TURK[YE EKONOMİK COĞRAFYASY (MADENCİLİK-SANAYİ-L'LAŞIM-TİCARET-TURİZM)
Türkiye. ürettiği elektrik enerjisinin yaklaşık;
- %73'ünü termik santrallerden doğalgaz, linyit, fuel-
Dil ve motorin, %3 taşkömürü),
— % 26'şını ise hidroelektrik santrallerden elde eder.
— % 1'inİ jeotermal, rüzgar, güneş, SIVI kükürt, ağaç kabuğu vb.den elde
eder (Grafik- 7).
Enerji tüketimi gibi enerjinin tüketim alanlarına göre dağılım da ülkelerin
ekonomik düzeylerinin göstergelerinden biridir.
— Gelişmiş ülkelerde tüketilen enerjinin çok büyük kısmı sanayide kullanıl-
maktadır.
— Az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde ise konut ve işyerlerinin ısıtıl-
maşı ve aydınlatılmasında kullanılan enerjinin payı daha büyüktür.
Ev Sokak Sanayi
Gral/k•8: Türkiye'de onerİlşJnln tüketim alanlarma gÖro
dağılış' (DİE, 2002)
Türkiye'de tüketilen elektrik enerjisinin;
— % 57'şi sanayi tesislerinde,
— % 23'ü evlerin aydınlatılması ve Işıtılmasında,
— % 11'i iş yerlerinde,
— % 5'i sokak aydınlatılmasında
— % 4'ü İse resmi dairelerde tüketilmektedir (Grafik-8).
Bölgelere göre enerji tüketimlerine bakıldığında, Marmara Bölgesi'nde
tüketimin en fazla olduğu görülür. Türkiye'de tüketilen toplam elektrik ener-
jiginin % 4(Yına yakını Marmara Bölgesi'nde tüketilmektedir. Bu durum,
bölgede sanayinin gelişmesi ve nüfusun fazla olmasıyla açıklanabilir.
K_darüz GD.An.
7 12,9
Grafik•g: Türkiye'de elektrik enerjisinin bölgelere göre tüketim
oranları (DİE, 2002)
Coğrawa 1-2 Konu Anlatımlı I Soru Bankası
ÖRNEK SORU:
Aşağıdaki grafikte, TürkiNde 1994 - 2002
yıllan arasında üretilen ve tüketilen elektrik
enerjisi (milyon kWh) verilmiştir.
Wlyon km-)
Yalnızca grafikten yararlanarak aşağıda-
ki bilgilerden hangisi elde edilebilir?
A) FWoehktrik santrallerth ür"n elektri-
ğİn payı
B) Ekktrİk enerjisi tüketiminin Oram
C) Elektrik enerjisinin en çok tüketildiği
D) Kişi baş tüketilen enedi miktan
E) İthal enerji mikün
ÇöZüM:
Grafikten yararlanarak elektik enerjisi tü-
ketiminin üretime omm hakkında bilgi elde
YANIT: B
TÜRKİYE COĞRAFYÂSY
Başlıca Enerji Kaynaklan
1. Taş Kömürü (Maden Kömürü)
Jeol* Zaman'ın devresi olan Karbon Devri'nde oluşmuştur.
çok fazla, yüksek kalorili bir kömürdür.
— Demt - çehk sanayisinde enerji kaynağı Olarak tüketilir.
— Türkiye'de çıkarılan taşkömürünün bir kısmı Çatalağzı (Zonguldak) ter-
nük santr*lde elenrik üretiminde kullanılır.
— Türkiye'de taşkömürü yatakları Bab karadeniz Bölümü'nde K. Ereğli'
den (Zonguldak) Amasra'ya (Bartın) kadar uzanan keşimde bulunmak-
tadır. Bu kesimde, Özellikle Ereğli, Kozlu ve Kilimli'de Önemli
taşkömürü yatakları bulunur.
— Türkiye'de taşkömürü yataklarından elde edilen kömür, demir.çelik
sanayisinin ihtiyacını karşılamadığından ithal edilmektedir.
2. Linyit
— Üçüncü Jeolojik Zarnan'ın Neojen devrinde oluşmuştur.
— Karbon değeri taşkömürüne göre düşüktür. Enerjisi taşkömürünün
113'ü kadardw.
— Türkiye'de üremen linyitin yarışı termik santrallerde tüketilirken, geri
kalam konutlarm Işıtıması ve sanayide kullanılır.
— Türkiye. linyit bakımından oldukça zengindir. Hemen her bölgede linyit
yatakları vardır.
Başlıca linyit yatakları;
• (Kahramanmaraş) ,
• SeyltÖmer, Tunçbllek (Kütahya) ,
Soma, Tavşanlı (Manisa),
Yatağan (Muğla).
• Beypazarı (Ankara),
• Çan (Çanakkale),
• Suluova (Amasya) ,
• ligm (Konya).
retlm Miktarı (milyar ton - tuvenan)
1997 1998 1999 2000 2001
Taşkömürü 3646 3350 3047 3252 3370
Linyit 56461 61 198 64 200 62 953 53 173
Tablo•2.• Türkiye'de 1997 • 2001 yfflan arasında taşkömürü ve
nnyil üretimi (DİE, 2003)
ÖRNEK SORU:
Aşağıdaki elektrik santrallerinden han-
glsinde enerji kaynağı olarak fosil yakıt
kullanılmaz?
A) Çatalağzı
C) Sarayköy
ÇÖZÜM:
B) Tavşanlı
D) Soma
E) Afşin - Elbistan
A Taşkömürü,
C Jeotermal ile çalışan elektrik
santralleridir. Taşkömürü, linyit, petrol
ve doğal gaz fosil yakıtlardır.
YANIT: C
ÖRNEK SORU:
Türkiye'de aşağıdaki doğal kaynaklar•
dan hangisinin belirli bir bölgede top-
landığı söylenebilir?
A) Taşkömürü
D) Jeotermal
q Linyit
D) Su gücü
—531—
E) Güneş
ÇÖZÜM:
Taşkömürü, Zonguldak Havzası'nda yar
YANIT: A
Coğrafya 1-2 Konu Anlatımlı / Soru Bankası
