TÜRKÜYE COĞRAFYASI
TÜRKİYE EKONOMİK COĞRAFYASI (MADENCİLİK-SANAYİ-ULAŞIM-TİCARET-TURİZM)
Tuz Ûreümi (Bin tcn)
400
ü-ya tuzu
Göl tuzu
67.36
Deniz tuzu tuzu
ÖRNEK SORU:
Türkiye'nin dış satımında,
L bor mineraHerİ,
III. krom,
N. boksit
madenlerinden hangilerinin
payı yoktur?
41 veli B) İvem
belli bir
C) ııvem
Grafik"': Türkiye'de üretim alanlarına göre yıllık tuz üretimi
(DİE, 2001)
Manganez
— Demir-çelik sanayiinde kullanılır.
Çeliğin aşınmaya karşı direncini ve sertliğini artırır.
Kastamonu, Sivas, Balıkesir, Burdur ve Adana çevresinde çıkarılır.
Cıva
— Doğada SIVI halde bulunan tek metal elementtir.
— Zirai ilaç ve suni gübre yapımında, ilaç ve boya sanayinde ve bazı elek-
trikIİ aletlerin yapımında kullanılır.
Cıva yatakları:
Ödemiş, Karaburun (İzmir),
Sarayönü (Konya),
Gönen (Balıkesir) 'de bulunur.
Dünya'da çevre kirliliğine yol açtığı İçin, talebin az ve maliyetinin yüksek
olması nedeniyle Türkiye'de Cıva üretim tesisleri kapatılmıştır.
Antimon
— İlaç, seramik ve cam sanayinde kullanılır.
Kütahya, Bilecik, İzmir, Tokat ve Niğde çevresinde antimon yatakları
bulunur.
Volfram (Tungsten)
— Yüksek ışıya dayanıklı bir madendir.
— Uzay sanayinde ve ampul yapmnda kullanılır.
— Uludağ (Bursa), Kırklareli, Kırıkkale ve Keban (Elazığ)'da volfram yatak-
lan vardır.
— 1977'de Bursa Uludağ'da açılan Türkiye'nin tek volfram işleme tesisle-
Tinin faaliyeti durdurulmuştur.
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı I Soru Bankası
9111 velV
D)Mve1V
ÇÖZÜM:
Kükürt ve boksit, Türkiye'nin İhraç ürünle-
74.
değildir.
ÖRNEK SORU:
II. Volfram
m. BOkSit
N. Kûkûll
YANIT: D
Türkiye'de yukarıdaki madenlerden
hangilerinin İşlendiği tesislerin bulun-
düğü söylenemez?
A) Yalnız I B) YalmzIV C) I ve II
91,11velV
D)ııveııı
ÇÖZÜM:
Türkiye'de crva, volfram ve kükürt işleme
tesislerl bulunmaz
YANIT: E
Fosfatlı gübre başta olmak üzere, petro-kimya, seramik, cam ve çimen-
to sanayiinde kuüamlır.
Mazıdağl (Mardin), Adıyaman, Bingöl ve Bitlis İllerinde zengin fosfat
yatakları vardır.
— Ateşe dayanthh bir metaldir.
Erzincan, Ağrı, Bitlis, Malatya, Sivas ve Muğla illerinde asbest yatakları
Doğal Soda
— Katı ve sulu soda (çarnaşır sodası) Olmak üzere İki şekilde bulunur.
Demir-çelik, kâğıt, deterjan, cam sanayisinde ve gübre yapımında kul-
— Yakm anana kadar Van Gölü ve Erçek Gölü'nden soda elde ediliyordu.
— Ankara Beypazan•nda bulunan kat) sodyum karbonat yatakları, Kuzey
Amerika'dan sonra, bakımıMan Dünya'nın İkinci büyük yatağıdır.
Mermer
— Kalkerin (kireçtaşı) başkalaşım (metanwrfizrna) Sonucunda Oluşan mer-
mer bakımından Türkiye Oldukça zengindir.
— Türkiye'd*i mermer rezervlerirm Dünya mermer ihtiyacını 80 yıl karşı-
layabileceğl tahmin edilmekledh.
Afyon, Marmara Adaşı, Bilecik, Bursa, Muğla ve Denizli'de mermer
yatakları vardır.
— Türkiye'nin hraç ürünleri arasında yer alır.
Lüle taşl
— Takı, pipo, biblo ve ağızlık vb. süs eşyaları yapımında kullanılır.
— Eskişehir'de çıkarılır.
Oltu Taş (Siyah Kehribar)
— Tespih, takl ve çeşitli süs eşyası yapımında kullanılır.
— Erzururrftm Oltu İlçesinde çıkarılır.
II. Enerji Kaynakları
Modern sanayinin kunjmaşl ve var olan sanayinin gelişmesi, enerji kay.
naklanna bağlıdır. Modern Dünya'nın itici gücü olan sanayi devriminin İlk
gerçekleştiği İngiltere, Almanya, Fransa ve ABD gibi ülkeler, zengin
taşkömürü yataklarına sahip oldukları ve bu kaynaklan verimli olarak kul-
landodan için sanayderi hızla gelişme göstermiştir.
—527—
ÖRNEK SORU:
Aşağıdaki maden İşleme tesislerinden
hangisinin ham maddesi kuruluşun bu-
lunduğu bölgenin dışından karşılanır?
A) Batman petro - kimya tesislerinin
B) Murgul bakır İşleme tesislerinin
C) Seydişehir alüminyum İşletmelerinin
D) İskenderun demir - çelik fabrikasının
E) Elazığ ferm - krom İşletmelerinin
Çözürvı:
İskenderun (Hatay) demir - çelik fabrika-
sının ham maddesi (demir cevheri) kurulu.
şun bulunduğu bölgenin dışından karşı.
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Türkiye dek/ bor minerallerinin kalitesi yük-
şek ve kullanm alanı yaygındır.
Aşağıdakilerden hangisi bu durumun
bir sonucudur?
A) Üretim maliyetlerinin düşük olması
B) Enerji üretiminde kullanılması
C) Sürekli diş pazara sahip olması
D) ljreöm teknolojisinin gelişmiş olması
E) İç ticaret hacminin fazla Olması
çöZüM:
Kalitesi yüksek ve kullanım alam yaygın
olan bir maden sürekli dış pazara sahiptir.
YANIT: C
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı İ Soru Bankası
