TÜRKİYE EKONOiüj[I COĞRAFYASf
Demir- çelik fabrikaları;
Karabük (KARDEMİR),
K Ereğli (ERDEMİR),
İskenderun (İSDEMİR),
— Kırıkkale (Makine Kimya Endüstrisi, Askeri Silah Fabrikası).
Bakır İşleme tesisleri;
— Maden (Elazığ) Bakır İşletmeleri,
— Murgul (Artvin) Bakır Arıtma,
— Karadeniz (Samsun) Bakır İşletmeleri
Ferro.krom tesisleri;
Antalya Ferro.Krorn İşletmeleri
Elazığ Ferro-Krom İşletmeleri
Yukarıdaki maden işleme fabrikaları dışında;
Seydişehir (Konya) Alüminyum İşleme Tesisleri,
Keban'da kurşun ve çinko İşleme tesisleri,
Kütahya'da gümüş üretim tesisleri vardır.
e. Makine Sanayii
Çeşitli makine, madeni eşya. kara (otomotiv). deniz, demir ve havayolları
taşıtları, elektrikli makine imalatı ve savunma sanayine ait çeşitli araçlar,
makine sanayinin başlıca kollarıdır.
Türkiye'de makine sanayinin en gelişmiş kolu otomotiv sanayidir.
Otomotiv sanayisinde otornobil, kamyon, Otobüs, minibüs, kamyonet, trak-
tör, motosiklet gibi karayolu taşıtları yapılır.
74,
Otomotiv sanayisi lastik, motor parçaları, akümülatör ve elektrikli parçalar
gibi birçok yan sanayi kolunun da gelişmesine olanak sağlamıştır.
Otomotiv sanayisi Türkiye'de yeni olmakla birlikte hızla gelişme göster-
miştir (Grafik-12).
(El" adet)
Oturabil
a 2003
Grafik-12: Türkiye'de bazı yıllara göre otomotiv sanayinde
üretim miktarları
Türk otomotiv endüstrisinde üretimin Önemli bir kısmı İhraç edilmektedir.
Demiryollarına ait araçlar TCDD'ye ait fabrikalarda üretilmektedir.
Eskişehir'de lokomotif, Adapazarı'nda yolcu vagonu, Sivas ve Eskişehir'de
71/1-
yük vagonu üretilir.
Coğrawa 1-2 Konu Anlatımlı / Soru Bankası
TÜRKİYE EKONOMİK COĞRAFYASY (MADENCİLİK-SANAYİ-ULAŞIM-îİCAREî-TüRjZM)
ÖRNEK SORU:
Aşağıdakilerden hangisinde verilen
endüstri kuruluşunun işlediği ham
madde kuruluşun bulunduğu yöreden
A) Ekzığ'daki ferrokrom Xikasmm
B) İskenderun'daki demir-çelik fabrika-
C) İstanbul'daki İpekli dokuma fabrika-
D) Alkara'üki pamuklu dokuma fabrika-
Sınm
E) Samsun'daki bakır İşleme tesiswinh
ÇÖZÜM:
Elazığ yakınlarındaki Guleman'da zengin
Gemi yapımında İstanbul başta gelir. İstanbul'da Pendik, Tuzla, Hasköy.
Taşmak ve Camialtl tersaneleri; Kocaeli'nde Gölcük Askeri Tersanesi'nde,
İzmYde Alaybey Tersanesi'nde gemiler yapılmaktadır. Ayrıca Özel şir-
ketlere üt bazı tersanelerde de gemi yapılrnaktadır.
Karadeniz kıyılarmda ve Bodrum'da kotra gibi çeşitli deniz taşıtları yapıl-
Uçak sanayisinde, Ankara Akındda 1987'de üreümİne başlanan savaş
uçakları (F-16) Nilrnektedir.
Elektrikli makine imalatında da Önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Çeşitli
makineler, dektrikü motorlar, akümülatör, jeneratörler ve yüksek gerilim
güç transformatörleri üretimi yapılmaktadır.
