TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
T.C. MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞI
İslamiyet Öncesi - Geçiş Dönemi
AYT
2.
ADIM
I. Dini-ahlaki bir eser Olan Atabetü'l Hakâyık'ta deyim, ata-
sözü ve özdeyişlere yer verilmiştir.
II. Divân-ı Hikmet 'te dinî-tasavvufi konular işlenmiş, şiirlerin
bir kısmı gazel nazım şekliyle ve aruz ölçüsüyle yazılmış-
III. İdeal insanı konu alan Kutadgu Bilig'de Ögdülmiş (vezirin
oğlu) akıbeti temsil eder.
IV. Dönemin halk kültürü, edebi anlayışı, coğrafyası hakkında
bilgi veren Divânu Lugâti't-Türk Diyarbakırlı Ali Emiri tara-
tından kültür dünyasına tanıtılmıştır.
V. Geçiş Dönemi eserleri, Eski Türkçe Dönemi'ne ait son
eşerlerdir.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlış! vardır?
C) III
D) IV
2.
3.
(I) Divân-ı Hikmet, gerek söz varlığı gerek de içeriği yönüyle
Türkçenin dünya kültürüne armağan ettiği nadide eserlerden
birisidir. (II) Ahmet Yesevi'nin söylediği hikmetlerin yazıya
geçirilmesi ile oluşan bu eser Hakaniye Türkçesi ile kaleme
alınmıştır. (III) Ahmet Yeşevi söylediği hikmetlerde İslami-
yet'in esaslarını, tasavvufun inceliklerini bir Türk mutasavvıfı
olarak yorumlayarak bunları halk edebiyatının bilinen şekilleri
İle söylemiştir. (IV) Tamamı dörtlüklerden Oluşan bu eserde
sadece hece ölçüsü kullanılmıştır. (V) Aynı zamanda bu eser
içerik yönüyle didaktik özellikler taşımaktadır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi
yanJJşg vardır?
B) II
C) III
D) IV
Türk edebiyatında ilkler üzerine araştırma yapan biri Ge-
çiş Dönemi eserlerini,
. Mesnevi şeklinde yazılmış ilk eser.
. Siyasetname türünde ilk eser.
III.
ilk pendname.
IV. Antoloji özelliği taşıyan ilk eser.
V. Türkçenin ilk dil bilgisi kitabı.
Özelliklerinden hangilerini Örneklemek İçin kullanamaz?
4.
5.
6.
Kaklar kamug kölerdi
Taglar başı ilerdi
Ajun tını yılırdl
Tütü çeçek çerkeşür
Etil suwı aka turur
Kaya tübi kaka turur
Balık telim baka turur
Hölün takı küşerür
Bu dizelerden sözlü edebiyat ürünlerinin aşağıdaki Özel-
liklerinden hangisine
A)
Dörtlükler hâlinde söylenir.
B)
Dili, öz Türkçedir.
C)
Dize sonlarında zengin uyak görülür.
D)
Hece ölçüsüyle söylenir.
E)
Aliterasyonla ahenk sağlanır.
I. Ukuşluğ köni hem silig til sözi,
Bütünlük bile boldl klikl tözi
(Akıllı doğrudur, dili ve sözü yumuşaktır; hareketinin esası
doğruluk üzerine kurulmuştur.)
II. Könilik özele keser-men işig,
Adırmaz-men begsig ya kulsığ kişig
(Ben işleri doğruluk ile hallederim; insanları, bey veya kul
olarak ayırmam.)
Kutadgu Biliğden alınmış bu beyitlerdeki sözler şırasıyla
aşağıda belirtilen kişilerden hangilerine aittir?
A) Ogdülmiş - Kün Togdl
B) Kün Togdl - AY TOldl
C) Odgurmuş- Kün Togdı
D) Kün Togdı - Ay Toldı
E) Ogdülmiş - Odgurmuş
Aşağıdakilerden hangisi İslâmiyet öncesi Türk şiiri İçin
söylenemez?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
C) ive III
A)
B)
C)
D)
E)
Hece Ölçüşü kullanılmıştır.
"Kopuz” denilen bir çalgı eşliğinde söylenmiştir.
Dil, yabancı dillerin etkisinden uzaktır.
Nazım birimi olarak dörtlük kullanılmıştır.
Ölüm konuşunun işlendiği şiirlere "ağıt" adl verilmiştir.
61
