Toplumsal Kurumlar
3.
4.
5.
6.
Üretimin gerçekleşmesi için kullanılan araç gereç
makine ve benzerleri alt yapı kavramı ile ifade
edilir. Rekabet, satın alma gücü ve benzerleri
ekonomik yaşayış olarak ifade edilir. Verilen
örnekte demiryolu ekonomik yaşayışı değiştirdi-
ğinden doğru seçenek C'dir. E seçeneğinde yer
alan çalışma koşulları kavramının kapsamı dar-
dar. Verilen örnek diğer seçeneklere uygun değil-
Yanıt C
Üretimin tüketimden fazla olması, fazla olan ürü-
nün değiştirilmek veya satılmak İstenmesi pazar
ekonomisini ortaya çıkarmıştır. A seçeneğinde
yer alan paranın bulunması pazar ekonomisinin
ortaya çıkışından çok sonradır. Pazar ekonomisi-
nin ortaya çıktığı dönemlerde malların takas edil-
mesi söz konusudur. Değişilen malların eşitlene-
memesi çeşitli sorunlar yaratınca meta paraya
geçilmiştir. B Ve E sanayi toplumları ile İlişkilidir.
C pazar ekonomisinin sonucudur.
Yanıt D
Mesleki eğitimin usta-çırak ilişkisi İçinde yapıl-
maşl emek yoğun üretim tekniğinin özelliğidir.
Özellikle lonca sistemini hatırlayınız. Bu sistem-
de usta hem İşveren hem de öğretendir. Emek
yoğun üretim tekniklerinin Olduğu toplumlarda
mesleki eğitim kurumlan yoktur. Emek yoğun
üretim tekniğinden ileri teknoloji düzeyine gidil-
dikçe mesleki eğitim veren okulların sayısında
artma olur. Diğer seçenekler ileri teknoloji ile bir-
tikte görülür. Tekrar okunması iyi olur.
Yanıt B
Vatandaşların küçük tasarruflarını toplamak mer-
kez bankasının görevi değildir. Merkez Bankası-
nın görevleri, ulusal paranın iç ve dış değerlerini
koruyucu önlemler almak, para çıkarmak ve
paranın dolaşımını düzenlemek, hükümetlere
mali danışmanlık ve kasadarlık yapmak, kalkın-
ma planlarına uygun para ve kredi politikası izle-
mektir.
Yanıt D
7.
8.
9.
Bölüm 8
Üretimin makineyle yapılması emeğin payını
azaltmıştır. A ve B seçenekleri üretimin makine-
leşmesi ile ilgilidir, ancak verilen örnekte vurgu-
lanmamıştır. D ve E seçenekleri aşrı sermaye
birikiminin sonucu oluşabilecek olasılıklı deği-
şimlerdir, kökle İlgisizdir.
Yanıt C
Bir nesnenin mal niteliği kazanması değişim
amacıyla üretilmesine bağlıdır. Verilenlerden mal
örneğinde köylü pazara tereyağı getirip evine
şeker götürmüştür. Verilenlerden mal olmayan
örneklerde üretilenler başka bir nesneye veya
değişim aracına (paraya) dönüşmemiştir.
Yamt D
Turizm yatırımlarındaki artışla, sanayileşme ara-
sında dolaylı ilişkili olabilir, ancak yakından ilişki-
li değildir. Diğerleri yakından ilişkilidir.
Yanıt D
Gelişmiş ülkelerde üretim İnşan emeğine değil
makineye dayalıdır. Sanayi tarzı üretim, hızlı,
standart ve çok sayıdadır. Bu ülkeler iç pazarla-
randa tüketeceklerinden fazlasını üretmektedir'
Ürün fazlasını satabilecekleri pazar yaratmak en
önemli sorunlarıdır. Bu sorunun çözümü geliş-
mekte Olan ülkelere çeşitli yollardan sermaye
aktarmaktan geçer. Gelişmekte Olan ülkelere
verilen bu paralar 0 ülkenin üretimini artırmak
İçin yapılacak yatırımlara kullanılmaz. Gelişmek-
te Olan ülkeler aldıkları kredi ile gelişmiş ülkeler-
den mal alma anlaşması karşılığında bu parayı
alabilirler. Örneğin büyük bir metro projesi için
dışardan gelen kredi , metronun yapımında kul-
lanılacak malzemenin 0 ülkeden alınması karşılı-
ğında verilir. Kısaca gelişmiş ülkeler bu yolla
gelişmekte Olan ülkeleri ekonomik, dolayısıyla
da siyasal bağımlı hale getirir. C seçeneği de bu
gerekçeyle verilenlerle ilişkilidir. Bu soru yanıtla-
nırken ekonomik malın siyasal mala dönüştüğü
unutulmamalıdır. Örneğin petrol. Ayrıca B seçe-
neğinde ifade edilen hammadde sağlama verilen
davranışla doğrudan ilişkilidir. Örneğin bor
madeni. Gelişmiş ülke tekellerini kamuoyu yön-
lendirmez, tekeller kamuoyunu yönlendirir. Örne-
ğin medya tekelleri.
