Test -8
PSİKOLOJİ BİLİMİNİ TANIYALIM
7.
8.
Uykunun öğrenmeye etkisini incelemek isteyen bir araştırma-
cının ilk yapacağı, araştırma denencesini kurmak olacaktır.
Eğer katılımcıların bir grubu, kelime listesini öğrendikten
sonra normal bir süre uyursa (X), uyandıklarında, daha kısa
süre uyuyan diğer gruptan daha fazla kelime hatırlarlar (Y).
Deneysel çalışmalarda sebep niteliğindeki değişken araş-
tırmacının tam kontrolü altındadır. Araştırmacı bunu kendisi
meydana getirir ve onun değişik değerler almasını sağlar.
Araştırmacının uyguladığı bu çalışma aşağıdaki araştırma
yollarından hangisi ile gerçekleştirilmektedir?
A)
B)
C)
D)
E)
Korelasyonel yöntem
Deneysel yöntem
Doğal gözlem
Anket çalışması
Vaka analizi
9.
10.
Zekâ bir kavramdır ve bir kavram herkes tarafından farklı şekil-
de tanımlanabilir. Kmine göre zekâ irdeleme yeteneği, kimine
göre yaratıcılık, kimine göre de bilgi işlemleme hızı olabilir.
Diyelim ki bir araştırmacı zekâyı yaratıcılık olarak düşünüyor
ancak iletilerinde sadece "zekâ" terimini kullanıyor. Bu iletiyi
herkes farklı şekilde anlayacaktır. Bilim insanının vardığı so-
nucu kimi irdeleme, kimi de yaratıcılık açısından düşünecektir.
Sonuçta ortaya tam bir kavram kargaşası çıkacaktır. Bir diğer
bilim insanı ise zekâyı "Wechsler Zekâ ölçeğinden alınan puan"
olarak tanımlıyor. Bu durumda zekâ, zekâ puanını elde etmede
kullanılan işlemler yoluyla tanımlanmıştır. Kendi kişisel zekâ
tanımı ne olursa olsun, bu bilim insanının zekâ konusunda
yazdıkları ve söylediklerini herkes aynı şekilde anlayacaktır:
Zekâ, zekâ testinden alınan puanın temsil ettiği özelliktir.
Bu parçada verilen sonuca ulaşabilmek, ölçümlerde aşa-
ğlda verilenlerden hangisinin sağlandığının göstergesidir?
A)
B)
C)
D)
E)
Sağlanabilir olmanın
iletilebilir olmanın
Tutarlı olmanın
Tekrarlanabilir olmanın
Geçerli olmanın
Uykunun öğrenmeye etkisini incelemek isteyen bir araştırma-
cının ilk yapacağı, araştırma denencesini kurmak olacaktır:
"Eğer katılımcıların bir grubu kelime listesini öğrendikten sonra
normal bir süre uyursa (X), uyandıklarında, daha kısa süre
uyuyan diğer gruptan daha fazla kelime hatırlarlar (Y) Deney-
sel çalışmalarda sebep niteliğindeki değişken araştırmacının
tam kontrolü altındadır. Araştırmacı bunu kendisi meydana
getirir ve onun değişik değerler almasını sağlar. Araştırmacı,
kurduğu deney deseni uyannca, bir denek grubunun saat
23:00te, diğerinin ise sabaha karşı 4:00te uyumasına izin verir.
Görüldüğü gibi X değişkeni, gerek aldığı değerler (ne kadar
uyunacağı) ve gerekse zamanlama (saat 23:00 ve saat 4:00)
açısından araştırmacının tam kontrolü altındadır. Araştırmacı
ertesi sabah iki gruptaki katılımcıların kaç kelime hatırladığını
belirler.
Bu araştırmada aşağıdakilerden hangisi bağımsız de-
ğişkendir?
Bir bilim dalında yeterince araştırma yapıldığında, bilim
insanları bunların sonuçlarını bir araya getirir, onları analiz
eder, onlar üzerinde düşünür ve bu sonuçlardaki düzenlilikleri
görmeye çalışır.
Bu faaliyetlerden;
Birincisi evren gerçeklerini ifade eden yasa ve ilkelerdir.
Çok sayıdaki araştırmada gözlenmiş olan ilişkiler, yasa
veya ilke niteliğini kazanır. Pavlov'un keşfettiği klasik
koşullama türü öğrenme, çok sayıda araştırmacı tara-
fından tekrarlandığından, bir davranım ilkesi niteliğini
kazanmıştır.
İkincisinde ise bilim insanı, kuramı da yasa ve ilkelerde
belirtilen veya çok sayıdaki araştırmada tekrarlanmış olan
ilişkWin sebeplerini belirtir. Örneğin, algılamanın uyarıcıyı
tanıma işlemi Olduğu, yeterli sayıdaki araştırma ile Ortaya
konmuştur.
Bu verilenlerde psikoloji biliminin amaçlarından hangisi
A)
B)
C)
D)
E)
Hatırlama miktan
Kurulan denence
Uyku saatleri
Uyku
Katılımcı sayısı
anlatılmaktadır?
A) Betimleme
D) Kontrol
B) Açıklama
C) Yordama
E) Uygulama
70
