Türk Dili ve Edebiyatı-SosyaI Bilimler-1
13. I.
11.
12.
Erba anasırdan olundum tertib
Üstâdım Hüdâ'dır, eyledi terkib
Ben ana kul oldum ol bana Habib
Mâ idim şekl-i insana yetiştim
İçerik özelliklerinden hareketle bu dörtlük aşağıdaki
nazım türlerinin hangisinden alınmış olabilir?
14.
A) Devriye
D) Nefes
B) Nutuk
C) Şathiye
E) ilahi
Tezkirelere göre şiirdeki başarısı halk söyleyişini, deyim
ve atasözlerini kullanmakta gösterdiği ustalıktan kay-
naklanmaktadır. Şair, atasözü söyleyiciliğinde ün yap-
mış bir şairdir. Fatih Dönemi'nde İstanbul'a gelmiş, Fa-
tih'e yazdığı "Bahariye" ve "Şitaiye" kasideleriyle Fatih'in
hayranlığını kazanarak, padişaha divan kâtibi olmuştur.
Fuzuli ünlü "Gül" ve "Hançer" kasidelerinin rediflerini al-
dığl gibi bazı tanımış gazellerinde vezin, redif, kafiye ve
mazmun bakımından da şairin etkisinde kalmıştır. Gü-
nümüze sadece divanı ulaşmıştır.
Bu parçada söz edilen şair aşağıdakilerden hangi—
sidir?
A) Necati Bey
C) Âşık Paşa
Kahramanlık konulu Türk destanlarında olaylar, atlı gö
çebe yaşam tarzının gerektirdiği "alp" tipi etrafında ge-
lişir. Mensubu olduğu toplum tarafından ideal tip olarak
kabul edilen alp tipi, bütün iyi huylara sahip, kahraman,
mücadeleci bir kişidir. Mücadelesini, bir parçası olduğu
toplum yararına verir.
Aşağıdaki destanlardan hangisinin kahramanı bu
parçada sözü edilen "alp tipi"ne örnek gösterilemez?
A) Alp Er Tunga Destanı
B) Oğuz Kağan Destanı
C) Şu Destanı
D) Manas Destam
E) Ergenekon Destanı
Nergis meğer ki bildi vefâsuz durur cihân
Bâğun yolında gözleri pür-nem gelür gider
Göz yum cihandan aç gözünü kendü hâlüne
Sen göz yumub açınca bu dünyâ gelür gider
Tüy aldım ki evrende kalkıp gitmeleri özetliyorsun
Seni bilmek ne uzun kelime ne acaip ilgi
Ama ben nice göz nice deniz nice gazel
Lerimle gördüm lerimle bildim lerimle becerdim o işi
Aşağıdakilerin hangisi farklı edebî dönemlerden
alınmış bu şiir parçalarının ortak özelliğidir?
B) Ahmedi
D) Taşlıcalı Yahya
E) zati
(l) Karagöz oyununda her kesimden çeşitli tiplemeler
bulunur. (II) Çelebi tipi; okumuş, bir o kadar kendini be-
ğenen alim bir kişidir. (III) Beberuhi; Altlkolaç, Altı Ku-
laç ya da Bişbop olarak da bilinen boyu kısa bir tiptir.
(IV) Tuzsuz lakabıyla çeşitli isimlerle anılan, dövüşmek
için devamlı bahane arayan bir kabadayı tiplemesi-
dir. (V) Külhanbeyi, meslek olarak genelde tulumbacı-
lık yapan ve heceleri çeke çeke, uzata uzata konuşur.
(VI) Matiz ise sürekli sarhoş olan, kavga çıkaran bir tiptir.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisinde
bir bilgi yanlışı vardır?
C) III
A) Nazım şekli
C) Zihniyet
ULTIAYT
B) Nazım birimi
D) Kafiye türü
E) Redif
6
D) ıv
Diğer sayfaya geçiniz.
