deniz etkisine kapalı olması
II. daha doğuü yer alması
III. buharhşma miktarının az
etmenlerinden hangileri etkilidir?
A) Yalnız I
C)ıvell
E) livam
B) Yalmzu
D)lvenı
Ocak ayında en düşük sıcaklıklarm Doğu
Mathlu Bölgesi'nde görülmesinin nedeni
yükselti ve karasalhğa bağlı olarak denk
etkisine kapalı olmasıdır.
YANIT: A
TÜRKİYE jKLjmi
c. Temmuz Ayı Ortalama Sıcaklık Dağılışı
Yaz mevsiminde Türkiyenin her yerinde sıcaklıklar yüksektir. Bölgeler
sıcaklık fMk1 azdır.
Temmuz ayında en yüksek Sıcaklılar Güneydoğu Anadolu'da görülür
(Şanlıurü 33.3•C). Bu durumun oluşrnasımn nedenleri nem mktarının az
olması.güneyde yer alması ve Basra alçak basınç alanının etkisi alanın-
da kalmaşldr.
3
HarJta•5: Türkiye temmuz ayı ortalama gerçek sıcaklık dağılış'
Akdeniz ve Ege kıyılarında İse sıcaklıklar bulur (Anamur
29.g•c, 27").
Bu ayda. yükseltiye bağlı Olarak en düşük sıcaklıklar Kuzeydoğu
görülür (Erzurum 1930 Kars 1739 (Harita-Ş.
Türkiye'nin temmuz ayı indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde
aşağıdaki sonuçlar Ortaya
sıcakhk eğrileri Türkiye'nin güneydoğu kesimlerinden geçer.
e' Genel olarak iç kesünlerdeki sıcaklık ortalamaları, kıyı kesimlerinden
daha fazladır. Bu durumun nedeni karasalllktr.
Harita. 6: TürX temmuz ayı ortalama indirgenmiş
sıca dağılışı
En düşük sıc*hklar, ve enleme bağlı olarak, -Karadeniz kıyı
kuşağında (Harita-6).
d. Yıllık Sıcaklık Farkı Dağılışı
Sıcaklık farkları karasanığın derecesini belirler.
Kıyılardan İç kesimlere doğru, karasaillğm şiddetlenmesine bağlı olarak.
sıcakhk farkı artar.
Batıdan doğuya de sıc*dlk farkl artar. Bunun nedeni, yük-
seki artışnın karasallığı şiddetlendirmesidir.
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerin hangisinde enlemin etki-
li Olduğu savunulamaz?
A) Ege'de kuzeye doğru maki üst sınınmn
B) Karadeniz'de kuzeyden gelen rüzgâr-
lann hava sıcaklığım düşürmesinde
C) Akdeniz Wilannda yılık ortalama sıcak-
lığın Karadeniz kıyılarından daha fazla
D) Torosların kuzey güney yamaçların-
da bitki türleri bakımından farklılıkların
bulunmasında
E) Marmara Bölgesi'nde orman üst
sınırının Akdeniz Bölgesi'ne göre
düşük olmasında
ÇÖZÜM:
Dağlann kuzey ve güney yamaçlarında,
bakl etkisine bağfi olarak bitki türleri
bakımından farklılıklar bulunur.
YANIT'. D
ÖRNEK SORU:
Yukarıdaki haritada numaralanmış yöre.
'erin hangisinde hem günlük sıcaklık
farkl hem de donma-çözü/me olayları.
mn şıklığı diğerlerine göre daha faz.
la dır?
B) 11
ÇÖZÜM:
q 111
—241—
Yükseltinin fazla, nem orammn az olduğu
m. yörede günlük sıcaklık fark' daha fazla,
donma - çözülme olayları daha sıktır.
YANIT: C
Coğrafya I -2 Konu An'atımfr I Soru Bankası
