Türkiye'de sulamanın yaygınlaşmasıyla;
Nadasa ayrılan topraklar azalır.
— İklime bağımlılık azalır.
- Yılda birden fazla ürün alınabilir.
— Ürün çeşidi ve üretim miktarı artar.
Birim alandan daha fazla ürün elde edilir.
— Sebze tanmı yaygınlaşır.
— Endüstri bitkilerinin üretimi artar.
— Kırsal kesimlerden kentlere Olan göç azalır.
3) Gübreleme
Bitkiler yetişme süreleri boyunca İhtiyaç duydukları besinlerini topraktaki
çeşitli mineral ve Organik maddelerden elde ederler. Böylece her yıl ürün
elde edilen topraktaki besin maddeleri azalır, bazı besinler de tükenebilir.
Toprağın besin değerinin korunması İçin gerektiği dönemlerde İhtiyaç
oranında gübrelenmesi gerekir, Böylece toprakta eksilen bitki beşin mad-
deleri gübrelemeyle tamamlanır.
Üç çeşit gübre vardır. Bunlar hayvansal gübre, kimyasal gübre ve yeşil
gübredir.
Hayvansal gübre:
— Her türlü bitki İçin gerekli olan besin maddeleri bulunur.
Organik madde bakımından zengindir.
Hayvansal gübrenin kullanıldığı toprakta, hava ve su dolaşım daha
kolaydır,
— Tamamen doğal Olduğu İçin toprağa ve bitkiye Zarar vermez. Böylece
bitki daha iyi beslenir.
Yukarıdaki nedenlerden dolayı hayvansal gübre en iyi gübre olarak kabul
edilir.
Kimyasal gübre:
Belli beşin maddeleri İçerirler. Bunların başlıcalan azotlu (üre), fosforlu,
potasyumlu, kalsiyumlu ve karışık gübrelerdir.
Kimyasal gübrelerin bilinçsizce kullanılması, toprağın kirlenmesine neden
olur. Ayrıca suların da kirlenmesine neden olarak çevreye zarar verir.
Yeşil gübre:
Baklagil türü yeşil bitkilerden elde edilir. Baklagiller, havada serbest halde
bulunan azotu , bileşikler halinde bünyelerinde tutarlar. Toprağa ekilen yeşil
baklagiller, toprağın sürülmesiyle toprağa karışır. Böylece toprak azot
bakımından zenginleşir.
Türkiye'de son yıllarda bilinçli gübre kullanılmasının yaygınlaşmasıyla,
tarımsal verimde önemli artışlar sağlanmıştır.
Coğrafya 7-2 Konu Anlatımlı / Scru 3ankaşl
ÖRNEK SORU:
Su kaynaklarınm yetersiz Olduğu bir
bölgede, tanmsal üretimde yıldan yıla
dalgalanmanm görülmesi;
L üretimde devlet kontrolünün olması
M. yağış rejiminin düzetişiz olması
III. "Ekine kullanımının yqgm olmanası
M hava koşullarınm değişken olmay
gibi etmenlerden hangilerinin etkisi
Bilyem
D) 11 vey
E) l,” veıv
ÇÖZÜM:
Su kaynaklanmn yetersiz olduğu bir böl-
gede tarımsal üretim İklim koşullarına
bağlıdır. Bu nedenle bu kesimlerde yağış
rejimi ham koşullan üretimde belirleyici
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Koma Ovası'nda hamın olarak üreÜür
ve yıllık üretim miktarı yıllar arasında de-
ğİşme gösterir.
Bu durum Konya Ovası İle İlgili aşağıda-
ki yargılardan hangisine ulaşmada ye-
A) Tarımsal nûfuş yoğunluğu azdr.
B) Yer şeWMerİ endüstri bithİIerİ ekimine el-
veriş" değildir.
C) Sulama olanaktan kısıtlıdır.
D) Ürüne uygun gübre kulkmmı yaygın".
E) Ulaşım yolknna Sapa kalır.
ÇÖZÜM:
Sukrna Ohnkn hsfh oyan Koma Ovası'nth
yaygın *rak Ehli üreöür ve yağış
düzensiz owuğu içh yılhk üreÜm
dalgalanmalar görülür.
