Türk Dili ve Edebiyatı - Sosyal Bilimler-1
13.
14.
Lâmi'nin; hikâyenin Türkçeye çevrilmesi yönündeki emri
yerine getirdiğini ve beş ay içerisinde 6000 beyit yazıp
bitirdiğini belirttiği mesnevisidir. Çift kahramanlı bir aşk
anlatısı olarak yazılan eser, Osmanlı sahası edebiyatında
yazılmış ikinci ve en dikkate değer mesnevidir. Lami'nin
mesnevisi, masal unsurları açısından oldukça zengindir.
Hikâyede yer yer periler rol almış, Kaf Dağı'na gidilmiş,
devlerle savaşılmıştır. Nerreq şaşar sitiz adlı bineklerle
göz açıp kapayıncaya kadar süren yolculuklar yapılmıştır.
Bu mesnevi, birçok defa evlenmesine rağmen çocuğu
olmayan Çin hakanı Taymus'un Turan Şah'ın kızıyla
evliliğinden olan oğlunu anlatır. Taymus'un oğlu ile Gazne
hükümdarının kızının aşkını anlatmaktadır.
Bu parçada söz edilen eser aşağıdakilerden
15. Lâle Devri'nin bir şairi olarak yaşadığı dönemin tüm
özelliklerini ve zihniyetini sanatına yansıtmış bir şairdir.
18. asırda yaşamış, mahallîleşme akımının
edebiyatımızdaki en büyük temsilcisi sayılmıştır.
Kısaca yerli unsurların, gelenek ve görenekler ile halk
söyleyişlerinin, deyim ve atasözlerinin edebiyatımıza
girmesi olarak nitelendirilen "mahallîleşme"yi zirveye
taşımıştır. Şiirleri; yaşadıklarının, gördüklerinin,
hissettiklerinin edebî metinlere birer iz düşümüdür sanki.
Zira o; yaşadığı şehrin doğal güzelliklerini, buradaki
mekânları, mimarî eserleri, şehrin hareketli ve renkli
sosyal yaşamını, geleneklerini ve yaşadığı yerdeki dil
özelliklerini, halk söyleyişlerini şiirinde ustaca kullanmayı
bilmiştir.
Bu parçada SÖZü edilen şair aşağıdakilerin
hangisidir?
A) Hüsn ü Aşk
C) Hüsrev ü ŞÎrÎn
B) Yûsuf u Züleyhâ
D) Beng ü Bade
hangisidir?
A) Baki
B) Aydınlı Visali
D) Taşlıcalı Yahya
C) Nedim
E) Nabi
E) Vârnık u Azrâ
Hak Teâlâ azamet âleminin pâdişehi
Lâmekândır olamaz devletinin taht-gehi
İzzet ü şânını takdis kılar cümle melek
Eğilir secde eder pîş-i celâlinde felek
Kmi sâbit kimi seyyâr be-takdîr-i Kadir
Tanrı'nın varlığına her biri bürhân•ı münîr
Varlığın bilme ne hâcet küre-i âlem ile
Yeter isbâtına halk ettiği bir zerre bile
Göremez zâtını mahlûkunun âdî nazarı
Hisseder nûrunu ammâ ki basiret başarı
İçerik özellikleri dikkate alındığında bu beyitlerin
aşağıdaki türlerden hangisine ait olduğu
16. Klasik Türk şiirinin kurucuları arasında sayılan ve
15. yüzyılda yaşayan şairin en önemli özelliklerinden biri
de özgün söyleyişidir. Bu söyleyişte Türkçe deyim ve
atasözleri önemli bir yer tutmuştur. Bir divan şairi
olmasına karşın; kaside, kıt'a ve gazellerinde öyle
deyim, atasözü ve söyleyişler vardır ki bunların çoğunu
bir halk şairinin dil ve üslubunda dahi görülmemektedir.
Üstelik "Eski dost düşman olmaz.•, "Üzüm üzüme baka
baka kararır. I ; "parmağında oynatmak", "ağzını aramak ,
"yüz vermemek", "göz süzmek', 'kulak vermek/tutmak"
„ gibi nice atasözü ve deyimi hiçbir zorlama hissi
uyandırmadan gayet tabii bir şekilde kullanılmıştır.
Bunların yanında öyle mısra ve beyitler yazmıştır ki,
içinde tek yabancı asıllı kelime de yoktur. Bu, bir yerde
onun Türkî-i Basit temsilcisi olabileceğinin de tanığı
olmuştur.
Bu parçada SÖZü edilen şair aşağıdakilerin
söylenebilir?
A) Mevlid
D) Naat
aropağyayınıarı
B) Methiye
C) Tevhit
hangisidir?
A) Şeyhi
B) Necati
E) Mersiye
7
D) Ahmed-i Dai
C) Ahmet Paşa
E) Fuzuli
Diğer sayfaya geçiniz,
