TÜRKİYE'DE TARIM ÜRÜNLERİ
Bol yağış, kalın ve kireçsiz toprak, sert rüzgârlardan korunan yerler, yarı gölgeli, yarı Işıklı ortam gibi özel koşullar gerek-
tiren çay; ülkemizde sadece Doğu Karadeniz'de yetişmektedir, En çok yetiştirildiği yerler: Rize, Artvin, Trabzon
yer Fıstığı
Sıcak iklim bitkisi olan yer fıstığının su ihtiyacı fazla olduğundan sulamayla yetiştirilir. Çerezlik tüketimin yanında yağı
çeşitli ürünlerde kullanılır. En çok yetiştirildiği yerler: Adana, Osmaniye,
Uzüm
Çeşitli kullanım alanlarının olması, iklim ve toprak özellikleri yönünden çok seçici olmayışı, çoğalma yöntemlerinin kolay
olması gibi nedenlerle Türkiye'de en yaygın yetiştirilen ürünlerden biridir.Kuru yemiş ve sofralık olarak tüketilen üzüm;
sirke, pekmez, içki yapımında da kullanılmaktadır. En çok yetiştirilen yerler: Manisa, Denizli, Mersin
Soya Fasulyesi
Bol suya ihtiyaç duyan soya fasulyesi, Karadeniz kıyıları dışındaki yerlerde sulamayla üretilmekledir. Yağ, hayvan yemi
ve biyodizel yakıt üretimi başlıca kullanım alanlarıdır. En çok yetiştirilen yerler: Adana, Mersin, Samsun
Antep Fıstığı
Yüksek besin değerlerine sahip olan Antep fıstığı yazların sıcak ve kurak, kışların ise çok soğuk olmadığı yerlerde ye-
tişmektedir. Kuru yemiş olarak tüketiminin yanında tatlıcılıkta kullanımı yaygındır. En çok yetiştirilen yerler: Gaziantep,
Şanlıurfa
Turunçgiller
Ana vatanı Güneydoğu Asya olan turunçgiller, don olaylarından olumsuz etkilenir. Türkiye'deki başlıca yetiştirilme
alanları Akdeniz ve Ege kıyılarıdır. En çok yetiştirilen yerler: Adana, Hatay, Mersin, Antalya
DİKKAT
Karadeniz kıyılarının mikroklima özelliği görülen alanlarında da turunçgiller yetişebilmektedir.
arım r n
Buğday
Mısır
Pirinç
Arpa
Ayçiçeği
Soya
Fındık
İncir
Kayısı
Turunçgiller
Muz
DİKKAT
ranı
95,9
85,8
74,3
90,0
51
5,2
683,5
501
390,6
192,3 (ort.)
95,2
arım n
Çay
Üzüm
Elma
patates
Şeker pancarı
ranı
97,9
146,3
143,6
103,6
100,0
Not: Sebzelerin birçoğunda yeterlilik oranı ihtiyaçtan biraz faz-
ladır.
Fındık, incir, kayısı, turunçgiller ülkemizin önemli ihraç ürün-
lerindendir.
Bazı tarım ürünlerinin yeterlilik oranları (TUIK, 2023)
• Iğdır'da pamuk, Doğu Karadeniz'de turunçgil, Akdeniz kıyılarında muz tarımının yapılması bu alanların mikroklima
özelliklerinden kaynaklanır.
• Farklı bölgelerde yetişen bir tarım ürünü sıcaklığın fazla olduğu yerde daha erken olgunlaşır.
• Yaz kuraklığı isteyen bitkiler Doğu Karadeniz kıyılarında yetişmez.
• Türkiye'de kenevir, haşhaş, pirinç, tütün gibi tarım ürünleri Tarım ve Orman Bakanlığının verdiği özel izin ile sadece
belirli yerlerde yetiştirilmektedir.
• Sanayide ham madde olarak kullanılan bitkilere endüstri bitkisi denir. Ovalarda ekonomik getirisi fazla olan bu ürünler
daha çok tercih edilir.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
30
COĞRAFYA - AYT
