5.
6.
Türk Dili ve Edebiyatı - Sosyal Bilimler-1
Ahmet Kutsi Tecer'in Sivrisinekledini bilmem hatırlar
mısınız? Yaz gecelerini vızıltılarıyla benekleyen bu şiiri
okuyup da derin bir heyecan duymamaya imkân var
mıdır? Bu şiirin sivrisinekleri, uykusuz ruhlara yaz
gecelerinin sıcak hayallerini taşıyıp dururlar. Şimdi şaire:
'Sivrisinek hayal değil sıtma taşır, yaz gecesinde duya
duya sivrisineklerin vızıltısını mı duyacağız?" diyeceğiz.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine
ulaşılabilir?
A) Sanatçı gerçeklerden yola çıkıp kendi hayal âlemini
oluştursa da asla gerçeklerden kopmaz.
B) Şair, sivrisinekleri gündelik hayattaki özelliklerinden
faydalanarak kullanmaktadır.
C) Yaz gecelerinde sivrisineklerin vızıltısıyla şiir okumak
bir başka güzelliktir.
D) Şair; gerçekleri eğip bükebilir, kendi penceresinden
okuyucuya sunabilir.
E) İnsanlar, gece uyuyamadıklarında sanat eserlerine
sıgınır.
Eleştiri, yalnızca eleştirmen adı verilen yazarların yazıları
değildir; günlük hayat içinde düzenli olmayan, çok
çeşitli biçimlerde ortaya çıkan eleştirilerle de yaşar
inşan. Yazar da olur eleştiriyi yapan, okur da, gazetesine
kapanmış herhangi biri de. Sonunda bir okuma edimi
varsa anlama edimi de vardır. Kendiliğinden bile olsa
okunanlardan çıkan sonuçlar, "beğendim",
"beğenmedim" yargılarıdır. Bunların tümü de eleştiridir
elbette. İnsanın iç eleştiri gücü, yetişme biçimine bağlı
olarak kendine bir düzey bulur. Edebiyatın içindeyse,
eleştiriyi asıl uğraşı seçen yazarların yanı sıra bütün
yaratıcı yazarların ve şairlerin de ilgi alanındadır eleştiri.
Bizde çok azımız düşündüklerini yazmaya koşullar
kendini ama yalnızca düşünsel düzeyde de kalsa
eleştiriden uzak bir "an" bile olmaz yazarın.
Bu parçadan eleştiri ile ilgili olarak aşağıdakilerden
hangisi cıkarılamaz?
A) Eleştiri, sadece eleştirmenlere ait olmayıp hayatın
her aşamasında rastlanabilecek bir durumdur.
B) Eleştiri, okuma ediminin arkasındaki anlama edimi
ile ortaya çıkabilecek bir değerIendirme aygıtıdır.
C) Kitap okunması ya da kitabın gün içerisindeki
herhangi bir durumun değerlendirilmesi gibi kişisel
yergi ifadeleri de eleştiri sayılır.
D) Yazar, eleştirilerini dile getirmese de düşüncelerinde
hiçbir zaman eleştiriden kopmaz.
E) Eleştiri, sanat ve kişiyi olduğu durumdan daha ileriye
götüren bir düşünce sürecidir.
Tâb-l ruhunla sûzını yazarken Ahmed'ün
Şevkinden odlara düşüben yana yazmışam
(Ahmed Paşa)
Bir kez cemâlüne nazar idem didüm şehâ
Mûsâ bigi tecelli adına yana yazmışam
(Ahmedi)
Bu beyitlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi
A)
B)
C)
D)
E)
İki beyit de aynı temayla yazılmıştır.
Bir beyit makta özelliği göstermektedir.
İki beytin de kafiye düzeni aynıdır.
II. beyitte teşbih sanatına yer verilmiştir.
Her iki beyitte şairlerin mahlası geçmektedir.
8.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde, ayraç içinde verilen
edebî sanat ygmgr?
A)
B)
C)
D)
E)
aropağyayınıarı
5
Her zulmü, kahrı boğmağa bir parça kan yeter
Ey şark uyan yeter, ey şark uyan yeter
(Tekrir)
Bakmaz mısın Karac'oğlan haline
Garip Bülbül konmuş gülün dalına
Kadrin bilmeyenler alır eline
Onun için eğri biter menevşe
Evvel bahar yaz ayları gelende
Akar boz bulanık neden dereler?
(Tecahülüârif)
Deliyim, gözü kara deliyim
Yakarım Roma'yı da yakarım
(Telmih)
Erbab-ı teşaür çoğalıp şair azaldı
Yok, öyle değil, şairin ancak adı kaldı
(Rücu)
Diğer sayfaya geçiniz,
