TOPLUMSAL YAPI
TEST / 32
Toplumsal statüler toplumsal ilişkiler aracılığıyla
gerçekleşir. Toplum içinde bireylerin birden fazla
statüsü vardır. Örneğin bir kadın çocuğunun annesi,
kocasının eşi, iş yerinde işçi, sendikada üye, bir
derneğin yönetim kurulu üyesi. kız kardeş. teyze vb.
olabilir.
Buna göre, toplumsal statü ile ilgili aşağıdaki
yargılardan hangisi söylenebilir?
TÖPLUMSAL YAPI
7.
8.
9.
Annelik, ablalık, babalık vb. birer statüdür ve bu
statüye sahip olan insanlardan beklenen birtakım
davranışlar vardır. Bireyler, kendi statülerine uygun
davranışları yerine getirmekle yükümlüdür.
Bu parçada aşağıdaki kavramlardan hangisinin
tanımı yapılmıştır?
TEST / 33
Genel olarak, hızlı değişmelerin yaşandığı dönem-
lerde sapma davranışlannda artışlar görülür. Örneğin
savaş, devrim, İç çatışma ve ekonomik bunalım
dönemlerinde, toplumsal sapmaların arttığı görülür.
Aynı zamanda, toplumdaki enflâsyon, işsizlik, gelir
dağılımının adaletsizliği gibi ekonomik sorunlar
toplumsal saptana davranışlarını artırır.
Buna göre, toplumsal sapma davranışındaki artışın
nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
5
5
12.
7-8
70
A)
B)
C)
D)
E)
l.
2.
3.
Bireyin yerine getirdiği roller birbirine benziyorsa bu
roller birbirirü kolaylaştırabilir. Buna rol pekişrnesi
Aşağıdaki Örneklerden hangisinde rol pekişmesi
söz konusu olabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Toplumsal ilişki
Toplumsal rol
Toplumsal statü
Toplumsal prestij
Anahtar statü
A)
B)
C)
D)
E)
KİŞİ toplum içinde birden fazla statüye sahip Ola-
bilir.
Kişi bireysel çabasıyla toplurnda statü eder.
Sosyal statüsü yüksek olan kişirün prestiji de yük-
Her toplumun kendine Özgü statü simgeleri vardw.
Her statüden beklenen farklı buluwr.
A)
B)
C)
D)
E)
Bir sporcunun sporu bıraktıktan sonra spor yazan
Bir memurun görevden ayrılarak atılması
Bir polis mernurunun görevden alınması
Bir Öğretmenin emekliye ayrılması
Bir yazarm tiyatroda rol alması
A)
B)
C)
D)
E)
Kültürel etkileşim
Geleneklerin farklılaşması
Elverişsiz yaşam koşullan
Eğitim düzeyindeki artış
Yönetim anlayışındaki değişmeler
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değerlerin
İşlevlerinden değildir?
— Cemaat (Topluluk): Yüzyüze İlişkilerin ve gelenek-
lerİn etkili Olduğu nüfusu az gruplardır,
Cemiyet (Toplum): Endüstrileşme İle birlikte belir-
leyİcİ İlişkiler cemiyetler İçinde gerçekleşir, Burada
gelişmiş ve kalabalık toplumlarda görülen reşrni,
akılcı, çıkara dayalı ilişkiler geçerlidir.
TÖnnieş'in bu ayrımına göre, cemaat ve cemiyetle
İlgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşabiliriz?
Bazen bireyler birden fazla yapmak zm.mda
olduğu İçin. bireyin herhangi bir rolü bir başka rolünü
yerine getirmesini zorlaştırabilir. Örneğin. kendi
çocuğunun Öğretmeni olan bir kadının, evde çocuğu-
na anne gibi davranması gerekirken öğretmen gibi,
okulda Öğretmen gibi davranması gerekirken
gibi davranabilir.
Kişinin bu durumu daha çok aşağıdakilerden
hangisine örnek gösterilebilir?
Önceki rolün yeni rolü pekiştirmesine
Statülerin kenthıe Özgü rol b*lentMe
Statü değişmesinin oluşturduğu rol çatışmasma
Statünün getirdiği prestijkı kullanılmamasına
Anahtar statünün anahtar rolden farklı olmasına
A)
B)
C)
D)
E)
Birey ve gruplar arasındaki dayanışmayı güçlen-
Bireylerin davranışlarına yön verir.
Toplumsal rollerin seçilmesinde bireye rehberlik
Bireyin toplumsal kimliğini oluşturmasını sağlar.
Bireyi farklı kültürlerin etkisiMen korur.
E
E
E
4.
5.
Toplumsal grup, ortak amaçlarını gerçekleştirmek İçin
belli kurallara göre karşılıklı ilişkide bulunan insanların
oluşturduğu topluluktur.
