TOPLUMSAL YAPI
7.
8.
Test - 14
İki veya daha fazla bireyin ya da grubun, belli bir hedefe
ulaşmak için içine girdiği yarıştır. Bireysel ya da takım oyun-
larında olduğu gibi temel hedef rakibe üstün gelerek hedefe
ulaşmaktır. Burada bireyler ya da gruplar amaçlarına ulaşmak
ve arzularını tatmin etmek için belirli kurallar çerçevesinde
etkileşimde bulunurlar. Bu etkileşimde ödül tektir ve etkileşim
içinde bulunanlardan sadece biri ödüle ulaşacaktır. Orneğin
süper ligde takımlann şampiyonluk için yarışması, bir sınıftaki
iki öğrencinin sınıf birinciliği için mücadele etmesi bu tür
etkileşimdir.
Bu parçada açıklanan toplumsal etkileşim tipi aşağıda-
9.
10.
Toplumsal hareketlilik, bir bireyin ya da grubun aynı tabaka
içerisinde ya da bir tabakadan diğerine doğru hareketidir.
Bireylerin gelir düzeylerinde, saygınlıklarında ve yaşam bi-
çimlerinde önemli değişikliklere neden olan alt tabakadan
üst tabakaya geçiş ya da üst tabakadan alt tabakaya iniş bi-
çimindeki değişmelere dikey hareketlilik denir. Bireylerin gelir
düzeylerinde, saygınlıklarında ve yaşam biçimlerinde önemli
bir farklılığa yol açmayan değişmelere ise yatay hareketlilik
denir.
Bu açıklamaya göre, aşağıdaki sosyal hareketlilik örnek-
'erinden hangisi diğerlerinden farklıdır?
kilerden hangisidir?
A) Çatışma
C) Rekabet
B)
D)
İş birliği
Benzeştirme
E) Başkı
Önceleri kahve satışı amacıyla kurulan kahvehaneler, Osmanlı
insanının boş zamanlarında buluşabileceği yeni bir mekân
olarak büyük ilgi görmüş, zaman içerisinde erkekler arası
informal ilişkilerin düzenlendiği yeni bir ortaklık ve sosyallik
biçimi doğurmuştur. Halkın buralarda gerek sözlü gerek
seyirlik eğlenceler düzenlemesiyle bir kültür mekânına dö-
nüşmüştür. Bu şekilde toplumsalın oluşumunu sağlayarak
modernleşmenin önündeki engelleri kaldıran kahvehaneler,
bir modernleşme aracı olarak görülerek muhalefet bilincinin
geliştiği yerler olarak siyasi bir işlev üstlenmiş, gazetelerin
toplumsal yaşama girmesi ve kanaat önderlerinin buralarda
buluşmasıyla beraber de kamuoyu oluşumunda etkili olmuş-
tur.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?
A)
B)
C)
D)
E)
Maternatik öğretmeni Melek Hanım'ın milletvekili seçilmesi
İş adamı Yusuf Bey'in ekonomik krizden dolayı iflas ederek
işçi olarak çalışması
Kasabada manav olarak çalışan Kenan Bey'in manavlar
zinciri kurması
Polis memuru Olan Arif Bey'in istifa ederek bir güvenlik
şirketi kurması
Dr. Ayşe Hanım'ın bulunduğu şehirden başka bir şehre
ve hastaneye tayin edilmesi
Sosyolojik anlamda her toplumda sosyal tabakalaşma vardır.
Toplumları tarihsel olarak ele aldığımızda kapalı tabakalaşma,
yan açık tabakalaşma ve açık toplumsal tabakalaşmanın ya-
şandığını görürüz. Kapalı tabakalaşmada birey hangi sosyal
tabakada dünyaya gelmişse orada kalır, yarı açık sosyal
tabakalaşmada birey izin verilen ölçüde tabakasını değişti-
rebilmektedir. Açık sosyal tabakalaşmada ise birey kendisine
sunulan imkanları kullanmak suretiyle sosyal tabakasını
değiştirebilmektedir.
Bu açıklamaya göre tabakalaşma türleri hangi ölçüte göre
belirlenmiştir?
A)
B)
C)
D)
E)
Kahvehanelerin kuruluş amacı
Kahvehanelerin sosyal ilişkilere etkisi
Kahvehanelerin sosyal yaşam alanı olduğu
Osmanlı devletinin insana verdiği önem
Sosyal ilişkilerin modern araçlardan etkilendiği
A)
B)
C)
D)
E)
Ekonomik uğraşa göre
Nüfusun yapısına göre
Sosyal hareketliliğe göre
Yönetim biçimine göre
Sosyal sınıfların çeşidine göre
172
