TÜRK İNKILABI
Erkanı Harbiye Vekaletinin Kaldırılması 3 Mart 1924;
Osmanlı Devleti'nin savaş bakanlığı olan Erkanı Harbiye Vekaletinin başındaki
kişi ordu içerişindeki en üst dereceli komutan idi ve hükümet içerişinde ba-
kan olarak bulunmaktaydı, Bu kurum kaldırılarak Milli Savunma Bakanlığı ve
Genelkurmay Başkanlığı kuruldu, Böylece ordunun siyasetten uzaklaştırılması
hedeflendi. Demokrasi açısından önemli bir gelişmedir.
Ordunun siyasete karışmasının sonuçlan Balkan Savaşları ve l. Dünya Sava-
şı 'nda acı bir şekilde görülmüştü. Böyle bir durumun tekrarlarının yaşanmasını
istemeyen Atatürk harekete geçmiştir. TBMM'de 19 Aralık 1924'te çıkartılan
bir kanun ile ordu komutanı ya da asker olan milletvekillerinin görevlerini bırak-
ması ya da milletvekilliğini bırakarak orduya dönmeleri karara bağlanmıştır. Bu
kanun üzerine bazı milletvekilleri istifa ederek askerliğe dönerken bazı asker
Olan milletvekilleri askerlik görevlerinden ayrılarak siyasete devam etmişlerdir.
Bu kanun sonucunda siyaset ile ordu birbirinden ayrılmışlardır.
Bu kanun Musul'un kaybedilmesine dolaylı olarak etki etmiştir.
ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ DENEMELERİ
Halk Fırkası 9 Eylül 1923:
9 Eylül 1923 tarihinde daha cumhuriyet ilan edilmeden Atatürk'ün başkanlı-
ğında kurulan Türkiye'nin ilk siyasi partisidir. Mustafa Kemal Paşa ile birlikte
partinin kurucuları İsmet Paşa, Refik Saydam, Celal Bayar, Saffet Arıkan gibi
İşimlerdir, partinin İlk genel sekreterliğini Recep Peker yapmıştır,
Milli Mücadele döneminde milli cemiyetlerin birleştirilmesinden oluşan Anado-
lu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti bu partinin temelini Oluşturmuştur.
Halkın istek ve görüşlerinin meclise daha kolay yansıması ve demokrasiyi tam
anlamıyla uygulamak için kurulmuştur.
Halk Fırkası cumhuriyetin ilanından sonra 1924 yılında Cumhuriyet Halk Fırka-
Si, 1935 yılında Cumhuriyet Halk Partisi adını almıştır.
Saltanatın kaldırılması hariç diğer İnkılapları gerçekleştiren siyasi partidir.
1950 yılına kadar iktidarda kalan parti Türkiye'nin en uzun ömürlü partisi ko-
numundadır.
TARİH EL KİTABI
