TOPLUMSAL DEĞİŞME VE GELİŞME
5. Bilim ve Teknobjİ
20 yüzyılın icatları olan otomobil, uçak, bilgisayar, radyo. telefon, tele-
vizyon vb. teknolojik araçlar insanların tüm alışkanlıklarını değiştirmiştir.
21 yüzyılın en önemli teknolojik gelişmelerinden biri olan genel ağla bir-
şiber zorbalık denen yepyeni bir Suç türü Çıkmış, buna
cezai yaptırımlar geliştirilmiştir. Tıp alanındaki kök hücre üretimi, tümör-
lerin daha çabuk tespit edilmesini sağlayan optik görüntüleme sistemleri,
ilk yapay DNA'll organizma üretimi vb. gelişrrwler, ölürncijl birçok mastar
lığın tedavi edilmesini sağlayarak ölüm oranlarını azaltma potansiveli ta-
Çünkü daha Önceki yüzyılda gerçekleşen alanındaki
lişrneler dünya oenelinde ölüm oranlarını azaltarak nüfusun arımasıma
yol açmıştır. Bundan iki yüz yıl önce Malama inşan ömrü elli yaş civarı
İken şeksen beş kadar Bilim, teknik teknolojide-
ki her değişim: toplunum nüfus yapısından hukuk kurallarına, değerlerin.
den ekonomisine, siyasetinden aile yapısına kadar birçok değişimi bera-
0
t:wrinde getirir,
6. Demokratikleşme
Demokrasi, tarihsel olarak sadece seçrne ve
seçilme hakkının elde edilmesine değil her
alanda bir özgürlük atmosferinin oluşmasına
katkı sağlamıştır. Dini dogmaların sorgulandığı
özgürlük düşüncesinin öna çıktığı Aydınlan-
ma Dönemi'nde zihinsel yaratıcılığın önü açıl-
mış, bilimsel çalışmalar hız kazanmıştır, Günü.
müzda do düşünen özoürlüğü, Oşitlik, hukukun
üstünlüğü gibi değerlere sahip toplun-üar deği-
şime daha açık olarak kabul Odilir. Toplumsal
eşitliğin esas alınması, düşünce ve ifade öz-
gürlüğü. Cinsiyet ortadan
vo kadın•orkok Oşitliğinin osas alınması, hukw•
üstünlüğü gibi temel demokratik İlkeleri be-
nimseyem ülkelerin toplumsal gelişmeye daha
açık olacağı söylenebilir.
Z Kültür
Kültürel faktörler insanların yaşayış biçirni-
nİ, tüketim alışkanlıklarını, İnanç Sistemlerini,
davranış kalıplanm aynı zamanda toplumsal
norm ve değerleri etkilemekte ve değiştirmek-
tedir. Kültür, bir toplumda bireylerin ne düşün-
düklerini ve hissettiklerini büyük oranda bo-
Bu anlamda kültürün bir parçası Olarak
inanç. toplumsal değişmeyi etkileyen kültürel
faktörlerden bir tanesi olarak görülebilin We-
berin Protestan ahlakı ile kapitalizmin ortaya
çıkışı arasında kurduğu ilişki, özellikle inançlar
Ve toplumsal değişme alanlarında yapılan Ça-
I'şmalarda etkili olmuştur,
SOSYOLOJİ
8. Demografi
Nüfus sayış/ ya da büyüm oranımdaki her ciddi artış ya da azalış,
yal hayatı olumlu ya da olumsuz etkiler, Tarihte sıkça görüldüğü gibi
demografik değişimler kitlesel qöçIOl, küll[irol yayılma, bazen savaş•
'arda 9öçmenIorin diğer toplumların nüfuz bölgelerini istilası şeklinde
Oluşabileceği gibi kaynaklann azalınası, toplumun kemli içindeki sos-
yal dağınıklık ve çatışma ile de oluşabilir, Dünya nüfusu, günümüzdeki
oranlarıyla artmaya devam Olda ve diğer doğal kaynak taleple.
ri karşılanamaz qolo«mktif. Yotorsiz boslonmo, hastalıklar vo nuıh•
temel savaşların bir sonucu olarak ölüm oranlarının hızlı yükselrnesiyle
yaşanabilecek hızlı nüfus azalması, şimdi çok uzak gibi 9özükom olum-
Suz sosyal değişimleri de beraberinde getirecektir,
9. Kitle İletişim Araçhrı
Çağmada gelişmiş Olan kitle iletişim
birçok neden
maktadır, Radyo ve televizyon saye-
Simde birtakım bilgileri uzak yerlere
Olanağı doğmuştur,
Genel ağın her türlü bilgiyi hızlı bir bi•
çirrx]e yayma potansiyeli, bazı olum-
sulukları da beraberinde getirmiş-
tır. Çünkü bilgi kaymaklarının kontrolü
güvenilir Olmayan bilgile-
rin de yayılması söz konusu olmuş-
tur. Genel ağın yaygınlaşması ile
tüketim al'şkanI'kJarmdan ticaretin biçimine kadar bir dizi değişim ya-
şanmıştır. Örneğin günümüzde genel ağ üzerinden dünyanın her ye-
alışveriş yapmak mümkündür, Bunun Sonucu Olarak ticaret,
leneksel yöntemlere oranla hem daha hızlı Nem de daha çeşitli hâle
gelmiştir Hat yeni değişim: toplumun sosyokültürel, hukuki, psikolojik,
ekonomik, politik vb. Süreçlerini değiştirmiştir.
