Toplumsal İlişkiler, Toplumsal Grup, Toplumsal Statü ve Roller
Bölüm 4
Toplumsal İlişkiler, Toplumsal Grup, Toplumsal Statü ve Roller
Bölüm 4
10. Bir spor salonunda boks çalışanlar Veya bir
salonda güreş karşılaşması izleyenler birer top-
lumsal küme (grup) olmadığı hâlde, bir futbol
takımındaki oyuncular bir toplumsal kümedir
(gruptur),
Buna göre, bir inşan topluluğunun küme
(grup) niteliği kazanması neye bağlıdır?
A) Bir nitelik yönünden benzer olmalarına
B) Fiziksel bakımdan birbirine yakın bulunmala-
nna
C) Benzer etkinliklerde bulunmalarına
D) Bireylerin birbirlerini tanımalarına
E) Ortak bir amaçla işbirliği yapmakta olmalarına
(1984-öyş)
II. Toplumda bazı bireylerin Öne çıkarak toplumu
belli bir yönde harekete geçirebildikleri görül-
mektedir.
Bu bireylerden çoğunun nasıl bir yol tutarak
böyle bir güce eriştikleri söylenebilir?
A) Toplumdaki bireylerin ortak özlemlerini ger-
çekleştirmeye yönelerek
B) İnsanüstü güçlere Sahip olduklarını ileri süre-
C) Kendilerinin öteki bireylerden daha iyi düşü-
nebildiklerini söyleyerek
D) Başka bireyleri, kendi amaçlan doğrultusun-
da kullanarak
E) Geçmişte başarılı olmuş kişilere saygılı dav-
ranarak
(1981-ÖYS)
204
l.
2.
LYS
ÖYS
7.
Üss
"Maddi İhtiyaçları karşılamak amacı ile toplum
halinde insanlar arasında kurulan ilişkilerin tümü-
ne” ne denir?
A) İşbölümü
C) Değişim
B) Ticaret
D) Ekonomik Olay
E) Fiat
(1969-üsş)
Aşağıdaki cemiyetlerden hangisi komünite
Vasfını taşır?
C) Millet
B) Okul
D) Meslek topluluğu
E) Şehir
(1967-üsş)
CEVAPLAR
I.E
B
3.
3.
A
8.
D
10
2.
3.
4.
Bu parça, sosyal rol kavramıyla ilgili bir sorudur.
Gönüllü öğrencilerden oluşan grubun gardiyan
ve mahkûm şeklinde ayrılması, bunlara uygun
şartlan, statüleri benimsemelerini gerektirmekte-
dir. Statü, bireyin toplum içinde sahip olduğu
yerdir ve bu parçada gönüllüler farklı statülerde
yer alıyorlar. Her statünün kendisine özgü olarak
bireye yüklediği bazı görevler vardır. Toplum
bireyin bu görevleri yerine getirmesini beklemek-
tedir. Bireyin statüsüne uygun davranışlarına
"rolü denir. Paragrafın son cümlesinde gardiyan-
ların otoriter ve suçlayıcı hale gelmesi,
mahkûmların ise zaman içinde kaderlerine isyan
etmeleri bulundukları rollere büründüklerini gös-
termektedir. Bu nedenle cevap E seçeneğidir.
Yanıt E
Yasaların yöneticilere belirlediği rol işe başvu-
ranlarla işa uygunluk açısından görüşme yap-
maktjr. Parçada örneklenen yöneticiler kadın
ve erkeklere farklı sorular sorarak yasanın
belirlediği rolü uygulamada farklılaştırmışlardır.
Alan bilgisi iyi Olup bu soruda zorlanan öğren-
ciler çok da üzülmesin çünkü yöneticilerin rol-
terini yerine getirmede tüzük, içtüzük gibi diğer
yazılı kurallar da bağlayıcıdır. Parçada en azın-
dan yazılı kurallardan söz edilseydi doğru
yanıtla parça birbirinden uzaklaştırılmamış
Olurdu. Diğer seçenekler kolay elenebilir nite-
ilktedir.
Yanıt E
Parçada, giysi seçiminin bireylerin statülerine
göre değiştiği vurgulandığından doğru yanıt A
seçeneğidir. Diğer seçenekler kendi içinde doğru
yargılar olup, soru kökü ile ilişkili değildir.
Yanıt A
Futbol takımının tek tek oyuncuların toplamın-
dan farklı bir bütünlük olduğu vurgulandığındşn
ulaşılabilecek yargı C seçeneğinde yer almakta-
dır. Bu parçadan diğer yargılara ulaşılamaz.
Yanıt C
2.
3.
4.
5.
6.
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Parçada, kişiye "doktor olarak hitap edildi" vur-
gulaması ile kişinin anahtar statüsünün doktor-
lük olduğunun grup tarafından belirlendiği anla-
tllmaktadır. Bu gerekçeyle, parçada desteklenen
yargı "Bireyin anahtar statüsünü toplum belirler"
yargısıdır. Parçada, rol çatışması ve nedenlerin-
den ikilcil ilişkilerin nasıl düzenlendiğinden ve
statü çeşitlerinden söz edilmemektedir.
Yanıt D
Bu parçadan ulaşılabilecek yargı, A seçeneğinde
yer alan 'statüyü belirleyen toplumdur' yargısıdır.
Toplumsal statü, bireyin toplumda doldurduğu
yerdir. Birey toplumsal statüsünü doğuştan elde
edebilir veya sonradan kazanabilir. Her İki
durumda da statüyü birey değil toplum belirler.
Parçada, kadını tanrıça yapan da büyücü yapan
da toplumdur yargısı açıkça vurgulanmıştır. B
seçeneğindeki yargı, soru kökünde yer almadığı
gibi aksi de olası bir yargıdır. C ve E seçenekleri
yanlış yargılardan oluşturulmuştur. D seçeneğin-
de yer alan 'kadınlara verilen önem zamanla art-
maştır' yargısı güncel ve öznel bir yargı Olup
parçadan ulaşılabilecek bir yargı değildir.
Yanıt A
Kişi işletme sahibi Olma statüsü devam ederken
bir İş yerinde ücretli çalışarak işçi statüsünün rol-
lerini ayrı ayrı yerine getirememektedir. Rol çatış-
maşı yaşamaktadır. Kendisi ile aynı statüdeki
işçilere patron gibi davranması rol çatışmasıdır.
Paragrafta diğer seçenekler örneklenmemiştir.
Yanıt E
Verilen resim bir kişinin aynı anda birden çok sta-
tüye sahip olabildiğini açıkça göstermektedir.
Yanıt C
Emir verme, sorumluluk yükleme yöneticilik sta-
tüsünün rolleri arasındadır. Yöneticilik statüsü
kalmayan kişinin bu rollerini sürdürmesi imkan-
sızdır. Verilen cümlede 'yetkinin kullanılması
bulunulan mevkiye bağlıdır' yargısı vurgulan-
maktadır.
Yanıt A
Birincil ilişkiler yazısız kurallara bağlıdır.
Yanıt A
205
YGS-LYS.FELS
