Toplumsal Değişme, Toplumsal Gelişme
3.
4.
Bölüm 9
İkinci Dünya Savaş'ndan sonra çok hızlı bir
gelişme sürecine giren Japonya'da ekonominin
büyümesiyle hizmet talebi arttı, kadınlar daha
kolay iş bulmaya başladı. Bugün çalışanların
%40' ım oluşturan kadınlar için Konfüçyüs'ün
"Gençliğinde babana, yetişkinliğinde kocana,
yaşlılığında oğluna hizmet edeceksin." ilkesi
önemini hızla yitiriyor, eski geleneklerin etkisi ve
görücü usulü evlilik azalıyor. Kadın çağdaş dün-
yada erkeklerle aynı statüye ulaşıyor.
Bu parçada sözü edilen durum aşağıdakiler-
den hangisine örnektir?
A) Ulusal amaçların ekonomik gelişme üzerin-
deki etkisine
B) Siyasal yönetimdeki değişmenin ulusal
amaçlar üzerindeki etkisine
C) Ekonomik değişmenin toplumsal değerler
üzerindeki etkisine
D) Toplumsal değerlerdeki değişmenin eğitim
sistemi üzerindeki etkisine
E) Ekonomik gelişmenin siyasal yönetim üzerin-
deki etkisine
(1998-ösş)
Kentlerde insanların kırsal kesimde yaşayanlara
oranla daha fazla kişiyle ilişki içinde olmalarına
karşın, kırsal yerleşmelerde akrabalık bağlan,
komşuluk ilişkileri çok daha güçlüdür. Tarihin hiç
bir döneminde bireyler, günümüzün büyük kent-
lerindeki iletişim ve ulaşım olanaklarına sahip
insanlar kadar birbirine yakın, bir 0 kadar da bir-
birinden uzak olmamıştır.
Bu parçada kentli yaşam biçiminin hangi
özelliği eleştirilmektedir?
A) Mal ve hizmetlerin çeşitlenmesi ile birlikte
tüketimin artması
B) Toplumsal rollerin artması sonucu uyumun
zorlaşması
C) Yaşamda rekabetin önem kazanması ile bir-
likte işyeri kurallarının değişmesi
D) Koşullardaki iyileşmelere karşın, insanlar ara-
-sındaki sosyal bağların zayıflaması
E) Çok sayıda İnsanın yaşaması nedeniyle gün-
delik yaşamın güçleşmesi
(1998-ösş)
- SOSYOLOJİ - MANTIK
Bölüm 9
l.
2.
ÖSS SORULARI
Ankara, başkent ilan edilme kararının alınmasıyla
bir anlamda Cumhuriyet'in yeni kurumlarını,
dünya görüşünü, yaşam biçimini ülkeye yayma
işlevini de üstlenmiştir. Ankara, bir yandan ilk
modern kent planına, ilk yapı kooperatifine, ilk
kamu konutlarına, ilk yaya bölgesine öncülük
etmiş, bir yandan da ilk düzensiz kentleşmeye,
İlk gecekondulaşmaya ev sahipliği yapmıştır.
Bu parça aşağıdakilerden hangisine örnek
oluşturur?
A) Kentlerin varlığının sanayileşmenin gösterge-
si olduğuna
B) Serbest toplumsal değişmenin kültürel
gecikmeye yol açtığına
C) Değişimin, kırsaldan kentlere doğru olması
gerektiğine
D) Toplumsal kurumların değişme hızının aynı
olmayacağına
E) Toplumsal dönüşümün her zaman istenen
yönde olmayacağına
(2009-ösş)
1868'de ilk trafik Işıkları Londra'da kullanılmaya
başlandı. Daha motorlu araçların olmadığı, yal-
nızca at arabalarının olduğu bir devirde, trafik
Işıklarının hizmete sunulmasının nedeni, arabalar
değil "özel" yayalardı. Asıl amaç, meclis üyelerini
ve asilleri korumaktı. Günümüzdeyse trafik Işık-
larının kulanım amacı çok değişmiştin
Bu parçaya dayanarak aşağıdaki yargılardan
hangisine ulaşılabilir?
