TONUM
a2) Yerel saati ve meridyeni bilinen bir merkeze göre, yerel saati bilinen
başka bir merkezin bulunduğu meridyen şöyle bulunur.
Yerel saat farkl bulunur.
Yerel saat farkl bölünür. Sonuç meridyen farkıdır.
Meridyen farkı,
Sorulan merkez doğuda İse verilen meridyen ile toplanır.
v' Sorulan merkez batıda İse verilen meridyenden Çıkarılır.
Bir rn"yen üzerindeki bütün nokta.&nn
yerel saat Öğle vakitleri W boyunca ay-
m Ren, Güneş'in doğuş-batş sade-
21 Mart ve 23 EylüVde aynıdır. Bu du-
mm, enlem farkından Eynakhmr. Çünkü
gece - gündüz uzunluğu enleme göre de-
Dünya batıdan doğru döndüğü
İçin; doğuda Güneş erken doğar erken
batar, batıda Güneş geç doğar geç bant.
ÖRNEK SORU:
21 Mart günü 260 Doğu meridyenindeki
K merkezinde Güneş 0710'da doğarsa
45• Doğu meridyenindeki L merkezin-
de saat kaçta doğar?
COĞRAFİ KONUM
ÖRNEK:
23 Eylül günü 440 Doğu meridyeninde yer alan Iğdır'da CW4'de doğan
GÜmeş. aynı gün İzmk'de 1912'de battığına göre İzrnir hangi meridyen
üzerinde yer almaktadır:
1912
440 Doğu
Iğdır
doğuş
ÖRNEK:
Ankara
900
Taşkent
1124
1124 _ 900—224— 144 dakika (yerel saat farkı)
144 : 4—36 meridyen farkı
33 + 36—69' Doğu (Taşkent'in bulunduğu meridyen)
b) Güneş'in doğuş ve batışı İle İlgili sorular:
Bu tür sorularda ya gündüz süresi ya da ekinoks tarihleri verilir. Ekinoks ta-
rlhlerinde gündüz süresinin her yerde 1200 saat olduğu hatırlanmalıdır.
Güneşin doğuşu, batış ve gün uzunluğu ile ilgili problemler şu şekilde çözülür.
hl) Güneş'in bir meridyende doğduğu diğerinde battığı saatler verilip bir
yerin meridyeni soruluyorsa;
b/ Güneş'in doğduğu saatin üzerine gündüz süresi eklenir (Ekinokslarda
1200 saat). Ya da Güneşin battığı saatten gündüz süresi çıkarılır.
Büyük değerden küçüğü çıkarıldığında İki meridyen arasındaki yerel
saat farkı bulunur.
b/ Yerel saat farkı 4'e bölünür ve meridyen farkı bulunur.
Meridyen farkı, sorulan yer batıdaysa çıkarılır, doğudaysa toplanır ve
sonuç bulunur.
Coğrafya 1-2 Kanı.jAh,laprnfr I Soru Bankası
A) 0554
B) 0654
D) 0826
E) 0926
0604+ Iğdır'da Güneş'in batış saati
1912 — dakika yerel saat farkı
68:4— 17 meridyen hrkl
440 — Doğu İzrnjr'in yer aldığı meridyen
b2) Meridyenleri bilinen iki yerden birinde Güneş'in doğuş ya da batış saati
verilip diğer yerde Güneş'in doğuş ya da batış saati sorutursa;
Doğuş vakti verilip batış vakti sorulma gündüz süresi eklenir. Batış
vani verilip doğuş vakti sorulursa, gündüz Süresi çıkarılır. Böylece me-
ridyaıi bilinen yerde Güneş'in kaçta doğduğu ya da battığı Öğrenilir.
Meridyen farkı bulunur, 4 ile çarpılır ve yerel saat fark' bulunur.
Yerel saat farkı, doğudaki yerdeki saat soruluyorsa çıkarılır, batıdaki bir
yerm saati soruluyorsa toplanır.
ÖRNEK:
21 MM günü, 2T Doğu meridyeninde yer alan Balıkesir'in Edremit
ilçesinde 0612 de doğan Güneş, 3T Doğu meridyeninde yer alan Sam-
sun 'un Terrne İlçesinde kaçta batmuşür2
ÇÖZÜM:
26' Doğu
45-26- 19
19" z 76
76 :
710 _ z 554
K ve L merkezeri az.sm& 19 (45 — 26219)
meridyen farkı vardır. 19x4—76 dakika
76:60—1 saat 16 dakika yerel saat farkı
bulunur. L merkezi daha doğuda yer aldığı
İçin, Güneş daha önce doğacağından
re' çknkr. 0710— 116—0554 b-lkmur.
YANIT: A
27' Doğu
0612
Doğuş vah
370 Doğu
Terme
Batış vakti
0612+ 1 Edremit'te Güneş'in batış vakti
3T — x 4—40 dakika Edremit İle Terme arasındaki yerel saat fark
1812 — COO—1732 Terme'de Güneş'in battığı vakit
Güneş erken Mar.
—30—
—31—
ÖRNEK SORU:
Rize ve Bingöl il merkezlerinin yakından
404 doğu meridyeni geçer.
Buna göre, Rize ve Bingöl, aşağıdaki-
lerden hangisi bakımından yıl boyunca
birbirinin aynıdır?
A) Güneş Işınlarının gelme
B) Güneşlenme süresi
C) Yıllık ortalama sıcaklık
D) Gün İçinde, gölge boyunun en kışa Ol-
düğü an
E) Yaz ile kış arasındaki sıcaklık fark'
ÇöZüM•.
Aynı meridyen üzerindeki merkezlerde Öğ-
le vakti aym anda yaşandığı İçin gün İçinde
gölge boylarının en kışa Olduğu an, yıl
boyunca birbirinin aynıdır.
YANIT: D
ÖRNEK SORU:
Yerel saati başlangıç meridyeninden, 40
dakika geri Olan X noktası İle İlgili,
l. Ekvator'a olan uzakhğl,
II. Tarih değiştirme çizgisine göre zaman
III. Başlangıç meridyenine Olan uzaklık,
W. Güneş Işınlarının geliş açısı
niceliklerinden hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnızı B)iaınrzll C) yalnızm
911 velV
D)lvelll
ÇöZüM:
X merkezinin yalmzca 200 bat' boylamında
(40 : 42 200) olduğu bilindiğine göre, yal-
nızca tarih değiştirme çjzgişine (180.
meridyen) göre zaman farkına Jaşllabiiir.
Verilen bilgilerden X merkezinin enlemi ve
yarımküresi belirlenemez
YANIT: B
Coğrafya 1-2 Konu Anlatırnh / Som Bankası
