Tozlaşma
Erkek üreme organında oluşan ve olgunlaşan polenlerin rüzgâr, su, bö-
cek ve kuş gibi aracılarla dişi organın tepeciğine taşınmasına tozlaşma
denir.
Bir çiçekte bulunan polenin aynı çiçeğin ya da aynı bitkinin başka çiçe-
ğine ait dişi organının tepeciğine taşınmasına kendi kendine tozlaşma
denir.
Bir çiçeğin dişi organının tepeciğine kendi türünden başka bir bitkiye ait
polenlerin gelmesiyle çapraz tozlaşma oluşur.
Döllenme
Tozlaşma ile dişi organın tepeciğine polen taşınır. Polen, nemli ve yapış-
kan olan tepeciğin üzerinde su alarak çimlenir.
Vejetatif çekirdek, dişicik borusunun içine doğru uzanarak polen tüpünü
oluşturur. Sinerjit çekirdeklerin salgıladığı kimyasallar karşısında polen
tüpü embriyo kesesine ulaşır. Bu tüpün içine alınan generatif hücre, po-
len tüpünde ilerlemeye başlar.
Generatif hücre, polen tüpünde mitoz geçirir ve haploid kromozomlu
iki sperm oluşturur. Sperm mikropil açıklığına ulaştığında burası erir ve
spermler yumurtalığa girer.
Spermlerden biri yumurtayı dölleyerek 2n kromozomlu zigotu, diğer
sperm ise embriyo kesesinin merkezinde yer alan iki polar çekirdeği döl-
leyerek triploit (3n kromozomlu) çekirdeği oluşturur. İki sperm çekirdeği-
nin embriyo kesesindeki farklı çekirdeklerle birleşmesine çift döllenme
denir.
Çift döllenme sonucu oluşan zigotun mitoz bölünmesi ile embriyo oluşur.
Triploit çekirdek ise mitoz bölünme geçirerek tohumda besin maddelerini
BİRLİKTE ÇÖZELİM
ı. su
II. Rüzgâr
III. Böcek
Tozlaşma olayında yukarıda verilenlerden han-
gilerİ aracı olarak görev alabilir?
A) Yalnız I
D) II velil
B) ı veli
C) ıveııı
E) l, II ve III
Bitkide tozlaşma olayında böcek, su, kuş, inşan
ve rüzgâr gibi aracılar kullanılabilir.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
•HSICAK BÖLGE
Suni tozlaşma insan eliyle yapılır. Bitkilerde
tozlaşmanın 9680'i hayvanlar, %20'si su ve
rüzgârla olur.
Tozlaşma
Tepecik
Polen
SIRA SENDE - 8
I. Polar çekirdek
II. Sperm
III. Yumurta
Taşıyıcı
depo eden endospermi (besi doku) oluşturur.
I , döllenme
Sperm(n) + Yumurta (n)
Zigot (2n)
2. döllenme
Sperm (n) Polar çekirdek (n 4 n)
hinesi
TriplÖt çekirdek (31)
Ebmriyo (2n)
Endosperm(3n)
168
Çiçekli bitkilerde yukarıdaki yapılardan hangi-
leri döllenmeye katılır?
A) Yalnız I
D) II velil
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) ı, II ve III
