Toplumsal Etki - Toplumsal Tutum
3. l. Sabahları geç kalkmaktan hoşlanıyorum.
II. Annem istediği için erken kalkıyorum.
III. Hafta sonlarında sabahları geç kalkıyorum.
Bu sözlerin her biri, söyleyen kişinin hangi
davranışı hakkında bilgi vermektedir?
—L— —11— —NİL—
A) Uyma
B) Alışkanlık
C) Tutum
D) Tutum
E) Alışkanlık
Tutum
Tutum
Uyma
Alışkanlık
Uyma
Alışkanlık
Uyma
Alışkanlık
Uyma
Tutum
(2006-ÖSS Ed-Sos)
4.
5.
172
Nasrettin Hoca bir gün ata binmeye heveslen-
miş. Ancak atın üstüne çıkmayı bir türlü başara-
marnış. Bunun üzerine "Hey gidi gençlik hey"
diyerek içini çekmiş. Şöyle bir çevresine bakınıp
kimsenin olmadığını görünce de kendi kendine,
"Hoca Hocal Senin gençliğini de biliriz." demiş.
Bu fıkrada Nasrettin Hoca'nın ata binememe-
sini Önce, genç olmamasına bağladığı hâlde
sonradan gençliğinde de ata binemediğini itl-
raf etmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıkla-
nabilir?
A) Sosyal etkinin yokluğu
B) Fiziksel yetersizlik
C) Algısal bozukluk
D) Dikkat ve güdü eksikliği
E) Öğrenme güçlüğü
(1994-ösş)
Hangi partiye oy vereceğimizde politikacılar, ne
giyeceğimizde yakın arkadaşlarımız, ne tükete-
ceğimizde de reklâmlar önemli rol oynar.
Bu durum, aşağıdakilerden hangisine bir
örnek oluşturur?
A) Toplumdaki değişmeler, bireylerin davranış-
larını belli yönlerde etkiler.
B) Bireyin değişik konulardaki kararlan değişik
kaynaklardan etkilenir.
C) Toplumsal kurallara uymayan davranışlar
çevrenin tepkisiyle karşılaşır.
D) Birey bir ihtiyacını karşılamak için farklı grup-
larla ilişki kurabilir.
E) Bireyin ihtiyaçlar, çoğaldıkça davranman da
buna bağlı olarak çeşitlenir.
(1989-ösş)
2.
3.
Bölüm 12
ÖYS SORULARI
Sosyal psikolojide, birden çok bireyin "grupn
sayılabilmesi için bazı koşulların yerine gelmesi
gerekir.
Aşağıdakilerden hangisi bu koşullardan biri
A) Ortak amaçların olması
B) Ortak değerlerin oluşması
C) Bireylerin kendilerini grup olarak hissetmeleri
D) Bireylerin birbirleriyle etkileşim İçinde olma-
lan
E) Bireylerin aynı mekânda bulunmaları
(1998-ÖYS)
Reklamlarda bireylerin tüketim alışkanlıklarını,
siyasi propagandada ise bireylerin siyasi tercih-
terini etkilemek için yoğun çaba harcanır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisini sağla-
mak reklam ve propagandanın ortak amacı-
dır?
A) Zihinsel gelişim
B) Algı yanılması
C) Tutum değişikliği
D) Kişilik değişimi
E) Duygusal gelişim
(1996-ÖYS)
Bir araştırmada, aynı deneklerden hem grup
halinde hem de tek başlarına baz•ı kararlar alma-
lan istenmiştir. Deneklerin grup halindeyken, tek
başlarına oldukları durumlara göre daha riskli
kararlar aldıkları gözlenmiştir.
Grup halinde olmanın birey üzerinde böyle bir
etki göstermesi, aşağıdakilerden hangisiyle
açıklanabilir?
A) Grup üyelerinin riske girme konusunda aynı
tutuma sahip olmamasıyla
B) Riske girmenin getireceği sonuçların bilinme-
mesiyle
C) Riskli kararlar almanın bireyleri heyecanlan-
dırmasıyla
D) Grup üyelerinin cesaretli kişiler olmasıyla
E) Sorumluluğun grup üyeleri arasında paylaşıl-
maşıyla
(1995-ÖYS)
Bölüm 12
4. "Kişilerin tutumlarıyla davranışları arasındaki
tutarsızlıklar nüfus araştırmalarında da gözlen-
miştir. Yeni evli çifflere sorulduğunda ideal bul-
dukları ve istedikleri çocuk sayısının 2 ya da 3
olduğunu söylemişlerdir. Bu çiftlerin çocuk sayı-
sına ilişkin, görüşleri yıllar sonra da değişmediği
hâlde düşündüklerinden fazla sayıda çocuk
sahibi oldukları görülmüştür."
Bu paragrafta anlatılan durum, aşağıdaki
genellemelerden hangisine bir örnek olarak
gösterilebilir?
A) Bazı tutumlar, yeni deneyim ve Öğrenmelerle
değişikliğe uğrayabilir.
B) Olumsuz tutum genellikle bilgi azlığından
kaynaklanır.
C) İnsanlar arası etkileşim, tutumların değişme-
sine yol açar.
D) Tutum, değişik nedenlerden ötürü her zaman
davranışa dönüşmeyebilir,
E) Tutumlardaki kararsızlık, tutarsız davranışlara
yol açar.
(1982-ÖYS)
CEVAPLAR
LYS
ÖYS
3.
C
A
2.
3.
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Toplumsal Etki - Toplumsal Tutum
ı,ys SORUSUNUN ÇÖZÜMÜ
Parçada, tutum değiştirmede "uzmanlardan olu-
Şan bir ekip" ifadesi ile güvenilir kaynaklara baş-
vurulduğu belirtilmiştir. D seçeneğini doğru yanıt
olarak düşünenlerin, parçada tüketicinin ön yar-
gılanndan söz edilmediğini dikkate almaları
gerekir. Birçok soruda olduğu gibi, D seçenği
türü seçenekler soruyu yanıtlayanların ön yargı-
larından yararlanılarak yazılmıştır.
Yanıt C
ÖSS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Yarışma, niteliği gereği Ödüle ulaşma isteği yara-
tır. Parçada yer alan "hazırlık süresince inanılmaz
bir uyum ve çalışma sergileyerek” ifadesi ile
dayanışmanın arttığı vurgulanmaktadır. Bu par-
çanın desteklediği yargı, "ödüle ulaşma isteği
grup içi dayanışmayı artırır” yargısıdır. Parçada,
bireylerin itaatkarlığından, liderin özelliklerinden
ve sosyal etkinin niteliği ve zorlayıcıllğından söz
edilmemiştir.
Yanıt E
Parçada birey davranışının başka bireylerin dav-
ranışından etkilenmesi İle Oluşan sosyal uyum
ömeği verilmiştir. Diğer seçenekler sosyal psiko-
lojinin incelediği konulardan oluşturulmuştur,
ancak verilen örnekle ilişkili değildir.
Yanıt A
l-Sabahlan geç kalkmaktan hoşlanma, davranış
değil eğilim belirttiğinden tutum. II-Bulunduğu
grup üyesinin isteği yerine getirildiğinden uyma.
III- Her hafta sonu geç kalkıldığını ifade ettiğin-
den alışkanlık. Doğru yar;ıt, C seçeneğinde
tutum-uyma-allşkanllk olarak sıralı olarak veril-
miştir.
Yanıt C
173