YANIT: C
TARIM ve HAYVANCILYK
4) Tohum Islahı
Tarımsal üretimden yüksek verim almak İçin, kaüteli tohum kullanılması
gerekir. Zayıf ve hastaM1 tohumlar verimi düşürür.
Tohum kalitesinin yükseltilrneğ tohum ıslahı İle sağlanır. Devlet üretme çift-
Ekleri, zirai araştırma istasyonları, tanm işletme müdürlükleri İle ziraat fakül-
telerinde üretim değeri yüksek kaliteli tohum ve fidanlar üretilerek çiftçilere
Tohum ıslahında başka amaç da ürünün İklim ve toprak koşullarına
adapte edilmesidir.
5) Makineleşme
Tamnda makine kullanımı sürme, ekim, bakım ve hasat gibi tanmsal etkin-
likIerİn kolaylıkla ve kısa sürede yapılmasını sağlar.
Tarımda makine (traktör, biçerdöver, mibzer, patoz, kültivatör vb.) kullanım
He tarımsal üretimde verim anışı sağlanmıştır. Bununla birlikte işçi maliyet-
lerinin azalrrıasıyla kâr oranı artar.
Tarmda makirWeşne ne kadar İleri düzeyde olursa Olsun, Türkiye'nin her
yerinde makineli tarım yapılanumaktadır. YerşekİIIerİ tarımda makine kul-
lanımmı etküer. Başta Doğu Karadeniz olmak üzere, eğimin fazla olduğu
tanm alanlarında makine kullammı sınırlıdır.
6) pazarlama
Ticari amaçla yapdan tanınsal üretimde, uygun pazar koşullarının Var
olması üretim miktarım etkiler.
Pazarlamada önemli olan, ürünlerin uygun koşullarda pazar alanlarına
taşmrrusı ve İyi fiyata satılmasıdır.
Üretimde sürekliliğin sağlanması işn çiftçinin ürünlerini uygun pazar
koşullarında satrnaşl gerekir. Aksi taktirde zarar eder ve üretimde azal-
ma meydana gelir.
Everişsiz piyasa dönemlerinde üreticiyi korumak ve olumsuz pazar ko•
şullannm oluşrnasını önlemek anacıyla, devlet destekleme alımları yapar.
Tütün, hndlk. pamuk, şekerpancarı, buğday Ve Çay devletin destekleme
alırm yaptığı belli başü ürünlerdir.
Toplandıktan kısa süre sonra tüketilmesi gereken ürünlerin, üretim alan-
lanndan pazv alanlanna uygun koşullarda taşınması gerekir. Şekerpancarı
gibi hasattan sonra dayanıksız olan ürünlerin işleme tesislerinin üreüm
danlanna yakm dması gerekir.
7) Tarımı Destekleyen Kuruluşlar
Tarm destekleyen kuruluşlar çiftçiye kredi, kaliteli tohum. ucuz gübre,
tarmsal makine. alet ve donarurnlannın temini Ne bilgi ve tekr* yardım
M*unası konıMMK1a yardm eder.
3_xnlar, çeşitli devlet kuruluşları ve tarım kredi kooperatifleri İle üniversite-
ıetdit. Bunıardan bazıları, ÇAYKUR, ÇUKOBİRLİK, Toprak Mansuııerı
01151. TARİŞ, FİSKOBİRLİK, Ziraat Bankası gibi kuruıuşıardtr.
ORNEK SORU:
Türkiye'de tarımda makine kullanım en
İleri düzeyde olsa bile, bazı yörelerde
İnşan ve hayvan gücünden yararlanılarak
yapılan tarımsal etkinlikler sona ermez.
Aşağıdakilerden hangisi bu durumun
en Önemli nedenidir?
A) İklim koşullarının elverişsiz olması
B) Yerşekillerinin çok engebeli olması
C) Makine kullanımının daha pahalıya
D) Geleneksel tanm yöntemlerinin terk
E) Hayvancılığın daha Önemli bir gelir
kaynağı Olması
ÇÖZÜM:
Tarımda makine kullanm düz ya da az
eğimli tanm alanlarında söz konusu ola.
bilir. Eğimin fazla olduğu alanlarda makine
kullanm güçtür. Türkiye'nin birçok yerin.
de tanm alanlarının çok eğimli olması
makine kullanımının yaygınlaşmasını en.
YANIT: B
Coğrafya I -2 Konu Anlatım" Som Bankay
