Toplumsal Kurumlar
LYS SORUSU
l.
Son filminin konusunun anne ve babasının
hikâyesine dayandığı söyleyen yönetmen filmi
şöyle özetler: "Memur Olan babamın tayininin
İstanbul'a çıkmasıyla hikâye başlar. Babam
aynı semtte oturan annemle tanışır ve kısa
zamanda birbirlerini severler. Annem annean-
nemle beraber yaşamaktadır. Babamla evlen-
me karan aldıklarında anneannemi yalnız
bırakmak istemeyen annem babamı kendi
yanlarına taşınmaya ikna eder. Böylece benim
dünyaya geleceğim mutlu yuva kurulmuş olur.
Yönetmenin anne ve babasının evliliğiyle
ilgili Olarak eşin seçildiği gruba göre, eş
sayışma göre, oturulan yere göre evlilik tür-
leri aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla
doğru olarak verilmiştir?
A) Endogami, monogami, neolokal
B) Egzogami, monogami, matrilokal
C) Endogami, monogami, patrilokal
D) Egzogami, poligami, matrilokal
E) Endogami, poligami, neolokal
(2011-LYS)
226
Bölüm 8
Türkiye'nin köylük yörelerindeki geniş aile tipin-
de, aile üyelerinin birbirlerine nasıl davranacak-
Jan, kimin sözüne önce uyulacağı gibi konulara
ilişkin belli kurallar vardır. Örneğin gelinler kay-
nanaya karş gelebilirken, kayınbabaya saygılı
davranırlar. Gelinlerin birbirlerine karşı saygılı
davranışları ise kocalarının yaşlarıyla ilişkilidir.
Örneğin evin büyük Oğlunun eşi, yaşça öteki
gelinlerden küçük olsa da ona büyük gelin denir.
Bu parçaya dayanarak, geniş aileyle ilgili aşa-
ğldaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Ailenin yapısını üyeler arasındaki ilişkiler
belirler.
B) Ailede her bireyin farklı görev ve sorumluluğu
vardır.
C) Ailede işbölümü yaşa göre belirlenir.
D) Aile içi İlişkiler erkek otoritesi üzerine kurulu-
dur.
E) Ailede üye sayısı arttıkça İlişkiler karmaşıklaşır.
(1996-ösş)
"Ailenin temel işlevlerinden biri de çocuğu top-
lumsallaştırmaktır. Ancak aile çocuğa benimse-
teceği değerleri kendisi yaratmaz, kendi dışında
geliştirilmiş olan değerleri aktarır."
Bu görüşe dayanarak aşağıdaki yargıların
hangisine ulaşılabilir?
A) Aynı aile içinde yetişmiş bireyler farklı değer-
ler kazanmış olabilir.
B) Ailenin işlevleri arttıkça, toplumun aileye ver-
diği değer de artar.
C) Birey ait olduğu toplumun değerlerini ailesin-
den öğrenir.
D) Ailenin diğer kurumlara göre daha değerli
sayılması evrensel bir olgudur.
E) Ailenin işlevlerinin sayısı toplumdan topluma
değişebilir.
(1982-öşş)
Bölüm 8
3.
"Çekirdek aile tipinin yaygın olduğu toplumlarda,
ölümün verdiği büyük kederin nedeni, bu aile
tipinin yapısında aranabilir. Anne, baba ve
çocuklardan oluşan bir aile tipinde başlıca
görevler birer kişi tarafından yerine getirilir. Ölen
üyenin yeri, bir başkası tarafından kolayca dol-
durulamaz. Oysa, geniş aile tipinin yaygın oldu-
ğu toplumlarda, ölen üyenin görevini aileden bir
başkası hemen üstlenebilir."
Bu açıklama, aşağıdakilerden hangisi için bir
örnek olabilir?
A) Ölenin ardından duyulan yasın derecesi, aile-
nin yapısı İle İlişkilidir.
B) Çekirdek ailede yasın yoğun olması, az sayı-
da kişi tarafından paylaşılmasından kaynak-
lanır.
C) Geniş aile tipinin yaygın olduğu toplumlarda,
yaş tutulması hoş karşılanmaz.
D) Çekirdek ailede yaş, Ölene duyulan sevgiye
dayanır.
E) Aile yapısı karmaşıklaştıkça duygular abartı-
(1981-ösş)
ÖYS SORULARI
Ailelerin "anaerkil” "ataerkil” ve "modern" (eşit-
likçi, demokratik)” aile olarak sınıflanmasında
hangi ölçüt kullanılmıştır?
A) Ailede kararların alınış biçimi
B) Aile üyeleri arasındaki işbölümü
C) Ailedeki eş sayısı
D) Ailenin sahip olduğu çocuk sayısı
E) Ailenin yerleşme yeri
(1994-ÖYS)
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
2.
2.
3.
Toplumsal Kurumlar
Babasoyu sisteminin egemen olduğu bazı toplu-
luklarda amca kızı ile evlenilemez. Çünkü siste-
min mantığı gereği amca, oğluna dışarıdan gelin
alacak, kendi kızını ise dşarl verecektir. Bu top-
luluklarda gelinler soy dışından gelir, kız evlâtlar
ve kızkardeşler soy dışına verilir.
Burada sözü edilen evlilik türü aşağıdakiler-
den hangisidir?
A) Ekzogami
C) Endogami
B) Monogami
D) Poligami
E) Matrllokal
(1990-ÖYS)
Üss SORULARI
Mısır firavunlarının kız kardeşleriyle evlenme-
leri, aşağıdaki terimlerden hangisiyle ifade
edilir?
A) Monogami
C) Polojlnl
B) Endogami
D) Poligami
2.
E) Egzogami
(1974-üsş)
Bir kadının birkaç erkekle evlenmesi Olayı
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Polietizm B) Polijeni C) Monogami
D) Poliandri E) Zadgura
(1970-ÜSS)
Gerçek kardeşliğe dayanan ve baba soyun-
dan gelen akrabalığın kurulduğu ilk aile tipini
hangi cemiyetlerde görmekteyiz?
A) Modern cemiyetlerde ğ) Öz (aşiretlerde)
C) Sitelerde
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ MANTIK
D) Öz birliklerinde
E) İmparatorluklarda
(1967-üsş)
227