A) İnşan ihtiyaçları zamanla çok çeşitlenmiştir.
B) Teknoloji toplumsal yaşama göre şekillenir.
C) Tenolojinin bir ülkedeki kullanımı başka ülke-
leri de etkiler,
D) Toplum geliştikçe toplumsal kurumların işlevi
de değişir.
E) Teknoloji günümüzde her alanda kullanıl-
maktadır.
(2008-öss sos-2)
5.
6.
Eskiden, âşıklar diyar diyar gezerek halkın dert-
lerinin duyurulmasına aracılık ederlerdi. Kars
yöresinden bir âşık, köyündeki yoksulluğu şiiri-
ne, türküsüne döküp diğer insanlara ulaştırırdı.
Bugün basın ve televizyon var. Bu nedenle, ülke-
mizde âşık geleneği sona eriyor.
Bu parçada, âşık geleneğinin son bulması
aşağıdakilerden hangisine bağlanmaktadır?
A)
B)
C)
D)
E)
Toplumsal gereksinimlere
Teknolojik değişmelere
İşbölümündeki farklılaşmalara
Bilgi birikimindeki çeşitlenmelere
Bireyler arası dayanışmanın azalmasına
(1997-ösş)
7.
8.
İnsanoğlunun ateşle tanışması, büyük bir olası-
İlkla, doğal yangınlar sırasında olmuştur, O
dönemde doğada tek başına yaşayan İnsan
güvenlik içinde uyumak, besin aramak ve bu
sırada da ateşin sönmesini engellemek duru-
mundaydl. Bu nedenle, birkaç kişinin bir araya
gelerek nöbet tutması ve bazı işleri paylaşması
gereği doğdu.
Buna göre, insanın ateşl-şöndürmqmp-ça»a:
ş', aşağıdakilerin hangisine adım atılmasını
sağlamıştır?
A) Toplumsal yaşama
B) Aile kurumuna
C) Nüfus artışına
D) Yerleşik yaşama
E) Avcılık ve toplayıcılığa
(1996-öSS)
- LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Toplumsal Değişme, Toplumsal Gelişme
Makineleşmeyi, insanlan tembelliğe ittiği, kırlan
yok edip kentleri doğurduğu, çevreyi kirlettiği,
çalışanlar arasındaki farklılaşmayı pekiştirdiği ve
insanlar arasında yabancılaşmaya neden olduğu
için kınıyorum.
Böyle bir eleştiriye, makineleşme sonucu
ortaya çıkan aşağıdaki durumlardan hangisi
yol açmıştır?
A) İnsanların düşünsel çalışma olanağının art-
maşı
B) İnsangücü ile gerçekleştirilemeyecek İşlerin
başarılması
C) İnşan emeğindeki verimin yükselmesi
D) Emeğin üretimdeki payının azalması
E) Doğadaki dengenin ve toplumdaki düzenin
değişmesi
(1995-öşş)
Atatürk'ün lider olarak ortaya çıkmasında rol
oynayan etkenlerden biri, Anadolu toprağının ve
insanının başka ulusların denetimi altına girmiş
olmasıydı. Anadolu İnsanı bu duruma razı olup,
bağımsızlığına ve özgürlüğüne ölümü pahasına
sahip çıkmasaydı ve Atatürk'ün aldığı kararlara
destek vermeseydi, Atatürk belki de bir Türk
lideri olmayacaktı.
Bu parçada, bir liderin ortay? çıkmasından rol
oynayan etkenlerin hangisinden söz edilmek-
tedir?
A) Yeni düşüncelerin toplumda önemli görülme-
si
B) Elverişli toplumsal koşulların bulunması
C) Toplumda geleneksel ilişkilerin yaygın olması
D) Liderin sorunlara gerçekçi çözüm yolları
önermesi
E) Liderin belirli bir eğitim düzeyine gelmiş
olması
(1995-ösş)
251
