Türkiye'de Başlıca Toprak Tipleri
Oluşumunda İklimin Etkili Olduğu Yerli Topraklar:
Kireçsiz Orman Topraklan
— Fazla yıkanmıştır.
— Mineral ve bitki besin maddeleri (karbonat) azdır.
Boz veya esmer renklidir.
— Tarıma elverişli değildir.
Kuzay Anadolu ve Yıldız Dağları'nın denize bakan yamaçlarında görülür.
Kireçli Orman Toprakları
— Karbonatlar yıkanarak alt katmanda birikmiştir.
— Toprağın alt katında kireç birikimine bağlı Olarak kireç lekeleri ve yun-
rulan bulunur.
— Tarıma elverişli değildir.
Kuzey Anadolu dağ kuşağının güneye bakan yamaçları ve iç bölgelerde
meşa ormanlarının altında görülür.
Kahverengi Step Topraklan
— Yağış azlığından dolayı toprağın alt katrnanlannda yoğun kireç birikimi
vardır.
Kahve, koyu kahve ve sarımsı kahverenktedir.
— Tahıl tarımına uygundur.
— İç Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu'nun alçak kesimlerinde görülür.
Kestane Renkli Bozkır Topraklan
— Toprak üzerinde uzun boylu otlar ve bazen meşe ormanları bulunur.
- Üst kısmı organik madde bakımından zengindir.
Oldukça kalındır.
— Tahıl tanmına elverişlidir.
— Yağışın biraz arttığı İç Anadolu'nun yüksek kesimleri, İç Batl Anadolu ve
Doğu Anadolu platolarında görülür.
Çernozyomlar (Kara Topraklar)
— Bazalt ve killi araziler üzerinde oluşmuştur.
— Bir metreden fazla boylanan çayır Örtüşü altında oluşur.
— Kalın bir organik tabakayla Örtülüdür ve bu maddeler yeteri kadar ayrış-
marnıştır.
— Koyu renklidir.
— Alt katında yoğun kireç birikimi vardır.
— Erzurum-Karş-plat01arındaki düzlük alanlarda görülür.
Coğrava 1-2 Konu Anlatımlı İ Som Bankası
TÜRKİYE'NİN YERŞEKfLLERj
Yüksek Dağlardaki Çayır toprakları
— Yüksek dağlarda orman Sınırının üstünde görülür.
— Topr* oluşumu 2-4 ay süren kışa yaz mevsiminde gerçekleşir.
Bu nedenle çok incecür (15-20 cal).
Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu'nun yüksek platoları ve Hakkari dağla-
nnda görülür.
Oluşumunda Ana Materyalin ve İklimin Etkili Olduğu Yerli Topraklar:
Kumlu Topraklar
— Kum taşlarınm bulunduğu araziler üzerinde, volkanik ve metamorfik ka-
yâlarm çözülmesiyle Oluşur.
— Su geçirgerıliği fazladır.
— Havalanması iyidir.
Kolay sürülebilir.
— Besin bakımından fakirdir.
— Yumrulu bitküer ve pamuk tarımına elverişlidir.
— Tahıl taruma uygun değildir.
— Doğu Karadeniz, Güneydoğu Toroslar, Yıldız Dağlan, Bolu, Sarnsun ve
Barün Isparta Gölcük çevresi, Sarıkamış Çevresi, Ürgüp-Nevşehir
arası. FOP (İzmir) civan, Ankara Kızılcahamam çevresinde görülür.
Killi Topraklar (Vertişcller)
— Kili anakaya üzerhde oluşur.
— Kuak çatlar. yağışlı rnewimde şişer.
— Toprak şişerken kapanan çatlaklardan toprağın alt kısmmdaki çakıllar
yüzeye itmr. Bu nedenle taş doğuran topraklar adı verilir.
— Üst kısmı organik madde bakımından zengindir.
— Alt kısmında kireç birikimi
— ve sürülmesi zordur.
— Ayçiçeği ve tahıl tarmına uygundur.
— Yurnrulu bitküerin tarımına elverişli değildir.
— Muş Ovası, Altınbaşak Ovası, Ergene Havzası, Bursa-Karacabey arasın-
da, Menemen Ovası, Konya havzasının çeşitli kesimlerinde görülür.
—351
Uya n:
TürkiyeBe İklim koşullarına bağlı olarak,
Ekvatoral Bölge'nin laterit toprağı ve kutu-
paltl (tundra) İkliminin tundra toprağı
ÖRNEK SORU:
Yukarıdaki haritada numaralanmış yöre-
terden hangilerinin toprak tipleri bakı.
mından benzer Olduğu söylenebilir?
A) 1 ve ll B) ivem
C)llvelll
D) 11 velV
E) III veıv
ÇÖZÜM:
İklim Özelliklerinin benzer Olduğu II. ve III.
yörelerdeki toprak tipleri birbirine benzer.
YANIT: C
ÖRNEK SORU:
Yukandaki haritada numaralanmış yöre•
'erin hangisinde topraklarm yıkanma
oram diğerlerine göre daha fazladır?
A) 1 Bill C) 111 D)IV
ÇÖZÜM:
Yıllık toplam yağış miktarının daha fazla ol-
düğü II. yörede toprakların yıkanma oram
daha fazladır.
YANIT: B
Coğrafya 7-2 Konu Anlatımlı / Som Bankası
