TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
7.
8.
9.
16
Türk edebiyatında kaynağını ve ilhamını türünden alan bu
tarz eserlere rastlamaktayız. Ahmet Mithat Efendi'nin Haşan
Mellâh'ı, Paris'te Bir Türkü ve Acâib-i Âlemi, Yakup Kadri'nin
Bir Sürgüdü, Refik Halit Karay'ın Sürgün ve Gurbet Hikâyeleri,
Ercüment Ekrem Talu'nun Meşhedi ile Devriâlemi ilk anda ha-
tırlanabilecek bu tür merkezli roman ve hikâyelerdir.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi
getirilebilir?
A) mektup
D) röportaj
B) biyografi
C) gezi yazısı
E) günlük
Albert Camus'yü (Albert Karnü) bir dürüstlük timsali olarak
görüyorum. Pek az yazarın sahip olduğu bir dürüstlüğe sa-
hiptİ. Kendisi 1913 yılında Cezayir'de doğmuştur. Cezayirli
bir Fransız... Alsaceli (Alsaşll) bir babanın ve İspanyol bir
annenin çocUğU. 1914 yılında I. Dünya Savaşı'nın pat-
lak vermesiyle babası savaşa katılıp hayatını kaybediyor.
Annesiyle çok zor şartlar altında yaşamak zorunda kalıyor.
1928 yılında Cezayir Universitesinde felsefe okumaya baş-
lıyor. Bu Okulda futbolla ilgileniyor. Bu da hayatına çok etki
ediyor ancak yine bu Okulda vereme yakalanınca futbolu
bırakıyor. Futbolun kendisi için önemini, "Hayatta ahlaka
dair ne varsa futboldan öğrendim. Çünkü topun nerden ge-
leceğini bilemiyorsunuz." diye açıklıyor. 1934'te kışa bir ev-
lilik yapıyor. Siyasetle ilgileniyor. Tiyatro kuruyor. II. Dünya
Savaşı'na karşı çıkıyor. Bir gazete çıkarıyor ve dönem siya-
setini reddediyor. Kendisi Oldukça aykırı bir kişilik. ilk roma-
nı 1947'de yayımlanıyor. 1957'de Nobel Edebiyat Odülü'nü
alıyor. Kendisine "En saçma Ölüm nasıldır?" diye sorul-
duğunda, "Araba kazasıdır herhâlde." diyen Camus, tren bi-
letini iptal ederek yayıncısına eşlik ettiği bir seyahatte araba
kazasında hayatını kaybediyor.
Bu parça aşağıdaki türlerin hangisinden alınmış olabilir?
A) Anı
D) Sohbet
B) Biyografi
C) Mektup
E) Deneme
10.
11.
12.
Sanat, spor, siyaset, iş yaşamı gibi bir alanda tanınmış birinin
yaşamı hakkında bilgiler veren metinlere denir. Eğer böy-
le tanınmış biri kendi yaşamını kaleme alırsa olur. Klasik
edebiyatımızda bu türe denirdi. Şairlerin hayatının anlatıl-
dığı yine bu türdeki eserlerdendir.
Aşağıda verilenlerden hangisi bu parçada boş bırakılan
yerlerden birine getirilemez?
A) siyer
C) otobiyografi
E) Şuara tezkireleri
B) hâl tercümesi
D) biyografi
3. ADIM
I. Fuzû[î'nin Nişancı Celâlzade Mustafa Çelebi'ye yazdığı,
memurların davranışlarını şikâyet eden mektubudur.
II. Halide Edip Adıvadın mektup türünü anlatım biçimi olarak
kullandığı romandır.
III. Bir isteğin bildirilmesi veya bir şikâyetin iletilmesi amacıyla
kişilerin resmî makamlara sunduğu, durum bildiren yazıdır.
IV. Belgelenmesi gereken bir durumu, Olayı tespit edenler ta-
rafından imzalanan veya meclis, kurul, mahkeme vb. yerler-
de söylenen sözlerin Olduğu gibi yazıya geçirilmesi İle oluşan
belgedir.
Numaralanmış cümleler aşağıdakilerle eşleştirildiğinde
hangisi dışta kalır?
A) Dilekçe
B) Şikâyetnâme
C) Otobiyografi
D) Tutanak
E) Handan
Kişisel hayatı konu alan yazı türlerinden biridir. Bir edebiyat
terimi olarak Türk edebiyatında ilk kez Falih Rıfkı Atay tara-
fından kullanılmıştır. Batl edebiyatındaki şekliyle türün edebi-
yatımızdaki ilk örneği, Direktör Âli Bey'in Seyahat Jurnali adlı
eseridir.
Bu parçada sözü edilen yazı türü aşağıdakilerden hangi-
sidir?
A) Günlük
B) Biyografi
C) Söyıeşi
D) Anı
E) Gezi Yazısı
Ey askerlerim ve kumandanlarım! Daha ne zamana kadar
biz azınlıkta, düşman çoğunlukta olarak böyle bekleyeceğiz?
Ben, Müslümanların camilerde bizler İçin dua etmekte Olduk-
lan bu saatlerde düşmanın üzerine atılmak istiyorum. Galip
gelirsek arzu ettiğimiz sonuç gerçekleşecektir, aksi takdirde
şehit olarak cennete gideriz. Beni izlemek isteyenler gelsin-
ler, istemeyenler ise serbestçe geri dönebilirler.
Bu parçada hangi söylev türünün özellikleri görülmektedir?
A) Dinî söylev
B) Askerî söylev
C) Siyasi söylev
D) Hukuksal söylev
E) Akademik söylev
