Toplumsal Kurumlar
13. İşsizliği azaltmak için iş imkanı yaratmak gerekir.
İş imkanı yaratmak için yatırım yapmak, yatınm
için sermaye, sermaye için tasarruf, tasarruf için
gelirin tümünü harcamamak, artırmak gerekir.
Gelirin tümünün harcanmaması da talep azlığını
sağlar. Birbirine bağlı bu ekonomik durum için
ekonomiyi yönetenlerin alım gücü olan halkın
harcama yapmayarak parasını tasarrufa yönlen-
dirmesi için yöntem bulması gerekmektedir, Bu
yöntem paranın bankalara faiz yoluyla çekilmesi-
din Tüketime gitmeyen para bankalarda birikir.
Bu para yatırımcıya kredi Olarak verilir. Böylece
yatınmcıya sermaye kaynağı oluşturulur. Serma-
yenin oluşması yatırım, yatırım da iş olanakları-
nın artması, dolayısıyla işsizliğin azalması
demektir. Teknik olarak kolay görünen bu yön-
tem uygulamada sorunlarla karşılaşır. Sizden
yanıtlamanız istenen soru bu aşamaya yöneliktir.
Bu yöntemle talep İyice azaltılırsa üretilmiş Olan
malın satılamayarak mal stoklarının birikmesine
yol açar. Malını satamayan yatırımcı üretimi
azaltma yoluna başvurur. Ekonominin üretim
tüketim döngüsü bozulacağından yatırımlar aza-
lir ve işsizliğe yol açar. Diğer seçenekler söz
konusu etkenlerin artış ve azalışlarının yanlış ifa-
desinden oluşturulmuştur. Bu açıklama okuna-
rak seçeneklerin irdelenmesi İyi Olur.
Yamt E
14. Çöl sıcağında yaşayan insan için kürkün kulla-
nim değeri yoktur. Kullanım değeri olmayan bir
malın değişim değeri de olmaz. (Antika ve ben-
zerleri yanıltıcı olmasın. Antika biriktiriyor olmak
kullanmaktır.) A seçeneğini solunan hava örne-
ğinde, E seçeneğini elmas örneğinde düşünü-
nüz. B ve C seçenekleri gelişigüzel yargılardır.
Yanıt D
l.
2.
Bölüm 8
Üss SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Enflasyon parada şişkinlik anlamındadır. Enflas-
yon dönemlerinde toplam talep toplam arzdan
fazladır. Bu dönemde toplumda parası olup malı
almaya hazır kişi çok, piyasaya sürülen mal mik-
tarı azdır. Satılan mal az, alıcı çok olduğunda
fiyatlar yükselir. Bu açıklamaya dayanarak enf-
lasyon dönemlerinde fiyatlar genel seviyesinin
yükseldiğini (zam) söyleyebiliriz. C seçeneğinde
fiyat yükselmelerinin talebi azaltlğından söz edil-
mektedir ki enflesyon dönemlerinde talep art-
maktadır. Bu gerekçeyle doğru yanıt C seçene-
ğidir. İç piyasada mal az olduğundan ve dışsatım
azaldığından A seçeneği enflasyonla birlikte
görülür. Talep arttığında tasarruflar azalacağın-
dan yatırım için gereken sermaye oluşturulama-
yacağl için B seçeneği de görülür. Enflasyon
dönemlerinde para mala dönüştürüldüğünde
değer kaybı olmayacağından stokçuluk görülür
(D). Halkın elindeki paradan kaçınarak mala
yönelmesi de aynı gerekçeyle görülen bir durum-
dur.
Yanıt C
Ülkenin tasarrufları yoluyla oluşturduğu kaynak-
lar eşit dağıtıldığında öncelikli olan yatırımlar
gecikeceğinden azgelişmiş bir ülkenin kalkınma-
Sı için gerekli koşullardan biri değildir. (Koşullar
eşit olmadığında eşit dağılım eşitliği sağlamaz.
Örneğin gelirin eşit olmadığı durumda verginin
eşit olması eşitlik sağlayamaz.) A, B, C ve D kal-
kırıma için gerekli koşullardandır.
yanıt E
İ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Bölüm 8
3.
4.
5.
6.
