12. Toplumu aydınlatma misyonuyla eline kalem alan birisinin yazdığı
şeyden keyif almam zordur. Bu tür bir yazarın; eserinde didaktik
olması, eserine söylev havası vermesi veya biçimi geometrik
olarak tasarlaması o yazara bir yere kadar başarı sağlar. Sanat
eserinin kalbinize dokunacak bir hissi barındırması gerek ben-
ce. Buna en güzel örneği Sait Faik'in öykülerinden verebilirim.
Sanatçının Havada Bulut adlı hikâyesinde, kova'nın içinde bir
tutam bulut gören çocuğu ancak kalple idrak edebilirsiniz.
Orhan Kemal'in Çikolata adlı hikâyesi de benzer etkiyi bırakır
okurda. Duyguları askıya asıp rasyonalist bir biçimde, pozitivist
bir ahlakla sanat yapmaya pek sıcak bakmıyorum.
Bu parçada konuşan yazarın asıl anlatmak istediği
aşağıdakilerin hangisidir?
A) Sanatta başarının, yapıtlarda verilmek istenen mesajın
ustaca gizlenmesine bağlı olduğu
B) Sanat yapıtında günlük yaşamla ya da herhangi bir öğretiyle
ilgili bilgiler vermenin doğru olmadığı
C) Sanatta biçimsel ögelere bağlı kalmanın sanatçıyı
sınırlandıracağı
D) Sanat yapıtının temelinin, duygu ve mantığın sentezinin
doğru kurulmasıyla oluşturulacağı
E) Okuru duygusal olarak etkileyen ancak ona düşünsel açıdan
hiçbir şey vermeyen yapıtların başarılı olamayacağı
13. Eski Yunan'da öncelikle Dionysos şenlikleriyle ve daha son-
ra Aristophanes'in komedyaları ile başlayan mizah, zamanla
Eski Yunan toplumuna yönelik eleştirel bir tavra dönüştü. Daha
sonrasında mizah ve gülmece; Orta Çağ'da soytarılar ve karna-
vallarla, modern esprinin atası Chaucer'la, Rönesans'ı müjde-
leyen Boccaccio'nun Dekameron'u ile, Rönesans'ta Rabelais,
Shakespeare ve Cervantes'le, 17. yüzyılda Moliere ve 19. yüzyıl
sonu Dickens, Shaw, Çehov, Gogol ve Wilde gibi yazarlarla
inceltilmiş bir biçimde işlendi. İnsanlığın trajik gerçeği ile birlikte
gerçeküstücülerde, Beckett ve lonesco'nun yapıtlarında kara ve
yıkıcı mizaha dönüştü. Özellikle 20. yüzyılda ”modernleşmenin
sınırsızlaştırılamamasının” yarattığı yabancılaşma, kara mizahın
doğuşuna zemin hazırladı.
Bu parçada mizahla ilgili özellikle aşağıdakilerin hangisi
üzerinde durulmaktadır?
14. Duyum, bir organizmanın dış ve iç çevresinden gelen uyarıları
duyu organları aracılığıyla alma yeteneğidir. Bu organlar ise
bilindiği üzere göz, kulak, dil, burun ve deridir. Bunlar, dış ve iç
çevre arasında âdeta bir köprü görevi oluşturur. Bu köprülerden
biri, yıkık veya bozuk olursa inşan; dıştan gelen etkilerden bazı-
larını alamaz. Mesela doğuştan görme engelli olan bir kimseye
beyaz ile siyah, işitme engelli bir kimseye piyano ile keman
sesi arasındaki farkı anlatmak mümkün değildir. Dış çevre ile iç
çevre arasında köprü görevini üstlenen duyu organları yaptıkları
hizmet yönünden, eskiden beri insanlar tarafından bilinen beş
duyudur. Bunlar tatma, koklama, işitme, görme ve dokunma
duyularıdır. Bunları meydana getiren, duyu organlarıdır. İnsanın
hayat karşısındaki silahları bu organlardır işte.
Bu parçada duyularla ilgili asıl vurgulanmak istenen
aşağıdakilerden hangisidir?
A)
B)
C)
D)
E)
İnsanı hedefe götürmede etkili olması
Pek çok özelliği içinde barındırması
İnsan için hayati önem taşıması
Belli bir süreç sonunda elde edilmesi
Değerinin insanlarca bilinmemesi
15. B12 vitamini eksikliği yorgunluktan kalp hastalığına, hafızada
zayıflıktan sinir sisteminde kalıcı değişikliklere kadar bir dizi
probleme sebep olmaktadır. Bu vitamin besinlerdeki proteine
bağlı olarak birçok gıdada bulunmaktadır. Besin kaynakların-
dan B12 vitamini elde etmenin yanı sıra, sentetik olarak da
alınabilmektedir. B12 vitamini alımında herhangi bir üst limit
yoktur çünkü toksisite veya aşırı doz riski son derece düşüktür.
Kobalt alerjisi, hipokalemi, böbrek hastalığı, Leber hastalığı,
diğer besin maddelerindeki eksiklikler, özellikle folik asit ve
demir alerjisi olanlar sentetik B12 almadan önce muhakkak
doktorlarına danışmalıdırlar. Vücudumuz için tavsiye edilen
günlük B12 vitamini tüketimi 14 yaş üstü erkek ve kadınlar-
da 2,4 mikrogram, gebelerde 2,6, emziren kadınlarda ise 2,8
mikrogramdan biraz fazlası gerekmektedir.
Bu parçaya göre B 12 vitamini ile ilgili aşağıdakilerden
hangisi söylenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
Günümüze kadar geçirdiği evreler
Hayatın akış içinde kazandığı anlam
Toplumların düşünme biçimlerine etkisi
İnsanların üzerinde etkili olmasının nedenleri
Tarih boyunca yararlandığı kaynaklar
A)
B)
C)
D)
E)
Eksikliğinin sadece fiziksel sorunlara yol açmadığı
Başka hastalığı olanların doktoru uyarması gerektiği
Besinlerden elde edilmesinin daha sağlıklı olduğu
Vücuda alınacak miktar konusunda cinsiyetin fark etmediği
Aşırı kullanımının önemli bir etkisinin olmadığı
71
