Toplumsal Değişme, Toplumsal Gelişme
9. İnsanoğlu besinlerini avcılık-toplayıcıllkla elde
ettiği göçebe yaşamdan sonra, sebze, meyve ve
tahıl yetiştirdiği, hayvanları evcilleştirdiği yerleşik
düzene geçmiştir. Bu aşamada, insanoğlu kendi-
ne uzun süre yetecek miktarda besin üretmeye
başlamış; boş zamanlarında taş, boynuz, kemik,
fil dişi, deri, toprak ve madenden araç, gereç ve
süs eşyası yaparak zanaat ve ticareti öğrenmiştir.
Yerleşik yaşama geçişle birlikte, insanların
zanaat ve ticaret gibi uğraşlara yönelmesine
olanak sağlayan gelişme aşağıdakilerden
hangisidir?
A) Daha nitelikli giysi ve barınaklar yapılması
B) Üretenlerin tüketeceğinden daha fazla ürün
elde edilmesi
C) Beslenme alışkanlıklarında değişiklik olması
D) Nüfus yoğunluğunun artması
E) Toplumlar arasındaki anlaşmazlıkların çoğal-
ması
(1994-ösş)
10. Ulusumuzun son yıllarda karşılaştığı yoğun olay-
lar dönemimizin gençlerini eski dönemlerin yaş-
filan kadar deneyim sahibi yaptı. Gençlerimiz
belki de büyüklerinden üç kat daha fazla olaya
tanık oldukları İçin, onları kendi yaşlarından üç
kat yaşlı sayabiliriz. Gençlerimizin geçirdikleri bu
deneyimlerden yararlanıp ülkeye hizmet edecek-
lerine, dirençle ve inançla donanmış olarak
görevlerini hakkıyla yerine getireceklerine İnanı-
yorum.
Günümüz Türkçesine çevrilmiş olan bu söz-
leriyle Atatürk'ün Türk toplumuna vermek
istediği temel mesaj aşağıdakilerden hangisi-
dir?
A) Ulusa düşen İlk iş, gençlerin kendilerine
güvenmelerini sağlamaktır.
B) Gençlere ulusal tarih çok İyi öğretilmelidir.
C) Gençlere güvenilmeli ve ülke kalkınmasında
görevler verilmelidir.
D) Toplumsal sorunların çözümünde geleneksel
yöntemlere başvurulmalıdır.
E) Deneyimli büyüklet:ğençlere yol göstermeli-
din
(1993-ösş)
11.
Bölüm 9
İnsanlığın ilk dönemlerinde, bitki ve hayvanların
doğal çoğalma hızlarından daha hızlı bir biçimde
tüketilmesi kıtlık yaratabilirdi. Bu tehlike, insanın
yerleşik hayata geçmesiyle birlikte gerçekleşen
Tarım Devrimi ile önlenmiştir.
Buna göre Tarım Devrimi nasıl tanımlanabilir?
A) İnsanın bitki ve hayvan türlerinin çoğalmasını
denetim altına almayı öğrenmesi
B) İnsanın yenebilecek bitkileri toplamayı ve
hayvanları avlamayı öğrenmesi
C) Tarım ürünlerinin sanayide İşlenerek mamul
madde haline getirilmesi
D) Ateşin bulunmasıyla insanın, önceleri yaşa-
maşına elverişli olmayan yörelerde de yaşa-
maya başlaması
E) İklimin daha elverişli hale gelmesi sonucu
doğada, yenebilecek bitki ve hayvan türleri-
nin çoğalması
(1991-ösş)
Bölüm 9
13. Ekonomik ve teknolojik gelişmeler toplumsal
davranış biçimlerini etkileyerek değişmeye zor-
lar. Fakat toplumsal davranış biçimleri bu tür
etkilere karşı dirençlidir, hemen değişmez.
Aşağıdakilerden hangisi, toplumsal davranış
biçimlerinin kolay değişmediğini gösteren
İyi örnektir?
15.
Toplumsal Değişme, Toplumsal Gelişme
İlk daktilo makinesi 18. yüzyıl başında yapılmış,
ancak yüz elli yıl kadar sonra yaygın Olarak kul-
lanılmaya başlanmıştır. Oysa 19. yüzyılın sonla-
rinda ilk denemeleri yapılan televizyon, hızla tüm
toplum kesimlerine yayılmıştır.
