Tohum Oluşumu
Çift döllenmeden sonra tohum taslağı farklılaşarak tohumu oluşturur.
Tohum, bitkilerin üreme ve yayılmasında görev alır.
Tohum dıştan içe doğru incelendiğinde tohum kabuğu, besi doku (en-
dosperm) ve embriyo olmak üzere üç kısımdan oluşur. Tohum taslağı-
mn dış çeperlerinin gelişmesiyle oluşan tohum kabuğu, tohumu dış et-
kilerden ve uygun olmayan çevre koşullarından korur. Embriyo ve besin
kaynakları, sert bir tohum kabuğu tarafından sarılır. Endosperm, kapalı
tohumlu bitkilerde polar çekirdeklerin döllenmesi ile oluşan triploid (3n)
kromozomlu hücrelerden oluşur. Endosperm, çimlenme sırasında emb-
riyonun kullanacağı besin maddelerini depolar.
Zgot, mitoz bölünme ile gelişerek embriyoyu oluşturur.
Embriyonun yapısında; embriyonik kök, embriyonik gövde ve çenek adı
verilen yapılar bulunur.
Tohum, bitkinin türüne göre değişen oranlarda protein, yağ, nişasta vb.
depolar.
Tohumlu bitkilerde embriyoyu kaplayan etli kısma çenek denir. Çenek,
endospermden aldığı besini embriyoya aktarır. Tohum taslağında bir çe-
nek bulunduran bitkilere tek çenekli, iki çenek bulunduran bitkilere ise
çölELiM
Tek ve çift çenekli bitki tohumu incelendiğinde
aşağıda verilen kısımlardan hangisine rastlan-
maz?
A) Kabuk
B) çenek
C) Endosperm
D) Embriyonik gövde
E) Yaprak
Tek ya da çift çenekli bitki tohumu yapısında yap-
rak bulunmaz. Yaprağa olgun bitki döneminde
rastlanır.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
çift çenekli bitkiler denir.
tohum kabuğu
endosperm
çenek
embriyonik
gövde
embriyonik
kök
Tek çenekli tohumu
Meyve Oluşumu
çenekler
Çift çenekli tohumu
tohum
kabuğu
embriyonik
gövde
embriyonik
H sıcAK BÖLGE
Basit meyve
Bileşik meyve
Küme mewe
Yalancı meyve
Döllenmeden sonra çiçeğe ait erkek ve dişi organlar kurur, taç ve çanak
yapraklar dökülür.
Mewe, yumurtalığın gelişip farklılaşmasıyla oluşur.
Meyve uykudaki tohumların korunmasını ve yayılmasını sağlayacak şe-
kilde özelleşmiş yapılardır.
Basit Meyve: Bir çiçeğe ait tek bir yumurtalığın gelişmesiyle oluşan meyve-
dir. Kiraz ve kayısı gibi.
Küme Meyve (agregat): Bir çiçeğe ait birbirinden ayrı yumurtalıkların bir bü-
tün olarak gelişmesiyle oluşur. Çilek ve dut gibi.
Bileşik Meyve: Bir çiçek sapına bağlı birden fazla çiçeğe ait yumurtalıkların
bir bütün olarak gelişmesiyle oluşur. Ananas gibi. Yalnız yumurtalığın geliş-
mesi ile gerçek meyve (kiraz), yumurtalıkla beraber meyve oluşumuna çiçe-
SIRA SENDE - 9
l. Tohumun yayılmasında görev alır.
II. Yumurtalığın gelişmesi ile oluşur.
III. Tohumun korunmasını sağlar.
Meyve ile ilgili olarak yukarıdaki açıklamalar-
ğin diğer kısımları katılırsa yalancı meyve (elma) oluşur.
dan hangileri doğrudur?
z- Meyvelerin ve tohumların ana bitkiden daha uzak mesafelere yayılması
A) Yalnız I
rüzgar, su, hayvan ve insanlar aracılığıyla gerçekleşir.
D) II ve III
169
B) ı veli
C) ı ve III
E) l, II ve III