Yanıt D
Bölüm 8
ÖYS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Bir harcamanın yatırım niteliği kazanması yeni
bir üretim ve hizmet kapasitesi yaratılmasına
bağlıdır.
Yanıt C
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Üretimde standardizasyon, üretilen malların
tamamen aynı üretilmesini anlatır. 'Farklı zaman-
tardaki üretimde düzgünlük ve eşitlik önem
kazanmaya başlamıştır' vurgusu B seçeneğini
doğru kılmaktadır.
Yanıt B
Parçada paranın alışverişte kolaylık sağlama
işlevinden söz edilmektedir.
Yanıt E
Traktör, ağ ve dikiş makinesi sırasıyla çiftçinin,
balıkçının ve terzinin üretim yapmasını sağlayan
üretim araçlarıdır. Örnekte üretim yönteminden
söz edilmediğinden A, hammadde ve ara mallar-
dan Söz edilmediğindem B doğru seçenekler
değildir. Üretim faktörleri, doğa, emek, sermaye
ve girişimcidir. Bu faktörlarden söz edilmediğin-
den D, üretim ilişkisinden söz edilmediğinden de
E doğru seçenekler değildir.
Yanıt C
Zanaat tipi üretim, endüstri tipi üretim ifadelerin-
den hareketle doğru yanıt üretim biçimidir.
Yanıt E
Bu yolla erişilmek istenen temel amaç kaynakla-
rın ihtiyaçlara uygun bir biçimde dağıtılmasını
sağlamaktır. Diğer seçeneklerde bu amaca ula-
şıldlktan sonra olabilecek olası durumlar ifade
edilmiştir.
Yanıt D
Geleneksel tanm toplumlarında kaynakların
büyük bölümünün tüketildiği vurgulanmıştır. Bu
durum tasarrufların azlığını ve dolayışı ile yatırım-
tarın azlığını anlattığından D doğru seçenektir.
Yanıt D
8.
9.
11.
Toplumsal Kurumlar
Az miktarda üretilen eşya da mal sayılmaktadır.
Örneğin zümrüt kolye.
Yanıt E
Verilenler teknik işbölümü örneğidir. D seçene-
ğinde işbölümü olarak yer almıştır. E seçeneğin-
de yer alan otomasyon tekniğinde insan emeği
değil makinenin, motorun enerjisi kullanılır. Bu
teknikte inşan yalnızca planlayan sistemi kuran
olduğundan niteliksiz işgücüne dayalı değildir.
Yanıt D
Kuramların geçerli olup olmadığı gerçek yaşam-
da test edilir. Kuram gerçeklikle örtüşmüyorsa
yanlış değer alacağından varsayımlarının İrde-
lenmesi gerekir. Verilen parçada kuramın ger-
çeklikle örtüşmediği vurgulandığından ekonomik
sosyoloji alanında çalışanlar varsayımların doğ-
ruluğunu irdeleme üzerinde durmuşlardır. A
seçeneği, verilenlerin karşıtı, C, D ve E seçenek-
lerİ verilenlerden bağımsız ifadelerdir.
Yanıt B
Farklı tanımlan Olan üretim kavramı, kimilerince
yalnızca doğadan elde edilenleri anlatır, kimilerin-
ce malın biçim Veya yer ve benzerlerindeki fayda-
mn artırılmasıdır. 1. örnek malda değişiklik yapıl-
maşı yoluyla yeni bir mal elde etme örneğidir (C).
2. örnek kâr elde etmek amacıyla mal sağlamaktır
(D). Örneklerin ikisine de uygun tanım ihtiyaçları
giderecek fayda yaratmaktır A seçeneği üreti-
min tanımı değil üretim faktörlerinden emeğin
(işgücünün) niteliğine yöneliktir. B seçeneğinde
yer alan sayca artma eksik tanımdır,
Yanıt C
12. Sanayi öncesi toplumlarda küçük üretim birimle-
rinde yetenekli kişiler (D) ustqsı ile birlikte (C)
ustasının eğitiminde (B) üretimin her aşamasına
katılarak (A) üretimi gerçekleştirir, Bu tarzda üre-
tim sipariş üzerine yapıldığından seri ve standart
değildir. Usta ya da çırak üretimin her aşamasına
katıldığından iş doyumu yüksektir. (Üretimin her
aşamasına katılmayı bir masanın yapımından
düşününüz. Ağacın seçilmesi, biçilmesi, modelin
çizilmesi, masanın yapılması ve satılması gibi)
Açıklamaya dayanarak bu üretim tarzında eme-
ğin katk'şının az olduğu söylenemez.
Yanıt E
