TURKPYE
— Batl Karadeniz'de yağışlar, Orta Karadeni2den fazla, Doğu Karade-
niz'den azdır (Grafik-3).
Karadeniz'de hakim rüzgar yönü kuzeybatıdır. Hakim rüzgar yönüne dik
olan Doğu ve Bağ Karadeniz kıyılarında yağış miktan fazladır. Orta
Karadeniz Bölümffnde dağların hakim rüzgar yönüne paralel uzanması ve
kıyı gerisindeki dağların daha alçak olması, yağış miktarının az olmasına
ORNEK SORU:
— Don okyhnna karşı dayamkyz,
Yaz yağı*nndan zarar gören,
Yüksekliği en fazla 500 m ye kadar
lerde yetişebilen bir bitki (Ötekj koşullar
elverişli ise)
aşağıdaki yörelerin hangisinde görüle.
A) Trabzon kıythnnda
B) Erciyeş eteklerinde
C) Haymana Phtoşu'rth
D) Aras nehri boyhnnda
E) Bursa Ovası t"
ÇÖZÜM:
Akdeniz ikliminin görüldüğü ortalama
yükseltişi 500 m'den fazla olmayan Bursa
Ovası öncülde yetişme şaman verilen
bitkinin yetişebileceği yörelerden
YANIT: E
ÖRNEK SORU:
Yukanda bazı İklim Özellikleri verilen
kentlerin hangi bölgede yer aldığı Meri
A) İç Anathlu
B) Akdeniz
C) Güneydoğu Anathlu
D) Karadeniz
E) Ege
ÇÖZÜM:
Tabloda İklim Özellikleri verilen kentler
Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. Bu
nedenle Akdeniz Bölgesi'nde yer ahrhr.
Ege ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde
de Akdeniz iklimi görülmektedir. *'cak
Ege Bölgesi'nde sıcaklık değerleri
Akdeniz Bölgesrne göre daha düşüktür.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde İse
Akdeniz Bölgesi'ne göre yaz aylan tkha
sıcak, kış aylan İse daha soğuktur.
YANIT: B
III. Karasal iklim
Xüz uzak bög*rde, nem nüüırun az olmasna bağlı olarak oluşur.
Türkiy@de başta yüksem olmak üzere, enlem ve hava kütlelerinin etkisine
bağlı olarak, sıcaklık ve yağış durumuna göre dön farklı üpi vardır.
a. İç Anadolu Karasal İklimi:
İç Anadolu'nun alçak kesimlerinde görüür. Yazın çok sıcak, kışın soğuk
geçer. Yağışın büyük kısmı ilkbahar aylarında düşer (Grafik-7),
Bu kesknlerde ilkbaharda yeşerip, yazm kuruyan bozkırlar görülür.
neden olur.
MNMHTAEE
o şu NMHTAEEKA
Grafik-8.• Şanlıurfa'nm sıcaklık
ve yağış grafiği
ÖRNEK SORU:
Samsun İle Sivas arasındaki sıcaklık farkl
yazın azalırken kışın artar.
Bu durum, kentlerin aşağıdakilerden
hangisi bakımından farklı olmasına
bağlıdır?
A) örtüşü
B) Enlem
q Baki
D) Yer şekli
E) Denize göre konum
ÇÖZÜM:
Samsun denizel, Sivas karasal iklim kuşa-
ğmdadır. Denize göre konumlan farklı ol-
düğü için sıcaklıklan arasındaki farkta
Grafik•3: Zonguldak'ın sıcaklık Grafik-4•, Kastamonu'nun SICakhk
yağış grafiği
ve yağış grafiği
— Karadeniz Bölgesi'nin İç kesimlerinde yağış azalır. Deniz etkisi azaldığı
için karasallık artar (Grafik-4).
Karadeniz İkliminin görüldüğü yerlerde her mevsimin yağışlı olmasına bağlı
olarak, geniş yapraklı ormanlar görülür. Yüksek kesimlerde ise karışık ve
iğne yapraklı ormanlar vardır. Ormanların yok olduğu kesimlerde gür çayır-
lar görülür.
II. Akdeniz İklimi
Yazları sıcak, kışları Ilık geçer.
En fazla yağışı kışın alır.
Yazlar kurak geçer.
En belirgin olarak Akdeniz Bölgesi ve kıyı Ege olmak üzere, Güney
Marmara ve Güneydoğu Anadolu'nun batl kesimlerinde görülür.
Sıcaklık ortalamaları Akdeniz'den Ege'ye ve Marmara'ya gidildikçe azalır
TA E EKA
Grafik•7: Konya acakhk
ve yağış grafiği
b. Güneydoğu Anadolu Karasal İklimi:
Türkiye'de yaz mevsirninin en sıcak ve en kurak geçtiği iklimdir. Kış mevsi-
mi Ak geçer. Yağışm yandan tadası kış ve İlkbaharda düşer (Grafik-8).
Şiddetli kuraklığa bağlı olarak, zayıf bozkır bitkileri yetişir. Mardin dağların-
da seyrek rneşe ormanlarına rastlanır.
c. Doğu Anadolu Karasal İklimi:
Yazları serin geçerken, kışlan şiddetli soğuklar görülür, Türkiye'de en düşük
sıcaklıklar bu iklimin etkili olduğu yerlerde görülür.
Sıcaklıkların artmasma bağlı olarak ilkbahar sonu ve yaz başlarmda kon-
vekşiyonel kökaıli yağışlarla, yağış miktarında artış Olur (Grafik-9).
C şu N"HTAEEKA
Erzurum'un sıcaklık Grafik•l O: Edirne'n in s'
Ve yağış grafiği
yzğlş grafiği
Doğal bitki Örtüşünü gür çayırlar oluşturur. Yer yer sarıçam ormanlarına
d. Trakya Karasal İklimi:
Trakya'mn İç kesimlerinde, Ergene havzasında görülür. Karadeniz ve
Marmara kıyılarına göre yazın sıcak, kişn soğuk Yağışların çoğu kış
ve ilkbahar aylarında düşer (Grafik-10).
Bozkırlar doğal bitki Önüsünü oluşturur.
mevsime göre değişir.
ÖRNEK SORU:
YANIT: E
(GrafilÇ5 ve 6).
Grafik-5: Antalva'nın sıcaklık
ve yağış grafiği
O ş M Nü H A E EKA
Grafik-6: İzmir'in sıcaklık
ve yağış grafiği
Akdeniz İkliminde yazların kurak geçmesine bağlı olarak, doğal bitki türleri-
ni kuraklığa dayanıklı bitkiler oluşturur. Alçak kesimlerde, her mevsirn yeşil
yapraklı bodur ağaçlardan Oluşan makiler yetişir. Yaban zeytini, kocaye-
miş, deme, zakkurn, mersin, şakız, lavana kekik gibi bitki türleri maki
Yüksek kesimlerde nispeten yağışın artmasından dolayı İğne yapraklı
ormanlar yer alır. Bu Ormanlarda, karaçam, kızılçam, fıstıkçamı.
Coğrafya 1-2 Konu Anlatım" / Soru Bankası
—251—
Yukarıdaki haritada numaralanmış
yörelerin hangisinde ortalama karla
Örtülü ve kar yağışlı gün sayısı Ötekiler•
den daha azdır?
B) 11 D)/V E) v
ÇÖZÜM:
Akdeniz İklim kuşağındaki IV. yörede ona-
lama karla Örtülü ve kar yağışlı gün sayışl
daha azdır.
YANIT: D
Coğrafya 7-2 Konu Anlatımlı I Soru Bankası
