TÜRK İNKILABI
dolayı bölgeyi bırakmak istemediği için iki ülke karş karşıya gelmişlerdi.
Türkiye, Musul'a müdahale etmek için askeri hazırlıklara başlayınca İngiltere
Türkiye'nin iç politikasındaki sorunlara yönelerek Musul politikasından uzak-
laşmasını istemiştir.
Şeyh Sait İsyanının çıkış nedenleri; Musul'u bırakmak istemeyen İngiltere' nin
bölgedeki halkl isyana teşvik eden çalışmaları, Terakkiperver Cumhuriyet
Fırkası'nın dediği politika sonunda dinin istismar edilmeye çalışılmasıdır.
İsyan Şeyh Sait önderliğinde Elazığ'ın Eğil Bucağına bağlı Piran köyünde baş-
lamıştır. Ksa sürede Elazığ, Bitlis, Muş ve Diyarbakır yörelerine yayılan ve etkili
Olan isyanda halkın dini duygulan kullanılarak devlet din düşmanı gibi gösteril-
meye çalışılmıştır.
Yaşanan bu gelişmeler üzerine hükümet değişikliği olmuştur, Fethi Bey istifa
etmiş yerine İsmet Bey hükümeti kurmuştur.
Şeyh Sait İsyanına karşı alınan tedbirler şunlardır;
Z
3.
4 Mart 1925 tarihinde TBMM tarafından Takrir-i Sükun Kanunu çıkarıldı.
İsyancılan ve isyanı destekleyenleri yargılamak amacıyla İstiklal mahkermeleri
görevlendirildi.
Bölgede sıkıyönetim ilan edildi, bölgeye askeri birlikler şevk edildi.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da etkili olan bu isyan alınan tedbirler sayesinde
bastırılmıştır, İsyanı fırsat bilen İngiltere Musul meselesini kendi İstediği şekilde
çözümlemiş ve Türkiye ile antlaşma imzalamıştır.
Türkiye Cumhuriyeti tarihinde rejime karşı Olan ilk isyandır. Bu isyandan dolayı Mu-
sul meselesi Misakı Milliyeye uygun olmayarak aleyhimize çözümlenmiştir. İlk çok partili
hayata geçiş denemesi başarısız ve sıkıntılı bir şekilde sona ermiştir.
Mustafa Kemal Paşa'ya Suikast Girişimi 16 Haziran 1926 :
• Şeyh Sait İsyanında cumhuriyete ve İnkılaplara karşı Olanlar başarılı olamayın-
ca bu sefer Atatürk'e suikast yaparak O'nu ve cumhuriyeti ortadan kaldıracak,
eski yönetim biçimine geri döneceklerdi.
TARİH EL KİTABI
