Test
4 ve 5. soruları aşağıdaki alıntıdan hareketle
cevaplayınız.
Bir eşek var İdi zaif ü nizar
Yük elinden katı şikeste vü zâr
Gâh odunda vü gâh suda idi
Dün ü gün kahr ile kısuda idi
Ol kadar çeker idi yükler ağır
Ki teninde tü komamıştl yağır
15. yüzyıl şairi Şeyhi'nin bir şiirinden alınan yukarı—
daki parça için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
2.
3.
o
Beni ağlan beni kim üstüme gelmez Ölİcek
Bir avuç toprak atar bâd-ı sabâdan gayrı.
(Necati)
Ne yanar kimse bana âteş-i dilden özge
Ne açar kimse kapım bâd-l sabadan gayrı
(Fuzuli)
Yukarıdaki beyitlerin ortak olmayan yönü aşağıdaki-
lerin hangisidir?
A) İstiareye başvurma
B) Nazım birimi
C) Nazire ürünü olma
D) Şiir geleneği
E) İşlenen tema
Aşağıdakilerden hangisinde verilen nazım biçimleri-
nin tümü beyit nazım birimiyle yazılır?
A) Gazel, kaside, mesnevi, müstezat, kifa
B) Mesnevi, muhammes, murabba, taştir, tahmis
C) Tardiye, gazel, kaside, mesnevi, kıt'a
D) Terkibibent, müseddes, müsebba, gazel, kaside
E) Gazel, kaside, tuyuğ, mesnevi, müstezat
l. 5-15 beyitlik şiir olup aa, ba, ca şeklinde uyak-
lanır, aruzun her kalıbıyla yazılır. (gazel)
Müstezatın uzun mısralarından sonra gelen kısa
mısralarına denir. (ziyade)
İran edebiyatı kaynaklı
III.
aa, bb, cc şeklinde
uyaklanan, aruzun kışa kalıplarıyla yazılan, Olay Ör-
güsüne sahip şiirdir. (mesnevi)
matla beyti olmayan bir gazele benzer şekilde
uyaklanan, genelde iki beyit olup bazen on iki beyte
kadar ulaşan şiirdir. (murabba)
Gazel gibi uyaklanan din ve devlet büyüklerini
övmek için yazılan genellikle 33-99 beyit uzunluğun-
da Arap edebiyatı kökenli şiirdir, (kaside)
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisinde
boş bırakılan yere ayraç İçindeki terim getirilirse bilgi
yanlışı oluşur?
C) III
4.
5.
A)
B)
C)
D)
E)
Bütün beyitler musarra (mukaffa) beyittir.
Mesnevi nazım biçimiyle yazılmıştır.
Anlatma esasına dayanan bir metindir.
Öyküleyici ve betimleyici anlatım biçimlerinden yarar-
lanılmıştır.
Duygu ve hayale dayanan, kapalı, imgeli bir şiirdir.
parçayla İlgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A)
B)
C)
D)
E)
Aruzun kısa kalıplarının tercih edildiği bir nazım biçi-
minden alınmıştır.
Vasıta beyti denen beyitler şiirin yapı unsurlarını bir-
birine bağlamaktadır.
Divan şiiri geleneğine örnek oluşturmaktadır.
Düz uyaklı bir nazım biçimidir.
Olay örgüsüne dayanan bir manzumedir.
v/ ÖNEMLİ
"Döne Döne" redifli gazeliyle çok sevilmiş, "Gül" kasi-
desiyle önemli bir naat ömeği vermiş olan Necati 15.
yüzyılda Hüsrev-İ Rum lakabıyla anılmıştır. Kastamonu ve
Edirne ağızlarına dahi şiirlerinde yer verilmiştir.
146