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal grubun özellik-
lerinden değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Cemaatte ilişkiler samimi ve yüz yüze İken
cemiyette İlişkiler çıkar amaçlıdır.
Cemaat ve cemiyet ayırımı temel üretim faaliyet-
terine dayalıdır.
Cemaatte sosyalleşme gerçekleşmeden cemiyete
geçilemez.
Cemaatte görülen statü farklılıkları sosyal ilişki-
lerinin niteliğinden ileri gelir.
Cemaati oluşturan bireylerin kişisel Özellikleri fark-
Illaşmaya yol açarak dayanışmayı etkiler.
Bir toplumda ya da toplumsal grupta bireylerin
tepki gösterdiği düşüncelere. kurallara. uygulamalara
toplumsal değer denir. Toplumsal değerler, toplum-
lann tarihsel gelişimi sürecinde oluşur. Birey toplum-
sal değerleri, İçinde doğduğu toplumda. gruplarda
hazır bulur. Değerler, bir toplumdaki bireyler ve
plar tarafından benimsenen, değerli kabul edilen
düşünceler, kurallar, uygularnalar ve rnaddİ nesneler-
den oluştuğundan; maddi ve manevi rüteliklere de
sahiptir. Örneğin, maddi yapısı dışında ulusal bayrak-
lar bağınwzllğın simgesi dar* manevi bir değere
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değerlerin Özel-
tiklerinden biri değildir?
Toplumsal normlar, bireyleri davranışlar yap-
maya ve topluma uyum göstermeye zorlar. Bunlara
uymayan bireyler, kınamadan ayıplamaya ya da hapis
Cezasına kadar değişik biçimlerde cezalandırılabilir.
Değerler, toplumsal normlara göre daha genel ve kap-
sayıcı bir Özelliğe sahiptir. Normlar İse, bu genel
İlkelerin özel olaylara uygulanışım dile getirir. Bir
toplumsal değer norm hâline dönüştürülerek somut-
laşr ve yaptırım gücü artar. Örneğin, "bağımsızlık" bir
toplumsal değerdir ve bu özellik hukuk kurallarına
yansıtılarak, bağımsızlığa aykırı davranışlar ceza-
landınlır. Toplumda normlara uygun davranmayan
bireylerin sayışı artarsa, toplumsal ve uyum
Bu parçaya göre, aşağıdaki yargılardan hangişine_
ulaşılamaz?
A)
B)
C)
D)
E)
Her grubun ortak değerleri, normları ve amaçlan
Toplumsal gruplar dayanışma ve bağlılık duygu-
lanm geliştirir.
Grup üyeleri arasında bir işbölümü vardır.
İnsanların bir arada olması grup oluşturmaları İçin
yeterlidir.
Gruptaki bireylerin statüsü ve buna bağlı olarak
belli bir rolü vardır.
Bir toplum ya da grupta sosyal davranış ve İlişkileri
belirleyen kurallara sosyal nomdenir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sosyal norm
değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Toplumsal yapı ve düzenih korunması ve
sürdürülmesinde Önemli bir güce sahiptir.
Bir kısım değerler birçok ya da mmet
tarafindan benimsenebilir.
Toplumu oluşturan kişi ve gruplar tarafmdan bilinir
ve benimsenir.
Toplurnsal ilişkilerin üenIenmeşiMe toplurnşal
değerler etkilidir.
Hiçbir şekilde değişmeden yeni kuşaklara aktanlr.
ı ı-c
A)
B)
C)
D)
E)
Toplunsal norrnlar benzer davranışlar-
da bulunrnasını sağlar.
Değer ve normlar bütün toplumlarda aynı şekilde
Toplumsal normlara uymayan bireyler çeşitli
şekillerde cezalandırılır.
Değerler norm hdİne dönüşerek birey üzerindeki
etkisini artır*İlİr.
Normlara uyulmadığı zaman toplumdaki düzen
6.
71
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A)
B)
C)
D)
E)
Bayramlarda büyükleri ziyaret etmek
Yaşlılara otobüste yer vermek
Gürültü yaparak çevreyi rahatsız etrnemek
Şarkl yarışmalarına kafflmak
Yardıma İhtiyacı olanlara yardım etmek
A)
B)
C)
D)
E)
Felsefe Grubu Soru Bankası
Sıradan kalabalık - Otobüs kuyruğunda bekleyen-
ler
Etkin kalabalık - Aynı oyunda rolü olan oyuncular
İzleyici kalabalığı - Aynı maçı seyreden seyirciler
Gösteri kalabalığı - Maaşlarını yetersiz bulan
memurların düzenlediği miting
Etkin kalabalıklar - Sağl solu yağmalayan isyan-
Felsefe Grubu Soru Bankası
