Türk İnkılabı-Hukuk Alanında Yapılan İnkılaplar
1924 Anayasası (20 Nisan 1924)
Millî Mücadele kazanıldıktan sonra savaş zamanı hazırlanmış çerçe-
ve anayasa olan Teşkilat-l Esasiye yerine Türk milletinin içine girdği
siyasi, sosyal ve kültürel değişime ve ihtiyaçlarına cevap verebilecek
yeni bir anayasa 20 Nisan 1924'te kabul edilmiştir.
1924 Anayasası'nın Önemli Maddeleri
'Türkiye Devleti bir Cumhuriyet'tir.
Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir.
Türkiye Devleti'nin dini, İslam'dır; Resmî dili Türkçedir; baş-
kenti Ankara şehridir.
Türk milletini ancak TBMM temsil eder ve millet adına ege-
menlik hakkını yalnız o kullanır.
Yasama yetkisi ve yürütme erki TBMM'de belirir ve onda top-
lanır. Meclis, yasama yetkisini kendi kullanır.
Meclis, yürütme yetkisini kendi seçtiği cumhurbaşkanı ve
onun tayin edeceği Bakanlar Kurulu eliyle kullanır. Meclis,
hükûmeti her vakit denetleyebilir ve düşürebilir.
Yargı hakkı, millet adına usul ve kanuna göre bağımsız mah-
kemeler tarafından kullanılır.
Milletvekili seçmek, 18 yaşını bitiren kadın-erkek her Türk'ün
hakkıdır. Otuz yaşını bitiren her Türk erkeği milletvekili seçilebilir.
TBMM seçimleri dört yılda bir yapılır.
1924 Ana asası'nda Ya ilan Değişiklikler
LI | 1928 yılında, "Devletin dini İslam'dır.” maddesi çıkarılmıştır.
Jşunlardr:
Yargıda birliği sağlama
Hukukta laikleşmeyi gerçekleştirme
Yargıda başka devletlerin müdahalesine son verme
Cinsiyet ayrımına son verme
Türk Medeni Kanunu (17 Şubat 1926)
Aileye ve aile hukukuna büyük önem veren Atatürk
"Türk kadını bilimsel, ahlaksal, sosyal, ekonomik ya-
şamda erkeğin ortağı, arkadaşı, yardımcısı ve koru-
yucusu yapmak şarttır." diyerek Türk kadınının top-
lumda alması gereken yeri vurgulamıştır.
Osmanlı Devleti'nde dinî kurallara dayanan ve "Mecelle" adı ve-
Filen medeni kanun 1926 yılına, Türk Medenî Kanunu'nun kabu-
lüne kadar yürürlükte kalmıştır. Medeni Kanun olarak kullanılan
Mecelle toplumun yalnızca Müslüman kesime uygulanabildiği
için azınlıklar da kendi sistemlerine sahip olmuştur.
Ayrıca Mecelle dinî esaslara göre düzenlenmiş bu nedenle
hem laikliğe hem de kadın-erkek eşitliğine ters durumday-
dl, Bu konuda birliği, eşitliği ve laikliği sağlayabilmek ama-
cıyla İsviçre Medeni Kanunu örnek alınarak Türk Medeni
Kanunu hazırlanmıştır.
Medeni Kanun ile:
Türk Medeni Kanunu ile patrikhanenin din işleri dışındaki
hukuki görevlerine son verilmiş, azınlıklar da bu kanuna ta-
bii tutulmuştur. Böylelikle "hukuk birliği" sağlanmıştır.
Türk Kadınının Siyasi Hakları Elde Etme Süreci
1930
1933
1934
1924
11924
İ 1924
11925
(1926
1628
Â937
3 Nisan 193Üda yaşa İle kadınlara belediye seçimlerinde
seçme ve seçilme hakkı verilmiştir. Kadınlara verilen ilk si-
vasi hak bu olmuştur. Şadiye Hanım 1930 yılında, Artvin ili
Yusufeli ilçesine bağlı Kılıçkaya beldesinde belediye başka-
nı seçilerek, Türkiye'nin ilk kadın belediye başkanı olmuştur.
26 Ekim 1933'te kadınlara muhtar seçme ve seçilme hak-
kl verilmiştir. Gül Esin Aydın Çine Karpuzlu nahiyesinin De-
mircidere köyünde ilk kadın muhtar olarak seçilmiştir.
5 Aralık 1934'te kadınlara vekil seçme ve seçilme hak-
kı verilmiştir. 1935 seçimlerinde 17, 1936 ara seçimin-
de I olmak üzere meclise 18 kadın vekil olarak girmiştir.
Hukuk Alanında Yapılan Diğer Yenilikler
' Şeriye ve Evkaf Vekâleti kaldırılmıştır.
Şeriye Mahkemeleri kaldırılmıştır.
Anayasası yürürlüğe girmiştir.
Ankara Hukuk Mektebi açılmıştır.
Ceza Kanunu kabul edilmiştir.
Devletin dini İslam'dır, hükmü anayasadan çıkartılmıştır.
İdare Hukuku kabul edilmiştir.
Atatürk ilkeleri anayasaya eklenmiştir.
3
5
(6
7
1928 yılında, milletvekillerinin yeminlerindeki "vallahi" kelimesi
l'namusum üzerine söz veririm" ifadesiyle değiştirilmiştir. Yine
Meclisin görevleri arasında ver alan "şer'i hükümlerin yerine
getirilmesi” hükmü anayasadan çıkartılmıştır.
1930, 1933, 1934 yıllarında yapılan düzenlemelerle, kadınlara
siyasi hakların verilmesine dair maddeler eklenmiştir.
| 1934 yılında seçmen yaşı 18'den 22'ye çıkartılmıştır.
5 Şubat 1937'de "Cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devlet-
çilik, laiklik ve inkılapçılık" Anayasa'nın 2. maddesine dahil edil-
miştir.
11945'te yapılan değişiklikle Anayasa'nın dili Türkçeleştirilmiştir.
1946 yılında, tek dereceli seçim sistemine dair değişiklik yapıl-
mıştır.
Resmi niköh
hâle
getirildi.
Mirasta
eşitliği
sağlandı.
Evlat edinme
ve velayet
işleri
düze nlendi.
Tek eşle
evlilik esası
getirildi.
ği yapma hakkı
ton
Evlilikte
yaş sının
getirildi.
Evlilik devlet
g livencesı
altmo afindi.
Boşanma
nafoko
verilmesi
kabul edildi.'
din ve mezhep
Jorkı ortadan
kaldırıldı.
Boşanmada
mahkeme
koran zorun
Kadmloro mah-
de erkeklerle
eşit olma hakkı
tumnd'.
Türk kadım
sosyal hoyortO
her türlü
hakloro
Atatürk Dönemi'nde Kabul Edilen Diğer Kanunların
Alındığı Ülkeler ve Kabul Edilme Tarihleri
Kanun Adl
Borçlar Kanunu
Türk Ceza Kanunu
Deniz Ticaret Kanunu
Kara Ticaret Kanunu
ülke
İsviçre
İtalya
İtalya
Almanya
Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu İsviçre
Ceza Muhakemeleri Kanunu
Almanya
Almanya
r 811952 yılında, anayasa dili yeniden eski hâline dönüştürülmüştür.
icra ve iflas İsviçre
Tarih
22 Nisan 1926
1 Mart 1926
29 ıvıayıs 1926
15 Mayıs 1929
18 Haziran 1926
4 Nisan 1929
13 Mayıs 192j
9 Haziran 1932)
153
instagram.com/copysinav
