TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
T.C. MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞI
Geleneksel Türk Tiyatrosu
AYT
2.
ADIM
2.
3.
Hacivat - Kavuklu
Karagöz - Zenne
Kayserili- Beberuhi
Karagöz - Kavuklu
Karagöz oyunu İle İlgili aşağıdakilerden hangisi
A) Oyunda tasvirleri oynatan kişiye hayalî ya da hayalbaz
denir.
B) Oyun, bir imparatorluk olan Osmanlı Devleti'nin toplum-
şal zenginliğinin hayal perdesine yansımış şekli olarak
değerlendirilebilir.
C) Eski kaynaklarda; kol oyunu, meydan oyunu, taklit oyunu,
zuhurî gibi adlarla anılmıştır.
D) İlk olarak Şeyh Muhammet KüşterÎ oyunu oynattığı için
oyun perdesine "Küşterî Meydanı” adı da verilmiştir.
E) Deriden kesilen ve 'Iasvir" adı verilen birtakım şekillerin
(inşan, hayvan, bitki, eşya vb.) arkadan Işıklandırılmış
beyaz bir perde üzerine yansıtılması temeline dayanır.
Orta oyunu İle İlgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Oyun bir meydanda etrafl seyircilerle çevrili yuvarlak bir
alanda oynanır.
B) Orta oyununun iki önemli kahramanı Pişekâr ile Kavuk-
lu'dur.
C) Mukaddime, muhavere, fasıl ve bitiş bölümlerinden oluşur.
D) Orta oyununda Frenk, Tatar, Himmet Ağa, Beberuhi gibi
tipler vardır.
E) Muhavere bölümünde arzbar adil konuşma Kavuklu ile
Pişekâr'ın tanışmalarını sağlar.
I. Halkın onak malı Olup oyunlarda gösterilen konuların kim
tarafından düzenlendiği bilinmez.
II. Deriden yapılan ve tasvir adı verilen şekillerin çubuklara
takılıp arkadan yansıtılan ışıkla beyaz perde üzerinde ha-
reket ettirildiği bir gölge oyunudur.
III. Şeyh Muhammet Küşterî tarafından başlatıldığı için oyun
perdesine "Küşterî Meydanı” adı da verilmiştir.
IV. Dört bölümden Oluşur: Besmele, dibâce (Ön söz), tevhjd,
hâtime (sonuç).
V. Oyundaki kişiler birer tiptir, bu tiplerin en önemlileri "Kara-
göz” İle "Hacivat"tır.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde Karagöz oyunu İle
4.
5.
6.
Gölge Oyunundaki Hacivat'ın karşılığıdır. Orta Oyununun
"oyun başl"dır. Oyunu 0 açar, 0 kapatır. belli bir yazılı
metne dayanmayan orta oyununun hem oyuncusu hem sah-
neye koyucusu hem de yazarı gibidir. Elinde bir "şakşak" İle
ortaya çıkar, bu şakşaktan çıkardığı şeşlerle kapı açılmasını
vb. taklit eder, oyunu şakşak ile yönlendirir.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi
getirilmelidir?
A) çelebi
D) Külhanbeyi
B) Kavuklu
C) Pişekâr
E) Zenne
Hacivat: (Şen şakrak İçeri girer.) Vay etendim vay!
Karagöz: (Vurur.) AI sana bir tokat, yıldızları say!
Hacivat: (Yere düşüp kalkar.) Aman Karagöz'üm, bu ne
öfke?
Karagöz: (Vurur.) Her zaman Olmaz beş kuruşa beş köfte.
Hacivat: Ne vuruyorsun be Karagöz? Ben ne emelle geldim.
Karagöz: Amelsen ne diye çıkıyorsun evden?
Geleneksel Türk tiyatrosundan seçilen bu parçada aşağı-
dakilerden hangisi yoktur?
A)
B)
C)
D)
E)
Yanlış anlaşılmalarla doğan kargaşalar
Oyuncuların hareketlerini gösteren cümleler
Güldürüye dayalı karşılıklı söylemler
Doğaçlama bir şekilde sahnelenme
Tiplere Özgü seslenmeler ve cevaplamalar
Gölge oyunu ve orta oyununda halkın keskin zekâsını ve
hazırcevaplığını temsil eden tipler aşağıdaki seçenekle-
rin hangisinde verilmiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
Hacivat
_ pişe kâr
İlgili bilgi vardır?
C) III