Tiroit bezi
Soluk borusu
Büyüme ve gelişme sırasında protein sentezini hızlandırır. Nabız ve tan-
siyonun artmasına neden olur.
Tiroit bezinin tiroksin salgılaması hipofiz bezinden salgılanan TSH hor-
monu tarafından kontrol edilir.
Hipotalamusun salgıladığı hormonlar hipofiz bezini uyarır ve buradan
salgılanan TSH hormonu da tiroit bezini uyararak tiroksin hormonunun
salgılanmasını sağlar. Kanda artan tiroksin hormonu, negatif geri bildirim
sistemi ile tiroidin daha fazla uyarılmasını engeller.
Salgılattırıcı
TSH
hormon
Hipofiz Tiroit Tiroksin
(TRH)
Negatif Geri Bildirim
Tiroksin hormonu eksikliğinde çocuklarda kretenizm hastalığı görülür.
Bu çocuklarda zekâ geriliği ve büyüme problemleri ortaya çıkar.
Yetişkinlerde eksikliğinde hipotriodizm (miksödem) rahatsızlığı görü-
lür. Bu kişilerde metabolizma yavaşlar, kilo artar, bitkinlik ve yorgunluk
hâli görülür.
Vücuda yeterli iyot alınmadığı durumlarda tiroksin feed back yapamaz
ve tiroit bezi TSH tarafından daha çok uyarılır. Bu durumda tiroit bezinde
büyüme görülür. Bu duruma basit guatr denir.
Eğer tiroit bezi, fazla miktarda tiroksin hormonu salgılarsa bu durumda
hipertiroidizm adı verilen hastalık ortaya çıkar. Bu kişilerde aşırı yor-
gunluk, uykusuzluk, kilo kaybı, sinirlilik hâli, ellerde titreme, göz küresi-
nin arkasında sıvı birikmesinden dolayı gözlerin öne fırlaması (graves)
durumları görülür.
Kalsitonin Hormonu: Kandaki kalsiyum seviyesini ayarlayan bir hor-
mondur.
Kanda kalsiyum miktarı arttığında salgısı artan kalsitonin, kalsiyumun
kemiklere geçmesini ve depolanmasını sağlar.
Ayrıca böbreklere etki ederek kalsiyumun geri emilmesini azaltır ve id-
rarla daha fazla atılmasını sağlar.
Bağırsaklardan kana kalsiyum emilimini azaltır.
18
BİRLİKTE
Aşağıdakilerden hangisi tiroksin hormonunun
temel İşlevlerinden biri değildir?
A) Metabolizmayı hızlandırmak
B) Vücut sıcaklığını artırmak
C) Kalp atış hızını düzenlemek
D) Kalsiyum seviyesini artırmak
E) Büyüme ve gelişimi desteklemek
Kandaki kalsiyum seviyesi tiroksin hormonunun iş-
levleri arasında yer almaz. Kalsiyum seviyesi tiroit
bezinin kalsitonin ve paratiroit bezinin salgıladığı
parathormon tarafından kontrol edilir.
Doğru cevap (D) seçeneğidir.
H sıcu BÖLGE
Bebeklerde genellikle doğumdan sonra ilk
72 saatte topuktan alınan kan testiyle ya-
pılan tiroit bezinin fonksiyonları değerlen-
dirilebilir. Hipotiroidizm hastalığı bu test ile
erken teşhis edilebilir.
SIRA SENDE - 3
Tiroit bezinin salgıladığı hormonların anormal
salgılanmaları ile ilgili olarak,
l. Tiroksin eksikliğinde çocuklarda gelişim bo-
zukluğu olan kretenizm ortaya çıkar.
II. Tiroksin çok salgılandığında aşırı yorgunluk,
sinirlilik hâli, vücut sıcaklığının artması belir-
tileri ile ortaya çıkan hipertiroidizm oluşur.
III. İyot eksikliğinde TSH salgısı normalin üze-
rina çıkacağından tiroit bezi büyür ve guatr
oluşur.
açıklamalarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
D) II veııı
B) I veli
C) ivelll
E) ı, II ve III