Türkiye'de üretilen dayanıklı tüketim mallan ülke İhtiyacını karşıladığı gibi
önemli İhraç ürünleri arasına girmiştir.
Savunma sanayiinde, Türk SilaN1 KuweÜerVnİn silah, cephane ve mühim-
mat ihtiyaçlarını Kırıkkale, Ankara, Polatlı ve Elmadağ başta olmak üzere
çeşitli tesislerden karşılanır. Bu tesislerin tümü Makine Kimya Endüstrisi
Kurumu çatışl altında toplanmıştır. Bunlarm başlıcalan, Askeri Elektronik
sanayii (ASELSAN) ve Askeri Pil Sanayisidir (ASPİLSAN).
Î
krom yataktan bulunur.
ÖRNEK SORU:
YANIT: A
f. Kimya Sanayii
Kimya sanayisinin başlıca petrol rafinerileri,
boya, suni gübre sanayisidir.
— İzmir'de klor ve soda,
Bandırma 'da boraks,
— Karabük'te sülfürik asit,
İ"nderun. Bandırma ve Mersin'de süper fosfat,
petro-kimya, İlaç,
Aşağıdaki yörelerin hangisi, bu yörede
bulunmayan bir sanayi kolu İle birlikte
verilmiştir?
A) Bursa Otomotiv
B) Murgul Bakır işleme
C) Uşak —ş Yünlü dokuma
D) Kastamonu pamuklu dokuma
E) Kars —ş Deri
ÇÖZÜM:
Kastamonu'nda wnukftl değil, keW7ü do-
kuma fabrikakn bulunur.
YANIT: D
Kütahya'da azot Türkiye'nin İlk kim.ya endüstrisi tesisleridir.
Türkiye'deki petrol rafinerileri;
— Aliağa
— Orta Anaddu (Kırıkkale),
— İzmit (İpraş).
Petrol rafinerilerinde ham petrolden benzin, motorin, sıvılaştırılmış petrol
gazı (LPG), fuel-oil, gaz yağı, asfalt, jet yakıtl gibi çeştli akaryakıt ürünleri
Petro kimya endüstrisinde, petrol ürünlerinde ham petrolün ayrıştırıl-
maşıyla elde edilen akaryakıt dlşndaki artık ürünler değerlendirmr. Bunlar
plastik, sentetik iplik, elyaf, suni kauçuk, stmİ gübre, deterjan, tanm ilaçlan
ve çeşith boyalardır. Yarımca (İzmit ) ve Aliağa (İzmir) 'da petro-kimya tesis-
leri vardır.
ÖRNEK SORU:
Türkiye'de daha çok tarıma dayalı sanayi
kollan gelişmiştir.
Aşağıdakilerden hangisinin bu durum
üzerindeki etkisinin en az olduğu şöyle.
nebilir?
A) Pazar bulma olanaklarının elverişli ol-
B) Yatırım giderlerinin az olması
C) Üretim teknolojisinin basit olması
D) Fabrikaların ham madde kaynaklarına
yahn yerlerde kurulması
E) Ham maddenin yurt içinden kolay sağ-
'anması
çözüM:
Türkiye'de tanma dayalı sanayi kollarının
gelişmiş Olması, bu fabrikaların ham
madde kaynaklarına yakın yerlerde kurul-
muş olmaları İle jlgllİ değildir.
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Türkiye'de, aşağıdaki endüstri tesis-
hava koşullarına bağlı Olarak değişir?
A) Batman 'daki petrokimya
B) İstanbul'daki cam
C) Aksu'daki kağıt
D) Konya'daki un
E) Çanakkale'deki seramik
çözüm:
Tanma dayalı fabrikalarda yıllık üretim mik-
tan hava koşullarına bağlıdır.
YANIT: D
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı I Soru Bankası
