Örnek Soruyu Değiştir

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI 6. 7. 26 Aşağıdaki renkli kutucuklar içerisinde Türk edebiyatının dö- nemlerine ait birer şiir örneği ve altta da bu dönemleri göste- ren bir kronoloji çizelgesi verilmiştir. 8. 9. 10. 2. ADIM Göktürk Kitabeleri, Türklerin bilinen ilk alfabesi olan Göktürk alfa- besi ile yazılmış, II. Göktürk Devleti Dönem:nde dikilmiş mezar taşlarıdır. Bulundukları tarihte Türk tarihinin ilk yazılı belgeleri olarak kabul edilen kitabelerin en önemlileri Tonyukuk (716), Kül Tigin (732) ve Bilge Kağan (735) adına dikilmiştir. Bu parçada sözü edilen ürünler Türkçenin hangi dönemi- Çukurcn•a bayramlığın giyerken Çl*khğın üze•irtden Soyarken Şubat yelini kovarken Cenrwt sana yakışır dağlar K ü aza oğlan Yağız yir yıpar toldl katur kitip Bezenmektder dünya körkinitip Ekmden tul yoksa düşeceğim Yoksa bir bir yıldızlar düşecek Eğer şairsem beni tanırsan Y*nurdm korktuğumu bilirsen reng ü ett gişeni tuhfe-i şüküle tüy GMLrn u kakll Keldi eşin eşmeyü oşnayu x ne aittir? A) ilk Türkçe B) Ana Türkçe C) Eski Türkçe D) orta Türkçe E) yeni Türkçe Bu kronoloji çizelgesinde X ile gösterilen yere renkli ku- tucuklardan hangisi getirilmelidir? A) Sarı D) Mor B) Kahverengi C) Yeşil E) pembe Büyük dil bilimci Şemseddin Sâmi'nin Kâmûs-ı Türkîği hiç şüp- hesİz kendinden önceki sözlüklere göre Türk sözlükçülüğünde yeni bir çığır açmış ve Türk sözlük geleneğine getirdiği çağdaş sözlükçülük ilkeleriyle kendinden sonraki Türkiye Türkçesi söz- lüklerine temel Olmuştur. Esad Efendi'ye ait Lehcetü7 Lügatin yalnız Türkçe sözcükleri kapsayıp bunları n Arapça ve Farsça kar- şılıklarını vermesi; Ahmet Vetik Paşa'nın Lehce-i Osmânkinin Türkçe sözcükleri ayrı, Arapça - Farsça sözcükleri ayrı verme- si; Muallim Naci'nin Lugât-i NâciSinin ve Mehmet Salahi'nin KĞmûs-ı Osmâm*inin yalnız Arapça ve Farsça sözcükleri kap- şaması Türkçe söz varlığı bakımından yeterli ve elverişli değildi. Türkçenin bütün sözcüklerini Çine alan bir sözlük yazmayı ilk olarak Şemseddin Şâmi başarmıştır. Timurlaş'ın verdiği bilgi- lere göre 1899'da Ortaya konup 1901'de tamamlanan bu eser- de Redhouşe sözlüğü ile Lehce-i Osmâniöen yararlanılmıştır. Şemseddin Şâmi sadece sözlüğüne aldığı Osmanlı Türkçesinde kullanılan bütün söz varlığı İle değil uyguladığı yöntemle de söz- lükçülük tarihimizde bir ilktir. Bu parçada Kâmûş-l Türki ile İlgili aşağıdakilerden hangisi- A) B) C) D) E) Kâmüs-ı Türkü-ıin günümüz sözlüklerine örnek teşkil ettiğine Eserin 0 zamana kadar yazılmış Türkçe sözlüklerden daha kapsamlı olduğuna Türkçede yer etmiş olan Arapça ve Farsça kelimelere de yer verdiğine Osmanlı Türkçesinde kullanılan sözcüklere yer verdiğine Dünyadaki büyük sözlükler örnek alınarak hazırlandığına Aşağıdaki Türk edebiyatı şiirlerinden hangisi yazıldığı dönemin alfabesi bakımından diğerlerinden farklıdır? A) Nûruşiyâha ağladığım zaman Annem süzudilâra idi B) Cûylar mı devr eden tarf-l çemenzânn yahud Mâî pervâz ile kat' olmuş yeşil hârâ mıdır? C) Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara şu Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su. D) Yanararn mumlayın baştan ayağa Nedür, bu yanmağın pâyânı yok mu? E) Ey benim aşkında bülbül gibi nâlân olduğum İyddir çık nâz ile seyrâna kurbân olduğum. Uygur Dönemi'ne ait eserlerin büyük bir kısmı dinî eşerlerdir. Uygur Dönemi Türk Edebiyatı'nın zengin kalıntılarına Turfan ka- zı[arında rastlanmıştır. Uygur Dönemi'nde kaleme alınan eserler; bu dönemin dil, kültür ve inancıyla İlgili bilgiler Germektedir. Aşağıdakilerden hangisi Uygur Dönemi'nde kaleme alınan eserlerden biri geğ!ür? A) Altun Yaruk B) Codex Cumanicus C) Sekiz Yükmek D) ırk Bilig E) Prens Kalyanamkara ve Papamkara Hikâyesi