TÜRKİYE EKONOMİK COĞRAFYA* (MADENCİLİK-SANAYİ-UL.AŞIM-TİCARET-TURZM)
TÜRKİYE Eftûîüûît4jÇ( COĞRAFYASI (MADENCİLİK-SAR'AVİ-ULAŞIM-TİCARET-TURİZM)
7
uuuauuuuuu
11.7 111 6,5 4,6 40 35 30 30
Grank•20; 2005 yılında Türkiye'nin İthalat yaptığı başlıca ülkeler ve
toplam İthalattaki paydan (DIŞ Ticaret Müsteşarlığı. 2006)
c. Transit Ticaret
Komşu ülkelerin limanları ve kara yollan üzerinden birbirleriyle yaptıkları
ticarete transit ticaret adı verilir.
Türkiye, Asya ile Avrupa arasında bağlantıyı sağlayan işlek ulaşım yollarına
sahiptir. Bu durum transit ticaretin gelişmesine neden olrnuştur.
Avrupa'yı Ortadoğu ülkelerine bağlayan kara yollarından her gün yüzlerce
yerli ve yabancı tır geçmektedir.
Transit taşımacılık daha çok karayolları üzerinde gerçekleşse de son yıllar-
da zaman kazanmak Ve ulaşım maliyetini azaltmak amacıyla karayolu ve
denizyolu taşımacılığının birbirini tamamlaması sağlanmıştır. Yani gemiler-
le Türkiye limanlarına gelen mallar, tırlara yüklenerek komşu ülkelere sevk
edilmektedir. Bu da üç tarafl denizlerle çevrili Türkiye İçin yeni bir gelir
kapışı haline gelmiştir.
Ayrıca, Türkiye'de uluslararası karayolu taşımacılığını kısaltmak İçin tırlar ve
kamyonlar feribotlarla komşu ülkelere taşınmaktadır. Bu taşımacılığa ro-ro
adı verilir. Bugün Türkiye'den Romanya'nın Köstence limanı ve İtalya'nm
Trieşte limanına karşılıklı olarak ro-ro seferleri düzenlenmektedir.
Türkiye, tr filosu bakımından Avrupa'nın Önde gelen ülkeleri arasındadır.
Türk tırları hem Türkiye'nin hem de başka ülkelerin ticari mallarını taşmak-
tadın
Türkiye'den geçen yabancı araçlardan tonajına ve kat edeceği yolun LJZL_m-
luğuna göre transit geçiş ücreti alınmaktadır. Transit ticaretin daha da
gelişmesi İçin Türkiye'deki ulaşım sisteminin de geliştirilmesi gerekmekte-
dir.
Coğrafya 1-2 Konu Anlafrmh I Soru Bankası
ÖRNEK SORU:
Türkiye bazı ülkelerin mallarınm transa taş-
rnacıllğına olanak sağlar.
Bu durum, Türkiye'nin aşağıdaki özel-
liklerinden hangisinin bir sonucudur?
A) Üç tarafm denizlerle çevrili olrnasv
B) Birçok doğal liman, koy ve körfezinin
C) Coğrafi konumunun elverişli olmay
D) Dağ doğu - batl yönünde
E) Ihman kuşağın güneyinde bulunması
ÇÖZÜM:
Türkiye'nin, kıtaların birbirine yaklaştığı bir
konumda bulunması ve boğazlara sahip
olması nedeniyle transit taşımacılık Ola.
naklan fazhdır.
YANIT: C
ÖRNEK SORU:
Türkiye'de, aşağıdakilerden hangisinin
ticaret hacminin anırılmasında etkili
olacağı söylenemez?
A) Deniz ticaret filosunun geüştlrjheşi
B) Serbest bölgelerin kurumasa
C) İletişim teknolojisinin gelişürifrneşiyle
ürünlerin daha geniş kalelere tanmı-
D) Üretimde kalite ve çeşitliliğin artınlrna-
sula dış pazarlarda rekabet güçlükle-
tinin azaltılması
E) Bölgeleri arasında enedi üretimi
bakınynthn farkm azaltılmay
ÇÖZÜM:
Bölgelerin enerfi üretimi bakımınckn ben-
zer duruma getirilmesi ticaret hacminin ar-
tınımaynda etkM olmaz.
YANIT: E
TURİZM
İnsathnn ikarnet ettkleri yerlerden ayrılarak başka yerlere yaptıkları kışa
sürdİ gezdere turizm denir.
