TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
6.
7.
8.
9.
Divan şiirinde işlenen konu ve temalarla ilgili aşağıdaki-
lerden hangisi söylenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
Her beyit kendi içinde anlam bütünlüğüne sahiptir.
işlenen konular genel bir bakışla dini ve din dışı şeklinde
sınıflandırılabilir.
İlahi ve beşerî manada aşk, en çok işlenen temadır.
Konuların işlenişinde belirli ifade kalıpları sıklıkla kullanılmıştır.
Şiirler işledikleri konulara göre bahariye, cülûsiye, miraci-
ye gibi işimler alabilir.
Ukde-i ser-rişte-i râz-ı nihânidür sözüm
Silk-i tesbîh-i dür-i seb'a'l-mesânîdür sözüm
(Benim sözüm, gizlilik sırlarının ipucunun düğümüdür.
Sözüm ise Fatiha suresinin incilerinin dizildiği tespihin ipidir.)
Bir güherdür kim nazirin görmemişdür rüzgâr
Rüzgâra âlem-İ gayb armağanıdur sözüm
(Benim sözüm âlemin bir benzerini daha görmediği bir
cevherdir. Sözüm, bu zamana gayp âleminden getirdğm bir
armağandır.)
Bu beyitler kasidenin hangi bölümünden alınmış olabilir?
A) Methiye
D) Girizgâh
B) Dua
C) Tegazzül
E) F-atırjye
10.
11.
12.
1. ADIM
Aşağıdakilerden hangisi bir kasidenin ilk beyti olabilir?
A)
Cefâ taşın ne gam atsa Hayâli sana alçaklar
Belâgat meyvesin hâsıl eden nahi-hünerşin şen
B)
Yok bu şehr içre senin vasfettiğin dilber Nedim
Bir perî-süret görünmüş bir hayâl olmuş sana
C)
Gül devri ayş eyyamıdır zevk u şafâ hengâmıdır
Âşıkların bayramıdır bu mevsim-i ferhunde-dem
D)
Esdi nesîm-i nev-bahâr açıldı güller subh-dem
Açsın bizim de gönlümüz Sâki meded sun Câm-ı Cem
E)
Suya virşün bâğ-bân gül-zârı zahmet çekmesün
Bir gül açılmaz yüzün tek virşe min gül-zâra şu
• Bir kişiyi, kürümü, toplumu veya Olayı yermek için yazılan
şiirlerdir.
• Hz. Muhammed'i övmek, ona yalvarıp şefaat dilemek için
yazılan şiirlerdir.
• Ölen kişinin ardından duyulan acıyı ve üzüntüyü dile getir-
mek, onun üstün yanlarını anlatmak için yazılan şiirlerdir.
• Genellikle devlet adamları, din büyükleri gibi önemli şahıs-
ları övmek üzere yazılmış şiirlerdir.
Aşağıdaki nazım türleri, verilen bilgilerle eşleştirildiğinde
hangisi dışta kalır?
A) Naat
B) Münâcât
C) Mersiye
Lale Devri'ni yaşamış ve şiirlerinde yansıtmıştır. Şiirlerinde
zevk, sefa, eğlence, nükte, musiki bir aradadır. Şiirdeki inceliğe
büyük önem verir. Divan edebiyatının kuralları dışına çıkmıştır.
Kendine Özgü bir dil Oluşturmuştur. Mahallîleşme akımının en
önemli temsilcilerindendir. İstanbul Türkçesini şiire getirmiştir.
Bu parçada söz edilen divan şairi aşağıdakilerden
D) Methiye
E) Hicviye
hangisidir?
A) Bâkî
D) Ahmedî
B) Fuzûlî
C) r.ıedîm
E) Zâtî
— dört dizeden Oluşan divan edebiyatı nazım şeklidir. Bu na-
zım şeklini divan edebiyatına Türkler kazandırmıştır. Genellikle
cinaslı kafiye kullanılır. Kafiye düzeni aaxa ya da aaaa şeklin-
dedir. Dünya görüşü, tasavvuf felsefesi, maddi ve manevi (İla-
hi) aşk konu edilir. Aruz ölçüşünün tek bir kalıbıyla yazılır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi
getirilmelidir?
A) Rübâî
D) şarki
B) Tuyuğ
C) Mesnevi
E) Murabba
I. Rîze-i elmâs eker her açtığı zahme o şüh
Lütfü vâr olsun eder İhsan İhsan üstüne
II. Süzme çeşmin gelmesün müjgân müjgân üstüne
Urma zahm-i sineme peykân peykân üstüne
III.
Dilde gâm var şimdilik lütfeyle gelme ey sürür
Olamaz bir hânede mihman mihman üstüne
IV.
Hem mey içmez hem güzel sevmez demişler hakkına
Eylemişler Râsih'e bühtân bühtân üstüne
V. Yârdan mehcûr iken düştük diyâr-ı gurbete
Dehr, gösterdi yine, hicran hicran üstüne
Numaralanmış beyitlerden hangisi gazelin matla beytidir?
C) III