Azgelişmiş ülkelerde doğum ve ölüm oranı yük-
sektir, okuma yazma oranı düşüktür, üretim
insan emeğine dayalıdır ve kişi başına düşen
ulusal gelir düşüktür. C seçeneğinde yer alan
uluslaşma oluşumunun tamamlanmış olması bir
ülkenin gelişmişlik düzeyi İle ilgili değil siyasal
değişimi ile ilgilidir. Aralarında tarih, kültür, dil,
ülkü birliği Olanların oluşturduğu toplum tipi ola-
rak uluslar gelişmiş bir toplumda da oluşma
süreçlerini tamamlayamamış olabilirler.
Yanıt C
İthalat dışalımı anlatır. Kontenjan, devletin dışar-
dan getirilecek malların çeşidini ve sayısını sınır-
lamasıdır. Parça bu sınırlamadan söz etmektedir.
Damping, fiyatı baskılama anlamına gelir. Özel-
tikle malın dış piyasada ucuz satılması anlamın-
da kullanılır. Akreditif, uluslar arası ticaret yapan
kuruluşlara bankalann garantör olması durumu-
nu anlatır. Malın gönderilmesi ile bedelin teslim
edilmesi arasındaki sürede banka bu İşlevi yeri-
ne getirir. Kliring, uluslar arası ticarette iki devle-
tin kendi para Cinslerinden ödeme yapmayı
kabul ettikleri anlaşmadır. Anlaşan ülkelerden
biri diğer ülkeden satın aldığı malın bedelini ken-
di para cinsinden merkez bankasına yatırır.
Dönem sonunda İki devlet hesaplaşır. İşlemleri
kolaylaştırıcı bir anlaşmadır. Takas, uluslar arası
ticarette satılan malın karşılığında mal alma eşa-
sına dayanır.
Yanıt D
Anonim şirket, sermaye ve ortak bakımından en
geniş şirkettir.
Yanıt A
Dışardan getirilen mallan sınırlamak için konten-
jan metodu uygulanır.
Yanıt E
2.
Toplumsal Kurumlar
D. Siyaset
LYS SORUSUNUN çözüMij
Bu parçada mutlak monarşi işe işbaşına gelen
kral ve kraliçenin halkın isteklerini karşılama-
yap, halk ekonomik sıkıntı içinde iken kendileri-
nin bolluk içinde yaşamaları itibarlarını kaybet-
melerine neden Olur. Hâlbuki yönetim şekli ne
olursa olsun iktidar, halkın isteklerini göz önün-
de bulundurmalıdır. Bu kavram ise 'meşruiyet'
kavramına tekabül etmektedir. Meşruiyet, siya-
sal alanda İktidarın gücünü elinde bulunduran
otoritenin hukuk kuralları çerçevesinde kanun-
lara uygun hareket etmesini Made eder. Başka
bir deyişle meşruiyet eylemin yasaya uygun
olmasıdır. Dolayısıyla cevap C seçeneğidir. A
seçeneğinde verilen 'hukukun üstünlüğü' kav-
ramı, her ne koşulda olursa Olsun kanunları
kabul etmektir. B seçeneğindeki 'parlamento-
nun işlevi', demokratik yönetimlerde halkın
seçimle işbaşına getirdiği meclis üyelerinin
görevlerini yerine getirmesi anlamındadır oysa
bu parçada demokrasi yerine mutlak monarşi
ile göreve gelen kişiler olduğu için bu şık yanlış
olmaktadır. D seçeneğinde verilen 'Sivil tolu-
mun gücü' çağımızda özellikle demokrasi kav-
ramı ile birlikte çokça tartışılan ve önemi gittik-
çe artan bir kavramdır. Sivil toplum her türlü
siyasi ve diğer güçlerin otoritesinden bağımsız
olarak kendi isteklerini ve haklarını devlete
karşı kurup geliştirebilen; karar alma sürecinde
devletin politik tercihlerinden, bağımsız olarak
durup kendi kendisini yönlendirebilen bir top-
lumdur. E seçeneğindeki 'kuvvtler ayrılığının
zorunluluğu' demokrasinin zorunlu ögelerin-
den yasama, yürütme ve yargının birbirinin
görevine müdahale etmemesi halidir.
Yanıt C
Bu parçada sivil toplum örgütlerinin üyelerine
sağladığı psikolojik doyum vurgulanmamıştır.
Yanıt C