Bu gezilerde arıwç; dinlenme, gezip - görme, eğlenme, kültürel, sanatsal
veya sporüf etkinliğe katılma olabür. Bu geziyi yapan kişilere turist denir.
Turizm. bir Nenin kendi Sınırlan içerişinde yapıldığı gibi farklı ülkeler
arasırm da yapılabilir. Ülke ymrları İçinde turizm faaliyetlerine
katılmasına İç turizm, ülkeler arasnda yapılan turizm faaliyetine de diş tu-
rizm denir.
Turizrn. gününüzde çok önemli bir ekonomik etkinliktir. Ülke içi ücarete
canlılık ve geürİr.
Turizm, "bacasız sanayi- olarak adlandırılmaktadır. Dünya'da Fransa,
İspanya, ABD, İngiltere. İsviçre gibi ülkeler, turizmde İleri
Olan ülkelerdir. Bu ülkelerin gelirinde turizmin payı büyüktür.
Türkiye'de Turizmi Etkileyen Faktörler:
a. Doğal Güzellikler:
Türkiye'de çok zengin ve çeşitli doğal güzellikley bulunmaktadır. Bunlar
arasında kumsallar, akarsular, göller, peribacaları, travertenler vb. gelmek-
Türkiye'deki turizm faaliyetlerinin temelini yaz turizmi oluşturmaktadır.
Türkiye'yi ziyaret eden turistlerin büyük çoğunluğu yaz mevsiminde
Uzun süren yaz mevsimi, kıyılan ve temiz kumsalları turist çekmekte-
dh Özemle Akdeniz ve Ege kıyılarında deniz turizmi gelişmiştir. Bu kıyılar-
da bulurm koy ve körfezlerin dalgalara karşı korunaklı olmaları. temiz
kurnsalW1 ve el değmemiş doğaları İle turistlerin İlgi odağı olmaktadır.
Yat turizrni, son yıllarda Türkiye'de gelişen turizm dallarından biridir. Bu
turizm dahda turistler yatlarda konaklamakta, çeşitli ihtiyaçlarını gittikleri
yerlerden temin etmektedir.
Türkiye kıydan yat twizrnine çok uygundur. Ege kıyılarında Çeşme,
Kuşadası, Bodrum ve Marmaris, Akdeniz kıyılarında Alanya, Kemer, Kaş
ve Fethiye'de yat turizrni gelişme göstermiştir.
Rafting *'Oruna uygun olan, Çoruh ve Dalaman gibi akarsular İle Düden,
Kurşunlu ve Tortum çağlayanları turist çekmektedir.
Doğal güzelliklerden birini de göller ve sulak alanlar oluşturmaktadır.
Kuş, Ulubat, Akşehir, Eber, Sultan Sazlığı, Yedigöller, Abant, Van Gölü
Ve Hazar gölleri gerek kuş potansiyelleri, gerekse doğal güzellikleri İle
görülmeye değer sahalar arasında yer almaktadır. Bunun dışında İç
AnadohJ'da bulunan Meke ve Doğu Anadolu'da bulunan Nemrut volkanik
gölleri ilginç yapılan İle turist çekmektedir.
—561-
ÖRNEK SORU:
Aşağıdaki grafiMe, 2003 yılında Türkiye'ye
gelen yabancı turist sayısının ve elde
edilen turizm gelirlerinin aylara göre dağı-
hm gösterilmiştir.
Yalnızca grafikten yararlanarak, aşağı-
daki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A) En çok yabancının geldiği ayda turizm
gelirleri en fazla olmuştur.
B) Hem gelen yabancı turist sayısı, hem
de turizm gelirleri aylarında artmıştır.
C) Sonbaharda turizmden elde edilen
gelir, ilkbahardakinden fazladır.
D) Yaz mevsiminde Tûrkiyejıe gelen tu-
ristlenn tamam deniz turiunj İçin gelirler.
E) Ağustos ayında Türkiyeye gelen ya-
bancılardan, kişi başına elde edilen
gelir temmuz ayındakinden fazladır.
ÇÖZÜM:
Yaz mevsiminde Türkiye gelen turistler
yaz turizmi dışında doğal güzellikler ve ta-
rıh/ mekânları ziyaret İçin de gelmektedir.
YANIT: D
Coğrafya 7-2 Konu Anlafrml' f Soru Bankası
