Türk İnkılabı-Eğitim ve Kültür Alanında Yapılan İnkılaplar-l
Mustafa Kemal Paşa, eğitim-öğretim alanında atılacak somut
adımları ve yapılması planlanan yenilikleri 1 Mart 1922'de
TBMM'nin açılış konuşmasında şöyle sıralanmıştır:
Milletimizin zekâsının gelişmesi ve böylece uygun olan me-
deniyet düzeyine ulaşmasını sağlamak.
Yüce görevleri yürütecek elemanları yetiştirmek ve millî külü
türümüzü yüceltmek.
İlköğretim ve son öğretim aşamaları arasında, ortaöğretim
kurmak.
Ortaöğretimde ülkenin ihtiyaç duyduğu çeşitli hizmet ve saâ
4 nat elemanlarını yetiştirmek ve yüksek eğitime aday hazırla-
mak,
Ortaöğretimin eğitim ve öğretim yöntemlerini pratik ve uy-
gulamalı hâle getirmek.
Kadınların da erkeklerle aynı öğretim aşamalarından geçiri-
lerek, yetişmelerine önem vermek.
]Gelecek uygulamalara temel olacak programlan hazırlamak.
Tevhid-i Tedrisat Kanunu (3 Mart 1924)
Mustafa Kemal Atatürk, Kütahya-Eskişehir Muharebeleri de-
vam ettiği günlerde Ankara'da, Maarif Kongresi'ni toplayarak
gelecekte takip edilecek eğitim politikalarının temelini oluş-
turmaya çalışmıştır. Burada söylediği şu sözlerle eğitim ve öğ-
retimde birlik sağlanmasının önemine işaret etmiştir:
"Dünya uygarlık ailesinde saygın yer sahibi olmaya layık
Türk milleti, evlatlarına vereceği eğitimi okul ve medrese
admda birbirinden büsbütün başka iki cins kuruma bölme-
ye... katlanabilir miydi? Eğitim ve öğretimde birlik olmadık-
ço aynı fikirde, aynı düşünüş biçiminde bireylerden oluşmuş
bir millet yapmaya imkân aramak boş şeylerle uğraşmak ol-
maz mıydı?"
Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun 'karılma Nedenleri
Eğitim-öğrethnde birlik ve beraberliği sağlamak.
Eğitimde laikleşmeyi, modernleşmeyi, eşitliği ve ulusallığı sağ-
Eğitimi çağdaş, laik ve millî bireyler yetişecek şekilde düzen-
'emek.
Ulusal eğitim ile millî bilinci geliştirmek.
3 Mart 1924'te kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile,
Milli Eğitim Bakanlığı kurulmuş, çeşitli kurumlara bağlı dev-
1 let okulları, kilise teşkilatlarına bağlı azınlık okulları ve yaban-
cı okulların tamamı Millî Eğitim Bakanlığına bağlanmıştır.
[2 Öğretim birliği sağlanmıştır.
13 Eğitim sistemi millîleştirilmiştir.
Çağdaş ve laik eğitimin temelleri atılmıştır.
Nitelikli din adamı yetiştirmek için "imam" ve "hatip" okulj
lan açılmıştır.
61
Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nu ile ilk olarak Millî Eğitim Bakan:
lığına bağlanan medreselerin 11 Mart 1924 tarihinde kapa-
tılma kararı alınmış ve 1924 yılı içinde 479 medrese kapa-
tılmıştır. Kapatılan bu medreselerin yerine aynı yıl 29 İmam
ve Hatip Mektebi ile İstanbul Darülfünunda bir İlahiyat Fa-
• kültesi açılmıştır. Arapça ve Farsça dersleri okul müfreda—
tından 1929-1930 öğrenim yılı itibarıyla çıkarılmıştır. Med-
reselerin kapatılmasıyla ise;
Eğitimde ikilik ortadan kaldırılmıştır.
Özgür düşüncenin hâkim olması sağlanmıştır.
Eğitimin laik ve ulusal olması yolunda önemli adımlar atılmıştır.
İnkılap karşıtı düşüncelerin gücü kırılmıştır.
, 1 Mart 1924 tarihinde Mustafa Kemal Paşa, eğitim ve öğ-
retjm birliği ile ilgili şu konuşmayı yapmıştır: "Memleket
kamuoyunda tartışılan eğitim ve öğretimin birleştirilme-
sinin zaman kaybetmeksizin uygulanması lüzumunun
farkındayız. Bu yolda gecikmenin zararları ve bu yolda acele et-
menin ciddi ve derin faydalan hızlı kararınım vesile olmalıdır. "
156
Eğitim hayatında yapılan yeni düzenlemeler ile millî eğitim
sisteminin esasları şu şekilde oluşturulmuştur:
Eğitimin
milli olması
birliği
I Öğretimde Öğretim
teori ve programla-
gulamamn nnın millî ve
birlikte yürü- bilimse/
karma
eğitim
Öğretim
program 10-
nnm sosyal
hayatm
ihtivoçlonm
ve çagm
gereklerini
Eğitimin
yaygınlaştı-
rıhası
Eğitim ve
öğretimde
disiplin
ilkesi
İlköğretimin
zorunlu ve
parasız
Öğretme ni
gerçek bin
yol gösteri@
olması
tülmesj
olması
Maarif Te kilatl Kanunu 2 Mart 1926
2 Mart 1926'da kabul edilen Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun ile
ilk ve ortaöğretimin esasları belirlenmiştir, Buna göre:
Millî olacak şekilde ilk ve ortaöğretim programları belirlenmiştir.
Okul açılması bakanlığın iznine bağlanmıştır.
Bu esaslar dikkate alınarak Cumhuriyet Hükûmeti yeni okullar aç-
mış, öğretmen okullarının sayısı artırılmıştır.
İlköğretim bütün çocuklar için zorunlu ve parasız hâle getirilmiştir,.
Yabancı okulların Türkçe, tarih, coğrafya ve felsefe derslerini"'
Türk öğretmenlerce okutulması kararlaştırılmıştır.
Talim Terbiye Kurulu oluşturulmuştur.
Karma eğitim modeline geçilmiştir.
Müfredatların modern bir yapıya kavuşması sağlanmıştır.
Eğitim-öğretim dinin etkisinden kurtarılmış, eğitimin laikleşmesi
konusunda önemli bir adım atılmıştır.
instagram.com/copysinav