Bu örnek aşağıdaki genellemelerden hangisi-
ni destekler?
14.
12. Toplumsal öğelerin değişme hızları birbirinden
farklıdır. Bu yüzden belli bir zaman aralığında,
bazı toplumsal öğeler hızla değişerek farklılaşır-
ken bazı öğelerde çok az değişiklik görülür.
Bir toplumda gözlenebilecek aşağıdaki
durumlardan hangisi bu görüşle açıklanabi-
lir?
A) Geleneksel ve çağdaş özelliklerin bir arada
bulunması
B) Toplumsal değişimin kararlı ve sürekli olması
C) Toplumda Olup bitene karş duyarlılığın att-
ması
D) Kişisel ve yüzyüze ilişkilerin yaygınlaşması
E) Bazı toplumsal kurumların birden çok işlevi
yerine getirmesi
(1990-ösş)
YGS-LYS FELSEFE- PSİKOLOJİ -SOSYOLOJİ MANTIK
A) Sanayileşmiş toplumlarda geleneksel davra-
nış biçimlerinin de görülmesi
B) Gelişmekte olan ülkelerin ulusal kimliklerini
yitirmesi
C) Sanayileşme sürecinin ülkeden ülkeye farklı-
lıklar göstermesi
D) İşlevini yitiren toplumsal davranış biçimleri-
nin terk edilmesi
E) Davranış biçimlerinin uygun toplumsal koşul-
larda oluşması
(1987-ösş)
Üretimde otomasyon ve uzmanlaşmanın yaygın-
laşması, farklı niteliklere sahip Olan bir işgücü
ihtiyacını doğurmuştur. Bu da eğitimde bir işe
veya mesleğe hazırlayıcı faaliyetlerin yaygınlaş-
maşına yol açmıştır.
Bu durum, toplumsal kurumların değişmesiy-
le ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine örnek
olabilir?
A) Toplumsal kurumların hızla değişmesi buna-
lımlara yol açar.
B) Yerleşik toplumsal kurumlar diğerlerinden
daha yavaş değişir.
C) Toplumsal kurumlardan birindeki değişme,
diğerlerini de değişmeye zorlar.
D) Toplumsal kurumların değişmesinde kendi iç
dinamikleri önemli bir rol oynar.
E) Değişme süreci içindeki bir kurumun bazı
işlevlerini diğer toplumsal kurumlar üstlenir.
(1986-öSS)
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
A) İnşan ihtiyaçları çeşitlenmiştir.
B) Belli süre içinde gerçekleşen buluşların sayışı
anmıştır.
C) Bilimsel bilgi birikimi artmıştır.
D) Buluştan, yaygın bir şekilde yararlanma süre-
si kısalmıştır.
E) Üretimde, beklenmeyen ölçüde bir verim
artışı olmuştur.
(1986-ösş)
16. Bir toplumda aşağıdaki değişikliklerden han-
gişi bir kalkınma Ölçütü sayılmaz?
A) Nüfusun artması
B) Toplumsal hareketliliğin artması
C) Okur-yazar oranının artması
D) Meslek çeşitlerinin artması
E) Sanayi yatırımlarının artması
(1984-ösş)
17. "Endüstriyel üretimde kullanılan ilk makine, 1733
yılında John Kay'in yaptığı ve 'uçan mekik' adını
verdiği bir dokuma makinesidir. Bu makine o
kadar hızlı çalışıyordu ki ipliklerini çıkrıkta büken
dokumacılar iplik yetiştiremiyorlardı. Bu durum
iplik bükme makinesinin icadına yol açtı.”
Bu olay, aşağıdakilerden hantsine bir örnek
olamaz?
A) İhtiyaçlar icatları hızlandırır.
B) İcatların yaygınlaşması uzun zaman alır.
C) Üretimde, değişik işler uyum içinde yürütül-
melidir.
D) İcatlar yeni sorunlar yaratabilir.
E) İcatlar üretimi artırabilir.
(1983-ösş)
253
