Türk İnkılabı-ToplumsaI Alanda Yapılan İnkılaplar-ll
Öl ü, Rakam Ve Takvimdeki Değişiklikler
• Osmanlı Devleti'nde Hicri ve Rumi gibi tak-
Takvim Değişikliği
vimler kullanılmış, bu durum da toplum
(25 Aralık 1925)
içinde ve Batı ile olan ticari ilişkilerde so-
runlar oluşturmuştur.
• Bu nedenle 1 Ocak 1926'dan itibaren "Mi-
ladi Takvim” kullanılmaya başlanmıştır.
Eski_$ Hicri-Rumi Takvim
8enÜx Miladi Takvim
Ağırlık Ölçü
Birimi Değişikliği
(1 Nisan 1931)
• Arşın, endaze, okka vb. Osmanlı ölçü-tartı
birimleri, hem Batl İle olan ticari İlişkileri dü-
zenlemek hem de toplum içinde uygulama-
larda birlik sağlamak amacı ile değiştirilmiş
ve Metrik Sisteme geçilmiştir.
• Öncesinde tartıda kullanılan kile memleke-
tin farklı erlerinde değişik oranlarda kullanıl-
maktaydı. Örneğin; Konya'da 12 kilo bir kile
Saat Sistemi
Değişikliği
(26 Aralık 1925)
olduğu hâlde, İstanbul'da 2 kilo 1 kile, Balıkesir'de 4 kilo 1 kile,
Sivas'ta 14 kilo 1 kile kabul edilmekteydi. Bazı bölgelerde kilo ye-
rine taş kullanılıyordu. Bu da köylünün malının fire vermesine ve
zarar etmesine yol açıyordu.
Eski Kile, Okka, dirhem
• Bu nedenle 1 Ocak 1926'dan itibaren "ala-
turka saat" sisteminden "alafranga saat"
sistemine geçilmiştir.
• Bu düzenleme ile bir gün 24 saate bölün-
müş ve günlük hayat düzene sokulmuştur.
• Ezani saat: Güneş'in batışında saatin 12.0ffyi
gösterecek biçimde ayarlanması temeline da-
yanan saat sistemidir.
• Alafranga saat: Bir günü 24 saat olarak kabul eden ve günü
gece 12.01'den başlatan saat sistemidir.
İski Alaturka Saat
Yeni Uluslararası Saat
• Eskiden beri kullanılan Arap rakamlarının, Batı
Uluslararası
ile özellikle ekonomik ilişkilerde sorunlara yol
Rakamlara
Geçilmesi
açmasını önlemek amacı ile Uluslararası Rakam-
lara geçilmiştir. (Beynelmilel Erkam'ın Kabulü)
(20 Mayıs 1928)
Eski Arapça rakamlar rrtc1VAR)
Yeni Uluslararası rakamlar (0123456789)
Uzunluk Ölçü
• üçüncü Büyük Millet Meclisi Yasama
Birimi Değişikliği
Dönemi'nde 26 Mart 1931'de yapılan deği-
(26 Mart 1931)
şiklik kabul edilerek; ölçü ve tartıda Avrupa
uzunluk ölçü birimi metre kabul edilmiştir.
• Eskiden mimar arşını, metro, yarda gibi
ölçü birimleri kullanılmaktaydı. Bu gibi du-
rumlar özellikle iç ticarette dengenin kurulmasını engellemiş,
vatandaşın aldatılmasına yol açmıştır.
Eski Endaze, arşın, kulaç, yarda
Yeni Metre
Yeni Kilogram
Hafta Tatili
Değişikliği
(27 Mayıs 1935)
Cuma
yeni* Pazar
• Mustafa Kemal 1924 yılında tüm tatil gürk
'erini cuma gününde birleştirerek uygula-
malarda birliği sağlamıştır.
pazara alınarak Batı ile olan ticari ilişkiler
geliştirilmek istenmiştir.
• 22 Mayıs 1935 tarihinde de "Milfi Bayram-
lar ve Genel Tatil" günleri hakkında kanun
kabul edilmiştir.
Soyadı Kanunu (21 Haziran 1934)
Soyadı Kanunu'nun Kabulüyle şunlar amaçlanmıştır:
- ¯ • Soyadı Kanunu ile her ailenin ön adı dışında
bir soyadı alması zorunlu hâle getirilmiştir.
• Alınacak soyadlarının genel ahlaka aykırı ol-
maması, gülünç olmaması, Türkçe olması,
yabancı ad olmaması kararlaştırılmıştır.
• Mustafa Kemal'e, TBMM'nin kabul ettiği 24 Kasım 1934 ta-
rihli özel bir kanunla Atatürk soyadı verilmiştir. Bu soyadının
başkası tarafından kullanımı yasaklanmıştır. Bu soyadı Saffet
Arıkan'ın türettiği bir söze dayanarak oluşturulmuştur.
• Atatürk de yakınlarının çoğuna, Türkçe sözcükler kullanarak
soyadları vermiştir. "İnönü, Aras, Arıkan, Bayar, Gökçen, Ok-
yar, Peker, Tanrıöver..." bunlardan bazılarıdır.
Kılık-Kıvafet Kanunu (3 Aralık 1934)
Çıkarılan Şapka Kanunu sonrası "cübbe, sarık" gibi kıyafetle-
rin din adamları dışında kullanılması kanunla yasaklanmıştır.
3 Aralık 1934'te çıkarılan başka bir kanunla dinî kıyafetlerin
din adamları tarafından yalnızca ibadethanelerde kullanılabil-
mesi zorunluluğu getirilmiştir. Ancak Diyanet İşleri başkanı,
hahambaşı ve patrik bu düzenlemelerden muaf tutulmuştur.
Türk inkılabı kadın kıyafetleri konusunda yasal bir düzenleme
yapılmamıştır. Kadınların kıyafet konusunda çağdaş dünyaya
uyumlu hâle gelmeleri kendi doğal sürecine bırakılmıştır.
Atatürk İlkeleri'nin ve Toplumsal Alanda Yapılan
İnkıla lar ile İli kişi
1
2
3
4
Toplumsal eşitliği sağlamak
Resmî ve sosyal ilişkilerde yaşanan kargaşaya son vermek (Nüfus
kaydı ve sayımı, miras, askerlik, eğitim)
Kullanılan dinî, sosyal, ailevi ve asalet kaynaklı lakaplardan dolayı
ortaya qkan ayrıma son vermek
I Topluma mıxlern, eşitlikçi ve millî bir yapı kazandırrnak
TBMM kabul ettiği 24 Kasım 1934 tarihli kanunla da "Ağa,
Hacı, Hafız, Hoca, Molla, Efendi, Bey, Beyefendi, Paşa, Ha-
mm, Hanımefendi, Hazretleri" gibi unvanları kaldırmış;
yine aynı kanunla "Savaş madalyası" dışındaki madalya ve
nişanları da kaldırmıştır.
155
Toplumsal Alanda Yapılan
İnkılaplar
Kılık ve kıyafette yapılan düzenle-
meler
Tekke, zaviye ve türbelerin kapa-
tılması
Takvim, saat ve ölçülerde değişik-
likler
Soyadı Kanunu
Türk kadınına sağlanan haklar
Ait Olduğu Atatürk İlkesi
Halkçılık, laiklik, inkılapçılık
Halkçılık, laiklik
Halkçılık, laiklik, inkılapçılık
Halkçılık, milliyetçilik
Cumhuriyetçilik, halkçılık
instagram.com/copysinav
