Türkçe
22 ve 23. soruları aşağıda verilen parça-
dan hareketle yanıtlayınız.
_ü ISINAUI
24-26. soruları aşağıda verilen metne
göre yanıtlayınız.
Morfolojik farkındalık, dilin temelini oluştu-
ran kelimelerin yapı taşı niteliğindeki par-
çalarını bilmek, bu parçaların farkında
olmak ve gerektiğinde bu bilgi ve farkın-
dallktan yararlanmaktır. Bir dilin morlolo-
jik bilgisi, o dilin isleyiş sisteminin bilgisi-
dir. Türü ve içeriği ne Olursa Olsun bir sis-
tem olarak işleyen şeylerin nasıl çalıştığı-
nı anlamak, bu sistemi oluşturan parçala-
rın görevlerini ve İşlevlerini bilmek hedef-
teki sistemin mutlak olarak daha İyi anla-
şılmasını ve daha iyi kullanılmasını sağlar.
Bu yönüyle bir sistem olarak işleyen dilin
de İşleyiş Özelliklerini bilmek onun hem
ana dili ham yabancı dil olarak daha etki-
li kullanılmasına yardım etmektedir. Mor-
folojik farkındalık çocuklarda henüz okul
Öncesi çağlarda gelişmeye başlar. Zaman
ilerledikçe çocuklar bu bilgiye sahip olduk-
lanm fark eder, sözcüklerin bazı morfolo-
jik yapılarını analiz edebilmeye başlar ve
yakın çevrelerinde gördükleri nesnelerin
isimlerinin iki parçadan oluştuğunu anla-
yabilirler. Tuz-tuzluk, şeker-şekerlik, ayak-
kabı-ayakkabılık, göz-gözlük sözcüklerin-
de duydukları "-ilk, -lik" ekinin işlevinin far-
kına vararak bu eki taşıyan sözcüklerin
iki anlamlı parçadan oluştuğunu kavrayan
çocukların bu eki anlamlı sözcük üretimin-
de kullanmaya başlamaları, bir morfolojik
farkındalık göstergesidir.
Bu parçada morfolojik farkındalık ile
İlgili olarak aşağıdakilerden hangisine
24.
Büyük veri çağında bir ürünü sepetini-
ze eklemeniz veya vitrindeki bir elbiseye
bakmanız sizin kişiliğinizin tespit edilme-
sinde kullanılabiliyor. Birçok veri kayna-
ğından toplanan bilgiler derlenerek sizin-
le ilgili tahminler yapılıyor. Böyece inanç-
larınız, ne yiyip İçtiğiniz, geçmişte yaşa-
dığanız travmalar, karakter yapınız, has-
tanklarınız, hobileriniz ve sosyoekonomik
düzeyiniz gibi birçok bilgi ortaya çıkarıla-
biliyor, Elbette bu sınıflandırmalar o kadar
da doğru çalışmıyor ancak inşanlar böyle
bir sınıflandırmanın yaygınlaşmaya başla-
dığanı fark edince farklı tavırlar sergileme-
ye başlıyor. Çünkü farkına varmadan yap-
tıklan masum davranışların gelecekleri-
ni etkilediğini düşünüyorlar. Misal arkada-
şınızın gönderdiği bir bağlantıya tıkladığı-
nazda bu eylemin kayıt altına alındığını ve
ileride başınıza iş açabileceğini düşünerek
bu eylemden vazgeçiyorsunuz. Hâl böyle
olunca inşanlar büyük verinin etkisiyle
daha az risk alıp topluma mesafeli durma-
ya baş ıyor. Sosyal soğuma olarak adlan-
dırılan bu durum, gittikçe de yaygınlaşıyor,
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi
vurgulanmaktadır?
22.
23.
244
A)
B)
C)
D)
E)
inilmemi tir?
Küçük yaşlarda edinildiğine
Dil ediminde etkili olduğuna
Bir dilin sistematik niteliklerine hâkimi-
yeti kapsadığına
Planlı ve programlı bir süreçle öğrenil-
diğine
Keşif, biliş ve üretim süreçleri İçerdi-
Bu parçanın anlatımında aşağıdakiler-
den hangisi yggyy?
A)
B)
C)
D)
E)
A) Açıklama
C) Örneklendirme
E) Benzetme
B) Tanımlama
D) Karşılaştırma
Çeşitli veri kaynakları aracılığıyla
insanlarla ilgili bilgiler toplaması insan-
ların farklı davranışlar sergilemesine
neden olmaktadır.
Bilgisayar, akıllı telefon gibi cihazla-
rın kişisel bilgileri depoladığına yönelik
algı yaratılarak bir korku ortamı oluştu-
rulmaya çalışılmaktadır,
Bazı firmaların veri toplayan cihaz ya
da uygulamalar üretmesi, insanları bu
türden kayıtlar yapmayan cihaz ya da
uygulamalar üretmeye yönlendirmek-
tedir.
İnsanların internet ortamında gezinir-
ken kullandığı veri gizliliği uygulama-
lan aslında hiçbir işe yaramamaktadır.
Sanal ortamlarda gereğinden fazla
vakit harcamak insanların bilişsel ya
da ruhsal bozukluklar yaşamasına
zemin hazırlamaktadır.
